“Nghệ Thuật Trong Văn Chương” Của Khánh Lan – Trần Huy Bích

“Nghệ Thuật Trong Văn Chương” Của Khánh Lan – Trần Huy Bích

Sau biến cố 30-4-1975, hơn 4 triệu người Việt đã ra sống ở ngoài nước, trong đó khoảng một nửa, hơn 2 triệu, cư ngụ ở Hoa Kỳ. “Chúng ta đi, mang theo quê hương.” Quê hương đây không phải chỉ gồm thức ăn, trang phục, một số phong tục truyền thống…, mà còn là sinh hoạt tinh thần, với sách báo, văn thơ…

Gần nửa thế kỷ trôi qua, thế hệ các nhà văn, nhà thơ tiền bối (Vũ Khắc Khoan, Nghiêm Xuân Hồng, Võ Phiến, Nguyên Sa, Minh Đức Hoài Trinh …) không còn giữa chúng ta. Lớp nhà văn, nhà thơ trẻ hơn (Thảo Trường, Nguyễn Xuân Hoàng, Nguyễn Mộng Giác, Nhật Tiến, Du Tử Lê …) cũng đã ra người thiên cổ. Tại nhiều nơi, vẫn còn một số nhà văn, nhà biên khảo có tâm huyết và thành tích, nhưng các vị đã, hoặc đang bước vào tuổi lão niên. Tre già thì măng mọc. Vì nhu cầu tinh thần, tập thể người Việt ở ngoài nước cần có những người cầm bút mới. Rất nhiều người Việt đã thành công khi sáng tác bằng Anh ngữ, Pháp ngữ…, làm giàu thêm cho văn học thế giới. Chúng ta có Lan Cao, Andrew Lam, Monique Truong …và nhiều người nữa. Có những vị thành công một cách xuất sắc như Viet Thanh Nguyen với giải thưởng văn học danh giá Pulitzer, Ocean Vuong với giải thưởng T.S. Eliot, cùng nhiều giải khác. Các vị ấy đã chứng tỏ rằng trong khả năng diễn đạt bằng ngòi bút, dân Việt không thua kém ai. Tuy nhiên, muốn duy trì căn cước và ngôn ngữ, cộng đồng Việt ở ngoài nước vẫn cần những cây bút viết bằng tiếng Việt.

Khánh Lan ham đọc sách từ nhỏ và đã đọc rất nhiều. Sau khi tham gia liên nhóm Nhân Văn Nghệ Thuật và Tiếng Thời Gian với nhiều đóng góp tích cực, chị được các bạn cử làm Trưởng nhóm Văn học. Trong thời gian vừa qua, chị đã hoàn tất một tập truyện ngắn tình cảm xã hội, một loạt truyện trinh thám, và vừa viết xong một tập truyện dài. Chị cũng đem những kiến thức lĩnh hội được về văn học, nhất là văn học thế giới trong nhiều năm, thu góp thành một tập biên khảo.

Tập sách của Khánh Lan nhằm đưa ra một số suy nghĩ về vai trò của nghệ thuật trong văn chương, gồm có 11 bài. Trong bài đầu tiên, chị lược thuật cuộc bút chiến từ năm 1935 đến năm 1939 ở Việt Nam giữa Hải Triều, người chủ trương nghệ thuật phải được dùng để phục vụ xã hội (nghệ thuật vị nhân sinh) và Hoài Thanh, người đưa ra quan niệm nghệ thuật nên được tự do, không nên bị gò bó trong nguyên tắc, giáo điều (nghệ thuật vị nghệ thuật). Chị đóng góp bằng cách đưa thêm ít lời phát biểu của một số danh nhân thế giới.

Trong mười bài sau, chị viết về mười nhà văn danh tiếng của thế giới cùng những tác phẩm chính của họ:

–Erich Maria Remarque (Đức) với cuốn Zeit zu leben und Zeit zu sterben (bản dịch sang tiếng Anh: A Time to Love and a Time to Diebản dịch sang tiếng Việt: Một thời để yêu và một thời để chết).

Victor Hugo (Pháp) với cuốn Les Misérables (bản dịch sang tiếng Việt: Những kẻ khốn cùng).

–Herman Hesse (nhà văn Đức với quốc tịch Thụy Sĩ). Với ông, chị giới thiệu hai cuốn: Demian (bản dịch sang tiếng Việt: Tuổi trẻ băn khoăn) và Siddhartha (bản dịch sang tiếng Việt: Câu chuyện dòng sông).

–Alexandre Dumas, Jr. (Pháp) với cuốn La Dame aux Camélias (bản dịch sang tiếng Việt: Trà hoa nữ).

–André Gide (Pháp) với cuốn La Porte Étroite (bản dịch sang tiếng Việt: Khung cửa hẹp).

–Mark Twain (Hoa Kỳ) với cuốn The Adventures of Tom Sawyer (Những cuộc phiêu lưu của Tom Sawyer).

–Marcel Proust (Pháp) với cuốn À la Recherche du Temps Perdu (Đi tìm thời gian đã mất).

Ernest Hemingway (Hoa Kỳ) với cuốn The Old Man and the Sea (Ngư ông và biển cả).

Erich Segal (Hoa Kỳ) với cuốn Love Story (Chuyện tình yêu).

–Boris Pasternak (Nga) với cuốn Doctor Zhivago (Bác sĩ Zhivago).

Tóm lại, Khánh Lan đã viết về 10 văn hào quốc tế (4 Pháp, 3 Mỹ, 1 Nga, 2 Đức, một vị trong đó lấy quốc tịch Thụy Sĩ), và tóm lược 11 tác phẩm của họ. Trong các văn hào chị giới thiệu, 4 vị đã được giải Nobel về Văn chương: André Gide, Herman Hesse, Ernest Hemingway, và Boris Pasternak. Giải này được phát từ năm 1901, không đi ngược thời gian cho Victor Hugo và Alexandre Dumas.

Vị Trưởng nhóm Văn học của Liên nhóm Nhân Văn Nghệ Thuật và Tiếng Thời Gian đã làm việc một cách tích cực, cẩn trọng, và công phu. Cuốn sách cung cấp những hiểu biết căn bản và hữu ích về mười văn hào quốc tế nổi danh cùng những tác phẩm chính yếu của họ. Tôi hân hoan giới thiệu tới những ai muốn biết rộng thêm về văn học thế giới trong vị thế của một người Việt Nam

Share this post