Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc Khai Mạc Kỳ Họp Thứ 76

Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc Khai Mạc Kỳ Họp Thứ 76

Kỳ họp thứ 76 của Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc vừa khai mạc tại thành phố New York hôm thứ Ba 21 tháng 9 và sẽ kéo dài đến thứ Ba 28 tháng 9. Đây là kỳ họp khoáng đại thường niên đánh dấu 76 năm thành lập tổ chức quy tụ 193 quốc gia trên toàn thế giới, và là năm thứ nhì kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát.

Kỳ họp Đại Hội Đồng năm nay diễn ra dưới hình thức hỗn hợp, với sự tham dự của 83 vị nguyên thủ quốc gia – một số vị hiện diện, một số vị ủy quyền cho phái đoàn trình chiếu video thâu sẵn lời phát biểu. Những người có mặt trong hội trường đều mang khẩu trang và tất cả đã chích ngừa Covid (ngoại trừ Tổng Thống Jair Bolsonaro của Brazil). Dù sao khung cảnh này cũng cho thấy sự tiến bộ về nỗ lực đối phó đại dịch của cộng đồng thế giới, vì hồi năm ngoái Liên Hiệp Quốc đã chỉ có thể triệu tập kỳ họp thứ 75 hoàn toàn dưới hình thức trực tuyến, từ ngày 15 đến ngày 30 tháng 9-2020.

Các bản tin thông tấn ghi nhận nghị trình hai ngày đầu tiên của kỳ họp năm nay được tập trung vào mấy đề mục chính, gồm sự lan tràn của virus Covid biến thể, hiện tượng hâm nóng toàn cầu, nạn kỳ thị chủng tộc, và tình trạng chia rẽ ngày càng trầm trọng giữa các quốc gia. Hầu hết những bài diễn văn của các nhà lãnh đạo đều xoáy mạnh vào những vấn nạn nói trên, mặc dù các giải pháp đưa ra không đồng nhất.

Nhận định “nặng nề” nhất có lẽ là của Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres khi ông mở đầu bài diễn văn bằng lời báo động “Chúng ta đừng mơ ngủ nữa, hãy nhìn thẳng vào thực tế: Chưa bao giờ thế giới bị đe dọa và phân cực nghiêm trọng đến như vậy. Chúng ta đang đối diện với hàng loạt vụ khủng hoảng. Chúng ta đang ở bên bờ vực thẳm, mà lại không di chuyển đúng hướng”. Ông Guterres nhấn mạnh đến “nguy cơ đối đầu giữa hai cường quốc kinh tế”, đồng thời kêu gọi thế giới chung tay giải quyết “sự bất bình đẳng rõ rệt trong việc đối phó đại dịch” cũng như “những mối đe dọa hòa bình và ổn định ở Afghanistan, Ethiopia, Yemen”, mà theo ông, tất cả là do “sự mất tin tưởng lẫn nhau, cộng với tin tức thất thiệt ngày càng tràn ngập, đào sâu chia rẽ, làm tê liệt sinh hoạt xã hội”.

Trong hai ngày đầu tiên, các phái đoàn tham dự kỳ họp thứ 76 của Đại Hội Đồng đã lần lượt theo dõi những phần phát biểu của Tổng Thống Brazil (Jair Bolsonaro), Quốc Vương Jordan (Abdullah Đệ nhị), Tổng Thống Indonesia (Joko Widodo), Tổng Thống Kenya (Uhuru Kenyatta), Tổng Thống Thổ Nhĩ Kỳ (Recep Tayyip Erdogan), Tổng Thống Phần Lan (Sauli Niinisto), Tổng Thống Romania (Klaus Iohannis), Tổng Thống Costa Rica (Carlos Alvarado Quesada) v.v…

Nhưng chắc chắn hai bài diễn văn được mọi người chăm chú theo dõi nhất là của Tổng Thống Hoa Kỳ Joe Biden và Chủ Tịch nhà nước Trung Cộng Tập Cận Bình – một phần cũng vì trước đó mới vài ngày, Tổng Thư Ký Guterres khi trả lời phỏng vấn của hãng thông tấn AP đã thẳng thắn phát biểu: “Thật đáng buồn khi chúng ta chỉ thấy tình trạng đối đầu thay vì nỗ lực thương thuyết. Thế giới có thể lại một lần nữa rơi vào cuộc Chiến Tranh Lạnh nguy hiểm hơn cả thời kỳ sau Đệ Nhị Thế Chiến, nếu Mỹ và Trung Quốc không chịu cải thiện mối quan hệ đầy trục trặc hiện nay”.

Sáng Thứ Ba 21 tháng 9, Tổng Thống Joe Biden đọc bài diễn văn đầu tiên trước Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc kể từ ngày ông nhậm chức, gửi đến Tổng Thư Ký Antonio Guterres câu trả lời rõ rệt: “Chúng tôi không muốn tiến tới một cuộc Chiến Tranh Lạnh, hoặc một thế giới chia thành hai cực rõ rệt. Hoa Kỳ sẵn sàng thương thuyết với bất cứ quốc gia nào nếu họ tỏ thiện chí theo đuổi giải pháp hòa bình hầu giải quyết các thử thách chung, cho dù giữa chúng tôi với họ có bất đồng nghiêm trọng về các lãnh vực khác đi nữa”.

Các bản tin thông tấn ghi nhận một trong những điểm chính mà Tổng Thống Biden trình bày trước Đại Hội Đồng là kêu gọi sự chung vai sát cánh giữa các quốc gia, đồng thời khẳng định rằng nước Mỹ sẽ tiếp tục là một đối tác đáng tin cậy của cộng đồng quốc tế. Ông nhấn mạnh, với sự kết thúc cuộc chiến tranh kéo dài suốt 20 năm tại Afghanistan, nước Mỹ đã bước qua một khúc quanh mới, để có thể tập trung nỗ lực cùng cộng đồng quốc tế giải quyết những vấn nạn chung, mà trước mắt là phải chấm dứt đại dịch Covid-19, bởi vì: “Ngày hôm nay, rất nhiều mối quan tâm của chúng ta không thể giải quyết bằng sức mạnh quân sự. Bom đạn không bảo vệ được cho chúng ta trước các chủng loại virus biến thể”. Ông nói tiếp: “Nước Mỹ đang mở ra một kỷ nguyên mới, với sự kiên trì theo đuổi đường lối ngoại giao, với thiện chí dùng sức mạnh phát triển của mình trong các chương trình hỗ trợ và đầu tư để giúp tất cả mọi người trên thế giới cùng thăng tiến”.

Vẫn theo các bản tin thông tấn thì buổi chiều cùng ngày, các phái đoàn tham dự Đại Hội Đồng đã theo dõi bài diễn văn của Tập Cận Bình. Qua video thâu sẵn gửi đến Liên Hiệp Quốc, Chủ Tịch nhà nước Trung Cộng cũng đưa ra lời báo động “thế giới đang bước vào một giai đoạn mới đầy hỗn loạn và chuyển biến”, do đó ông ta kêu gọi “những mâu thuẫn giữa các quốc gia cần phải được giải quyết qua đối thoại và hợp tác”. Tập Cận Bình nói thêm: “Sự thành công của một quốc gia không nhất thiết có nghĩa là một quốc gia khác phải thất bại”, bởi vì “thế giới đủ lớn để tất cả mọi quốc gia cùng có cơ hội phát triển và tiến bộ”.

Đề cập đến vấn đề biến đổi khí hậu, Tập Cận Bình hứa hẹn “tập trung vào việc phát triển năng lượng sạch để giảm khí thải, và không theo đuổi kế hoạch xây dựng nhà máy than đá ở nước ngoài”, nhằm thực hiện mục tiêu là “trước năm 2030 Trung Quốc sẽ phấn đấu để giảm khí thải đến mức tối thiểu, và năm 2060 sẽ hoàn toàn giảm khí thải xuống số không”.

Như vậy, tại kỳ họp năm nay, ít nhất các quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc đã được nghe những lời cam kết rất phấn khởi của cả hai cường quốc kinh tế mà sự đối đầu căng thẳng đang khiến mọi người quan ngại. Cụ thể như về việc chích ngừa Covid-19, Chủ Tịch Tập Cận Bình tuyên bố “trước cuối năm 2021 sẽ cung ứng 2 tỷ liều vaccine cho thế giới”, và “ngoài việc hiến tặng $100 tỷ cho Chương Trình COVAX, Trung Quốc sẽ cung ứng miễn phí 100 triệu liều vaccine đến các quốc gia đang phát triển”.

Trong khi đó, Tổng Thống Joe Biden hứa tăng gấp đôi mức viện trợ cho những nước nghèo để giúp họ chuyển qua sử dụng năng lượng sạch, giảm nguy cơ thiên tai hạn hán do hiện tượng hâm nóng toàn cầu đưa tới biến đổi khí hậu. Mức viện trợ Mỹ cách đây mấy tháng được ghi nhận là $5.7 tỷ dollars một năm, và mục tiêu của chính phủ Biden là đến năm 2024 sẽ tăng lên tới $11.4 tỷ dollars.

Cũng tại kỳ họp thứ 76 của Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, người ta không quên ghi nhận sự căng thẳng bất ngờ trong quan hệ ngoại giao giữa Pháp với Mỹ và Úc.

Ngay sau khi Liên Minh AUKUS (gồm ba cường quốc Úc, Anh, Mỹ) ra đời vào ngày 15 tháng 9 và phổ biến thông báo cho biết Mỹ và Anh sẽ cung cấp thiết bị cũng như huấn luyện kỹ thuật để Úc chế tạo 8 tàu ngầm chạy bằng năng lượng nguyên tử, Ngoại Trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian lập tức tuyên bố đây là hành động “đâm sau lưng, phá vỡ niềm tin giữa các đồng minh”, đồng thời Bộ Trưởng Quốc Phòng Pháp Florence Parly cho rằng chính phủ Úc đã “nuốt lời” và vi phạm hợp đồng mua của Pháp 12 tàu ngầm Barracuda hồi năm 2019. Ngày 18 tháng 9, Bộ Ngoại Giao Pháp triệu hồi Đại Sứ tại Úc và Mỹ về nước. Hai ngày sau đó, Bộ Trưởng Quốc Phòng Florence Parly tuyên bố hủy bỏ buổi họp với Bộ Trưởng Quốc Phòng Anh là ông Ben Wallace tại Luân Đôn.

Tuy nhiên tin tức cho biết, mặc dù Tổng Thống Pháp không đến tham dự kỳ họp thứ 76 của Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, nhưng các nhà ngoại giao đã sắp xếp một cuộc nói chuyện qua điện thoại giữa Tổng Thống Emmanuel Macron và Tổng Thống Joe Biden vào ngày Thứ Ba. Sau đó, theo tin cập nhật, Đại Sứ Pháp tại Hoa Kỳ sẽ trở lại nhiệm sở ở Washington vào tuần tới. Riêng việc Đại Sứ Pháp tại Úc chừng nào mới trở lại Canberra thì chưa rõ ràng, vì còn tùy thuộc vào sự thương lượng của giới ngoại giao hai nước để thực hiện cuộc đối thoại giữa Tổng Thống Macron và Thủ Tướng Scott Morrison.

Share this post