Aung San Suu Kyi Sử Dụng Lá Bài Trung Quốc – Tú Anh

Aung San Suu Kyi Sử Dụng Lá Bài Trung Quốc – Tú Anh

Bắc Kinh trong nhiêu thập niên ủng hộ chế độ độc tài quân sự và chưa bao giờ kính trọng «mệnh phụ Rangun». Biết thế, nhưng bà Aung San Suu Kyi, với tư cách cố vấn nhà nước tối cao, thực tế là lãnh đạo quốc gia, đã chọn Trung Quốc để viếng thăm đầu tiên.

Theo Les Echos số ra ngày 19/08, cựu tù nhân đối lập chính trị Miến Điện muốn chứng tỏ là bà xem trọng quan hệ với Bắc Kinh. Thứ nhất, vì Trung Quốc cung cấp đến 50% nguồn đầu tư quốc tế và thứ hai Miến Điện cần Trung Quốc ủng hộ để hoà giải với các sắc tộc thiểu số. Do vậy, chuyến viếng thăm bắt đầu từ ngày 18/08 có thể xem là «cuộc rà mìn».

Nhiều hồ sơ, đặc biệt là dự án đập thủy điện Myitsone, trên dòng sông Irrawaddy, gây xung khắc giữa hai nước. Trung Quốc kiên quyết thực hiện dự án này vì 90% năng lượng điện tạo ra để xuất khẩu sang Trung Quốc. Vấn đề là khi muốn xây đập thủy điện Myitsone theo mô hình đập Tam Hiệp trên sông Dương Tử của Trung Quốc, Bắc Kinh không ngờ gặp phải sự chống đối mãnh liệt, mà đầu tiên là từ bà Aung San Suu Kyi.

Hồ chứa nước, nằm gần khu vực dễ bị động đất, sẽ nhấn chìm hơn hàng trăm làng mạc và nhiều di tích lịch sử trong một chu vi 760 km2, không kể thiệt hại có thể gây ra cho các cánh đồng lúa lân cận. Trong trường hợp bể đập, lũ lụt đe dọa sinh mạng của hàng triệu dân và các thành phố lớn trong bang Kachin.

Les Echos dự báo là áp lực của Bắc Kinh sẽ rất mạnh, vì biết Aung San Suu Kyi cần Trung Quốc từ kinh tế đến an ninh nội trị.

Cũng cùng nhận định này, Le Monde giải thích thêm: Cho dù đã dân chủ hóa, chế độ mới ở Miến Điện vẫn xem Trung Quốc là một đối tác quan trọng không thể thiếu. Sự kiện bà Aung San Suu Kyi đến Trung Quốc trước khi sang Hoa Kỳ vào tháng chín, xác định người nắm thực quyền tại Miến Điện thực tâm thi hành chính sách hòa giải dân tộc với các sắc dân thiểu số để chấm dứt nội chiến triền miên và cần trợ giúp của Bắc Kinh để dự án này thành công.

Màn số một là hội nghị Panglong vào ngày 31/08 mà Trung Quốc đã tận lực vận động cho các tổ chức võ trang hoạt động dọc theo biên giới với Trung Quốc được mời tham dự.

Bắc kinh còn thuyết phục được lực lượng Quân Đội Thống Nhất bang Wa, với 20.000 quân võ trang, gửi đại biểu dự hội. Bà Aung San Suu Kyi đến Bắc Kinh để cám ơn chính quyền Tập Cận Bình, theo phân tích của chuyên gia Trung Quốc học Tôn Vân (Yun Sun, viện nghiên cứu Stimson, Washington), trên Le Monde. Về phía Trung Quốc, duy trì quan hệ tốt với chính quyền dân sự Miến Điện là chiến thuật thủ thế vì bị cạnh tranh rất gay go. Bắc Kinh không muốn «một đại cường khác» tranh giành ảnh hưởng.

Một động cơ khác thúc đẩy bà Aung San Suu Kyi sang Bắc Kinh là tạo cơ hội cho Trung Quốc với tư cách là một nhà đầu tư quan trọng nhưng phải biết tôn trọng môi trường theo chuẩn mực của chế độ mới. Biết sẽ bị Bắc Kinh gây áp lực về dự án đập thủy điện bị dân Miến Điện chống đối, chính phủ Miến Điện thành lập một ủy ban nghiên cứu lại hồ sơ này và sẽ cho biết ý kiến vào ngày 11/11. Rất có thể Trung Quốc sẽ phải bồi thường tài chính nhiều hơn và với những dự án xây đập nhỏ hơn.

Tú Anh

Share this post