Bệnh Tiểu Đường Loại 2 – Phạm Hiếu Liêm

Bệnh Tiểu Đường Loại 2 – Phạm Hiếu Liêm

(Nguyên tác Anh ngữ của BS. Phạm Hiếu Liêm/ Bản Dịch của DS. Nguyễn Hiền)

(Bài viết này tóm lược các ý chính cho ngắn gọn dễ hiểu hơn cho người đọc lớn tuổi đeo kính, trình bày bằng chữ lớn và xin phép bỏ các bảng tham khảo tiếng Anh của BS Liêm dù quý giá).

Trong một bài báo mới đây mang tựa đề “Tình trạng Sức khỏe của Người Cao Niên Hoa Kỳ gốc Á”, đăng trên tạp chí có uy tín Journal of the American Geriatrics Society đã tiết lộ nhiều hình trạng đáng lo nơi các Người Việt cao tuổi ở hải ngoại. Khi đối chiếu so sánh với những nhóm người Mỹ gốc Á khác trong văn hóa “dùng đũa” (Khổng Giáo) như người Mỹ có gốc Nhật, Trung Quốc và Nam Hàn, người Mỹ gốc Việt cao niên, được coi như một nhóm có trình độ học vấn kém hơn và nghèo hơn, lại có tỷ lệ cao hơn về bệnh tâm thần, và nhất là có tỷ lệ cao nhất về tiểu đường (22%).

Người ta có thể tìm ra lời giải thích thỏa đáng cho phần lớn những phát hiện trên nơi các Cụ người Việt, ngoại trừ chuyện có tỷ lệ cao với bệnh tiểu đường Loại 2. Bài viết này cố gắng đưa ra một lời giải thích có khả năng thuyết phục nhất về sự khác biệt và với hy vọng sẽ có thể mang lại một vài lời khuyên bổ ích cho những Cụ này về bệnh tiểu đường Loại 2.

Tiểu đường Loại 2 là gì?

Tiểu đường Loại 2 là một chứng rối loạn từ lâu đã bị gán cho một cái tên sai, đã bị hiểu lầm và cho đến năm 2008, người ta vẫn còn hoàn toàn lầm lẫn trong chỉ dẫn về phương cách chữa trị.

– Khác với tểu đường Loại 1 (tiểu đường ở thanh thiếu niên) là bệnh đái tháo đường duy nhất đúng nghĩa, bệnh này do sự thiếu hụt sản xuất Insulin của tuyến tụy– làm ngăn trở khả năng biến đổi chất đường glucose này thành glycogen để dự trữ, do đó lượng glucose trong máu tăng cao.

Bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường Loại 1 do đó phải được chích Insulin để giữ cho lượng glucose trong máu trở lại càng xuống mức bình thường chừng nào càng tốt. (Chữa trị: Nhiều người mang dụng cụ bơm Insulin có cài chương trình để rập khuôn sự phóng thích Insulin từ tuyến tụy đáp ứng nhu cầu vào những bữa ăn.)

– Sự việc lại không đơn giản như thế ở bệnh Tiểu đường Loại 2 vì sự gia tăng glucose trong máu lại gây ra bởi sự kháng cự của các mô chống lại hoạt động của Insulin vẫn được sản xuất (“Insulin Resistant”).

Tuyến tụy phản ứng lại bằng cách bơm thêm Insulin nhiều hơn nữa để lấn áp sự đề kháng này; kết quả là bị mắc chứng Insulin tăng trong máu, ngay cả khi đói bụng.

Ðề kháng lại Insulin rất có thể là do sự thấm nhập chất béo vào trong những cơ quan nội tạng và phản ứng viêm để chống lại tiến trình này.

Dòng thác lũ sưng viêm này và sự rối loạn chức năng của những tế bào mỡ là do hoạt động của những vi hạt organelles trong tế bào nhiều hơn là do adipokines, là những kích thích tố (hormones) có liên quan đến bệnh béo phì, hay là do cytokines (hoặc những chất gây viêm khác) dẫn đến chứng tăng mỡ trong máu, tăng huyết áp, tăng lượng đường trong máu mà kết quả cuối cùng trong nhiều trường hợp là sự hư hại các cơ quan nội tạng, thí dụ như những bệnh tim mạch, những bệnh thận, bệnh võng mạc, bệnh thần kinh ngoại vi và chứng mất trí nhớ Alzheimer. Cũng cần ghi chú thêm là Insulin, tự thân, đã từng được coi là một chất kích thích có chiều hướng gây phản ứng viêm.

Một cách rõ ràng hơn, bệnh tiểu đường Loại 2 không hẳn là do lượng đường (glucose) cao, mà đúng hơn là do sự gia tăng Insulin trong máu, gây ra sự sưng viêm và rối loạn chức năng của tế bào mỡ adipocyte.

Ðể chỉ chứng này, tôi thích gọi bệnh Tiểu đường Loại 2 là “Hội chứng kháng Insulin” (có người lại dùng những thuật ngữ Hội chứng Biến dưỡng và Hội chứng X).

Việc chữa trị bệnh tiểu đường Loại 2 đã bị hiểu sai lạc ra sao trước khi có cuộc nghiên cứu ACCORD?

ACCORD (Action to Control Cardiovascular Risk in Diabetes) là một cuộc nghiên cứu rộng lớn, có hoạch định cẩn thận, với sự tham dự của nhiều trung tâm nghiên cứu, thực hiện trên bệnh nhân mắc chứng tiểu đường Loại 2; cuộc nghiên cứu được bảo trợ bởi Viện Nghiên Cứu Y Tế Quốc Gia (NIH), khởi sự thiết lập hồ sơ bệnh nhân vào khoảng năm 2005 và cho tới nay (2010) đã thâu lượm được vài kết quả quan trọng:

  1. Sự kiểm soát gắt gao lượng glucose trong máu bằng những chế độ dùng Insulin chặt chẽ làm tăng đáng kể số tử vong ở những bệnh nhân này, một điều làm những nhà nghiên cứu ngạc nhiên là họ chết vì những cơn đau tim và đột quỵ chứ không do phản ứng chống lại lượng đường trong máu thấp như người ta vẫn nghi ngờ. Nhánh nghiên cứu này đã chấm dứt trước hạn kỳ, vào năm 2008, do mối quan ngại về sự an toàn của những đối tượng còn lại của cuộc nghiên cứu.
  2. Như đã được chứng minh trước đây, sự chế ngự chứng cao huyết áp đặc biệt hữu hiệu khi dùng thuốc ức chế ACE (ACE Inhibitor). Tuy nhiên, làm giảm áp suất tâm thu (systolic pressure) xuống mức thấp hơn 140mmHg không mang lại thêm lợi ích nào cho người bị cao huyết áp (và còn có thể nguy hiểm ở người cao tuổi).
  3. Ðiều quan trọng là kiểm soát lượng chất béo trong máu bằng cách dùng những thuốc statine. Dùng thêm những thuốc fibrate để hạ lượng chất béo xuống nữa không giúp gì được cho một kết quả lâm sàng tốt hơn.

Trước khi có cuộc nghiên cứu mang tính mở đường này, các bác sĩ chỉ chăm chăm vào việc chế ngự lượng đường tăng cao trong máu ở những bệnh nhân bị bệnh tiểu đường Loại 2 và chữa trị họ giống như phương thức chữa trị bệnh tiểu đường Loại 1. Insulin khi đó thường được dùng khi thuốc uống không còn công hiệu để cố đạt được một lượng glucose khi đói bụng là 110mg% hay ít hơn, hoặc là khi lượng Glycosylated Hemoglobin (HGb A1C) cao hơn 7. Lượng Insulin được đưa thêm vào cho những bệnh nhân vốn đã có một lượng Insulin cao trong máu đã mặc sức tàn phá cơ thể họ và hiển nhiên đã đưa đến những kết quả xấu ban đầu như theo nghiên cứu ACCORD.

Cuộc nghiên cứu ACCORD sẽ được các bác sĩ hiện đang hành nghề thẩm định lại và sẽ được đưa vào trong những sách chuyên khoa Y trong thời gian tới.

KẾT LUẬN:

I) Một cách nhìn toàn diện, chế ngự hội chứng Ðề Kháng Insulin hay bệnh tiểu đường Loại 2 bao gồm những điều sau đây:

a. Phải có một chế độ ăn hợp lý hàng ngày với một lượng calori giới hạn (trong khoảng từ 1700 tới 2000 Kcal mỗi ngày ở nam giới, ở phái nữ là từ 1500 tới 1800 Kcal mỗi ngày). Cách ăn theo kiểu vùng Ðịa Trung Hải (Mediterranean type diet) được đề cao do bởi tác dụng chống sưng viêm có được nhờ:

– chất mỡ đơn chưa no (mono-unsaturated fat, thí dụ như dầu ôliu) là chất chủ yếu trong thực đơn;

– dồi dào lượng acid béo omega-3 có trong đồ biển và chứa ít đường đơn (mono và diglycerides);

– đủ lượng chất đạm, ăn vào mỗi ngày ít nhất phải là 1,2 gram cho mỗi kg thể trọng (thí dụ cần 72 gram cho người cân nặng 60kg); và

– chỉ dùng chất bột/đường phức hợp (complex carbonhydrates).

b. Một thời khóa biểu tập thể dục ngắn, 15 – 30 phút mỗi ngày, trong đó bao gồm tập nhảy aerobic, thể dục dụng cụ nhẹ (callisthenic) cho hệ tim mạch và óc được dẻo dai, vài môn tập cử tạ cũng được khuyến khích để duy trì lượng cơ bắp, giúp thêm tác động trên sức kháng cự lại Insulin.

c. Theo dõi kỹ tình trạng cao huyết áp và cao mỡ máu như đã đề cập ở trên.

d. Chấm dứt việc bị ám ảnh bởi chuyện theo dõi lượng glucose. Kiểm tra lượng glucose mỗi ngày 1 lần khi bụng đói (fasting) là quá đủ; mọi mức dưới 200mg% đều có thể chấp nhận được. Ở bệnh Tiểu đường Loại 2 (Hội chứng Ðề kháng Insulin), kết quả tốt tương ứng với một trị số HGb A1C (chỉ số trung bình cho 3 tháng) trong khoảng 7,3 – 7,5; vì thế mọi trị số dưới 8 đều chấp nhận được.

Phép trị liệu duy nhất đã được chứng minh là có ích về lâu dài là Metformin bởi vì nó làm cho các “receptor-cảm-ứng-với-Insulin” (Insulin Receptors) nhạy cảm hơn. Những phương cách chữa trị khác hao tốn nhiều và làm cho kết quả glucose xem ra có vẻ tốt hơn, nhưng chúng không chứng tỏ được là có lợi cho bệnh nhân; ngược lại, nhiều khi cho thấy sự nguy hiểm tức thời (thí dụ Insulin, Avandia, v.v…). Cho tới ngày nay, lợi ích duy nhất đã được minh chứng trong việc kiểm soát chặt chẽ lượng glucose ở những bệnh nhân này là sự trì hoãn bệnh võng mạc do tiểu đường mà nguy cơ quá nhiều để có thể kể ra hết.

II) Vì sao người Việt cao tuổi lại có nguy cơ cao hơn về Hội chứng Ðề kháng Insulin (bệnh Tiểu đường Loại 2) và người ta nên làm gì thêm để phòng ngừa?

Bên cạnh cái nhìn toàn diện đã nêu ra trên đây, người Việt cao tuổi có những khó khăn làm cho hội chứng Ðề Kháng Insulin nặng thêm, với bệnh lý như sau:

  1. Thiếu Vitamin D: Tình trạng này phổ biến ở những Việt kiều sống ở những quốc gia Tây phương. Sự thiếu hụt Vitamin D (với mức thấp hơn 33) làm cho các mô có khuynh hướng thiên về sự tạo tác dụng phá hoại do sưng viêm và làm trầm trọng thêm sự chống lại Insulin. Tất cả nguoi Việt nên đi kiểm tra lượng 25-OH-Vitamine D và dùng Vitamin phụ thêm nếu mức này thấp. Vài năm trước đây cuộc nghiên cứu trong lãnh vực điều dưỡng ở Hoa Kỳ về chứng loãng xương đã bất ngờ cho thấy là nhóm được chỉ định dùng Vitamin D phụ thêm đã có một sự giảm thiểu bệnh tiểu đường Loại 2 là 35%.
  2. Sự tiêu thụ quá độ những “sản phẩm đã được hóa đường ở cấp cao” (hay AGEs, là tên gọi chung những chất đạm đã bị hư hại vĩnh viễn do những nhóm đường kết nối vào và làm phân hóa chúng). AGEs có thể được tạo ra ở ngoài hay bên trong cơ thể:

Ở trong cơ thể, chúng xảy ra khi sự chống lại Insulin là nguyên nhân gây cho monosaccharide tạo phản ứng kết nối để thành những hợp chất AGEs (thí dụ như HGb A1C).

Ở ngoài cơ thể, AGEs được cấu thành do đồ ăn bị nấu ở nhiệt độ cao; đun cháy đường (thắng đường để làm thành nước màu caramel) tạo nên một lượng lớn AGEs; cách nấu nướng của người Việt dùng đầy dẫy chất này (nước kho, nước màu, nước thắng v.v…) cần bớt đi.

AGEs tạo nên một phản ứng oxi-hóa mạnh mẽ nơi những mô sống và được xem như là nguyên nhân chính gây nên hư hại nội tạng ở giai đoạn chót trong Hội chứng Ðề kháng Insulin, đặc biệt là nguyên nhân gây nên đột quỵ và đau tim nơi những bệnh nhân hư hại chức năng thận. Giữ nhiệt độ thấp liên tục trong khi nấu (hấp, đun sôi), và chung với chất chua (dấm, chanh, me v.v…) sẽ làm giảm thiểu sự thành lập AGEs một cách đáng kể.

  1. Dùng fructose quá mức trong môi trường sinh sống như ở Mỹ: Hoa Kỳ và những quốc gia kỹ nghệ hóa trên toàn thế giới đã tiêu thụ ít sucrose hơn (chỉ chứa 50% fructose) và nhiều HFCS hơn (HFCS: High Fructose Corn Syrup: mật đường chế từ bắp, chứa 78% fructose) trong 20 năm qua.

Gan của người chỉ có thể chuyển hóa khoảng 25gram fructose mỗi ngày thành năng lượng, phần còn lại sẽ thành chất béo triglyceride; acid béo không có VLDLs sẽ kích hoạt phản ứng sưng viêm nơi tạng phủ và phản ứng chống lại Insulin. Fructose cũng dễ dàng tạo AGEs.

Cuối cùng, mặc dù không có chứng cớ khoa học vững chắc, những cựu quân nhân Hoa Kỳ đã từng tham chiến ở Việt Nam đang bị bệnh Tiểu đường Loại 2 có thể lấy được tiền bồi thường cho việc họ bị bắt buộc tiếp xúc với Chất độc Da cam trong thời gian thi hành nhiệm vụ ở Việt Nam. Có thể đây cũng là một phần của lý do giải thích tỉ lệ cao của người mắc bệnh Tiểu đường Loại 2 ở người Việt cao tuổi chăng?

BS Phạm Hiếu Liêm hân hạnh dành bài này cho những người Việt cao tuổi ở khắp mọi nơi.

Nguyên tác: Type 2 Diabetes: A Curse To Older Viet Kieu, Pham H Liem, MD, Professor of Geriatrics, Donald W. Reynolds Department of Geriatrics, College of Medicine at UAMS and Associate Chief of Staff for Geriatrics and Extended Care, at CAVHS; Bản dịch tiếng Việt: DS Nguyễn Hiền.
Diabetes Type2: A curse attached to the fate of the elderly overseas Vietnamese

Viet Kieu are Vietnamese who have left Vietnam since 1975 to live in free countries around the world. The majority of overseas Vietnamese have settled in the UnitedStates; California has the largest number of overseas Vietnamese and Westminster, California can boast the highest density Vietnamese living outside of Vietnam.

In a recent article entitled, “The HealthStatus of Asian American Seniors”, published in the prestigious journal Journal of the American Geriatrics Society, revealed any worrisome conditions among elderly Viet Kieu. . When compared to other Asian-American groups in the”Confucian” culture (American Confucianism) like Americans of Japanese, Chinese and Korean descent, older overseas Vietnamese, are considered highly qualified groups. poorer and poorer education, higher rates of mental illness, more incompetence and the highest incidence of diabetes (22%).

Appropriate explanations for most of these findings can be found among older Viet Kieu, except for the high incidence of type 2 Diabetes. This article attempts to provide an explanation. most likely to be the most persuasive about the difference and with much hope to be able to offer some useful advice for overseas Vietnamese in terms of Type 2 Diabetes.
What is Type 2 Diabetes?

Type 2 diabetes is a disorder that has been given a wrong name, has been misunderstood, and until 2008, people were still completely confused in the treatment guide.

Unlike Type 1 Diabetes (Diabetes in Adolescents)is the only true diabetes, in this form, the pancreas’s deficiency of insulin production interferes with the body’s ability to regulate glucose. By converting this sugar into glycogen for storage, the plasma glucose level will increase. Patients with Type 1 Diabetes must have insulin injections to keep blood glucose levels as normal as possible. Many people who have insulin pumps have a program in place to model the release of insulin from the pancreas in response to meals.

The situation is not so simple in Type 2Diabetes because the increase in glucose is caused by the resistance of tissues against insulin activity. The pancreas responds by injecting more insulin to suppress resistance; The result is increased insulin in the blood, even on an empty stomach.

Insulin resistance is most likely due to fat absorption into internal organs and inflammatory responses to counteract this process. This influx of inflamed floods and the dysfunction of fat cells is more due to the activity of organelles in the cell rather than – as previously believed – by adipokines, which are hormones (hormones) are associated with obesity or are caused by cytokines or other inflammatory substances that lead to hyperlipidemia, hypertension, and hyperglycemia, which ultimately results in damage. Internal organs, such as cardiovascular disease (stroke and heart attack), kidney disease, retinopathy, peripheral neuropathy and Alzheimer’s dementia. It should also be noted that insulin, by itself, was once considered a stimulant that tends to cause an inflammatory reaction.

More clearly, Type 2 Diabetes is not really due to high blood sugar (glucose), but rather to an increase in insulin in the blood, inflammation and adipocyte dysfunction. To refer to this, I like to call “Insulin Resistant Syndrome”, some people use the terms metabolic Syndrome and X.
How misunderstandingType 2 Diabetes was treated before the ACCORD study.http://www.svqy.org/frame/liem3.jpg

Accord (Action to Control Cardiovascular Risk diabetes) is a large, carefully planned study, attended by many research centers, conducted in patients with Type 2 Diabetes; The study, sponsored by the National Institutes of Health (NIH), started setting up patient records around 2005 and so far (2010) have collected several important results:

  1. Strict control of serum glucose levels with the strict insulin regimen significantly increases the number of deaths in these patients, one thing that surprised researchers was that they died of heart attacks. and stroke not due to the reaction against low blood sugar as suspected. This research arm ended before the due date, in2008 because of concerns about the safety of the rest of the studyhttp://www.svqy.org/frame/liem2.jpg
  2. As has been shown previously, the suppression of hypertension is especially effective when using ACE inhibitors (ACEInhibitor). However, reducing systolic pressure to less than140mmHg does not bring any additional benefits for people with hypertension(and can be dangerous in the elderly).
  3. It is important to control the amount of fat in your blood by using statine medications. Taking more fibrate medications to lower the amount of fat again does not help with a better clinical outcome.

Prior to this open-line study, doctors focused on tackling high blood sugar in patients with Type 2 Diabetes and treated them the same way they treated Diabetes. Type 1. Insulin is often used when the oral medication is no longer effective in an attempt to achieve a 110 mg% or less fasting glucose, or when Glycosylated Hemoglobin (Hb A1C) is higher than 7. Insulin was added to patients who already had a high level of insulin in their blood that devastated their bodies and obviously led to the initial negative results as cited in the ACCORD study.

The ACCORD study will be reviewed by current practicing physicians and will be included in medical textbooks in the near future.

A comprehensive way to manage Insulin ResistantSyndrome includes the following:

a. Have a reasonable daily diet with a limited amount of calories (between 1700 and 2000 Kcal per day for men, for women from 1500 to 1800 Kcal per day). The Mediterranean type diet is highly recommended due to its anti-inflammatory effects due to monounsaturated fat, such as olive oil, which is a staple in the menu. , abundant in omega-3 fatty acids found in seafood and low in simple sugars (mono and diglycerides). The daily intake of protein should be at least1.2 grams per kilogram of body weight. It is also recommended to use only complex carbohydrates/sugars (complex carbohydrates).

b. A short exercise schedule, 15 – 30 minutes a day including aerobic dance, light exercise(callisthenic) for the cardiovascular system and the brain is flexible, some weightlifting exercises are also popular. Encouraging to maintain muscle mass, helping to add impact on insulin resistance.

c. Watch for high blood pressure and high cholesterol as mentioned above.

d. Stop being obsessed with glucose monitoring. Checking glucose once a day on an empty stomach is more than enough; anything below 200mg% is acceptable. In Type 2 Diabetes (Insulin Resistance Syndrome), good results are associated with an HGb A1C value of 7.3 – 7.5, so any values below 8 are acceptable. The only therapy that has been shown to be of benefit in the long term is Metformin because it makes the”insulin-receptor-receptor” (Insulin Receptors) more sensitive. Other treatments are costly and make the glucose results seem better, but they do not prove to be beneficial to the patient; on the contrary, it sometimes shows an immediate danger (insulin, Avandia, etc.). To this day, the only benefit that has been proven in tight control of glucose in these patients is the delay in diabetic retinopathy, which is too much to cover.

Why are older Viet Kieu at higher risk for Insulin Resistance Syndrome (Type 2 Diabetes) and what should one do to prevent it?

In addition to the comprehensive view outlined above, Viet Kieu have difficulties that make Insulin Resistance Syndrome worse, with the following pathology:

  1. Vitamin D deficiency: This situation is common among overseas Vietnamese living in Western countries. I have never met an older Viet Kieu with a 25-OH-Vitamin D level higher than 33 if they did not take Vitamin D supplements; There are many reasons why so. A deficiency of VitaminD (with levels less than 33) makes tissues prone to the destructive effect of inflammation and aggravates insulin resistance. All overseas Vietnamese should check for 25-OH-Vitamine D and take extra vitamins if this level is low. A few years ago, a US nursing research study on osteoporosis suddenly found that the group assigned to take Vitamin D supplements had a 35%reduction in Type 2 Diabetes.
  2. Excessive consumption of “high-grade sugar ified products” (AGEs, common name for proteins that have been permanently damaged by the groups of sugars connected to and differentiate them). AGEs can be created either outside or inside the body. In the body, they occur when insulin resistance causes monosaccharides to cause a coupling reaction to form AGEs (eg HGb A1C). Outside the body, AGEs are made up of food that is cooked at high temperatures; intentionally burning sugar (braking sugar to make caramel) creates large amounts of AGEs; Vietnamese cooking methods are filled with this substance (braised water, colored water, braised water, etc.). AGEs induce a powerful oxidation reaction in living tissues and are thought to be the main cause of late-stage organ damage in Insulin Resistance Syndrome, especially the cause of stroke. and heart attack in patients with impaired renal function. Keeping the temperature constantly low during cooking (steaming, boiling) with sour (vinegar, lemon, tamarind, etc.) or adding acidity during cooking will significantly reduce the formation of AGEs.
  3. Excessive exposure to fructose in the environment: The United States and industrialized countries around the world have consumed less sucrose (which contains 50% fructose) and more HFCS (HFCS: High Fructose Corn Syrup: a sugar substance made from corn, up to78% fructose) in the past 20 years. The human liver can only convert about 25 grams of fructose per day into energy, the rest will turn into triglycerides, fatty acids without VLDLs (i.e. the excess glucose stored as glycogen) will trigger the swelling reaction. inflammation in the visceral organs and reaction against insulin. Fructose also easily creates AGEs.
  4. Finally, although there is no solid scientific evidence, former US military veterans who are currently fighting in Vietnam with Type 2 Diabetes can claim compensation for their continued compulsion. contact with Agent Orange during the performance of his mission in Vietnam. Perhaps this is part of the reason for the high incidence of type 2 diabetes in Viet Kieu elderly?

It is my pleasure to serve the elderly Viet Kieu everywhere.

Original: Type 2 Diabetes: A Curse ToOlder Viet Kieu, Pham H Liem, MD, Professor ofGeriatrics, Donald W. Reynolds Department of Geriatrics, College of Medicine atUAMS and Associate Chief of Staff for Geriatrics and Extended Care, at CAVHS

Translator: Nguyen Hien

======================================================

Bài đọc thêm

ĂN CƠM GẠO TRẮNG VÀ BỆNH TIỂU ĐƯỜNG

Sau đây là một bài do Bác Sĩ Dương Hồng Mô (tên bút: Nam Minh Bách) ở tiểu bang Mỹ Virginia viết.

“Con số 22.5% người Việt Nam trên 65 bị tiểu đường loại 2 ở Hoa kỳ không làm ngạc nhiên chút nào. Ông Việt Kiều Hải Ngoại sáng chế ra những thứ căn nhiều bột tinh chất hay mỡ với số lượng kinh hoàng như bánh mì Ba Lẹ, chiêu với cà phê sữa đặc Ông Thọ hay Borden 30% đường nguyên chất. Xong rồi tráng miệng bằng chè đường.”

“Chúng ta không cần biết tới khuyến cáo Bộ Y Tế Mỹ, vẫn khư khư bám lấy gạo Thái Lan Nàng Thơm cho khoái khẩu. Chúng ta không cần biết vì không muốn biết.”


Người ta nói có cả thảy bốn thứ Việt Kiều, thứ này không chơi với thứ kia. Việt Kiều Đông Âu không liên lạc gì với Việt kiều Tây Âu và Mỹ Châu. Việt Kiều Xuất Khẩu Lao Động ở Đông Nam Á không cần biết tới Việt Kiều liều mạng kiếm đường sinh sống ở Cam Bốt hay Thái Lan.

Nhưng Việt Kiều tại Bắc Mỹ, Châu Âu và Úc Châu có một sắc thái đặc biệt, một nếp sống đặc biệt khác hẳn lối sống ông cha ngày trước. Họ sống trong môt xã hội khá giả (Affluent Society) cả về vật chất lẫn tinh thần ông cha họ từ xưa không bao giờ được hưởng. Xã hội Âu Mỹ có những nông dân vô cùng hữu hiệu, chỉ 3% dân số mà nuôi được cả nước và hàng trăm triệu dân thế giới. Có những nhà kinh doanh và công nhân sáng tạo nhất thế giới, làm ra của cải rẻ và tốt thừa thãi cho cả xã hội. Việt Kiều những nơi đó không bao giờ lo rét vì thiếu quần áo, không bao giờ lo không có phương tiện đi lại kiếm việc làm, ai muốn mặc gì thì mặc, muốn đi đâu thì đi. Và nhất là muốn ăn gì thì ăn, ăn bao nhiêu cũng được… Ai cũng muốn ăn ngon mặc đẹp. Nhưng ăn ngon có cái nguy hiểm của nó nhất là khi ở những nước sống lâu quá tuổi 60 mới nhìn thấy hậu quả. Việc đầu tiên là cơm chúng ta ăn. Ở Mỹ hay Châu Âu hay Úc Châu, dân Việt vẫn coi cơm là cơ bản. Dân Á Châu là vậy, di dân sang Mỹ hay Úc họ vẫn coi cơm là món ăn chính, bánh mì không thể thay thế. Vì ăn cơm chặt bụng, no lâu và tiêu hóa dễ chịu hơn bánh mì vì cơm có số lượng nước liên kết chặt chẽ với bột, amylose hay amylopectin. Và cơm là phải cơm trắng dẻo như Nàng Thơm hay Jasmine Thái Lan hay Kyoto Nhật Bản. Và phải hai bát mỗi bữa tức là phải 300hay 400gr cơm một bữa…

Ngày xưa tổ tiên chúng ta chọn gạo là đúng vì khí hậu nhiệt đới không thể trồng lúa mì, lúa mì đòi hỏi khí lạnh nhiệt độ 17 độ C. Trồng gạo hai vụrất lợi cho kinh tế và nhất là hột gạo có những chất bổ vô cùng hấp dẫn cả vềphẩm chất cũng như số lượng. Nhưng tiếc thay bao nhiêu chất bổ tập trung vào vỏ cám ngoài hạt và oái oăm hơn nữa, cám có nhiều chất lipoproteins rất bổ nhưng mau chóng bị chất enzyme lipase trong cám oxy hóa và trở nên khét không dự trữ được. Các cụ chỉ có cách giã gạo cho bớt cám rồi ăn hạt, cám cho heo ăn. Tuy vậy bao gạo cũng không tồn trữ trữ lâu được, phải đến thế kỷ thứ 19, khi Pháp sang làm nhà máy xay lúa mới giải quyết được vấn đề kinh tế, làm sao tồn trữđược bao gạo hàng năm, dùng máy xay cho trắng sạch gạo rồi đánh bóng “Polish”hạt gạo nhẵn và đều. Cám bị loại hết cho heo ăn nhưng tai hại cho sức khoẻ conn gười nhất là dân “khá giả” hay “trưởng giả”, may cho dân nghèo vẫn ăn gạo đỏ hay “gạo Lức muối mè”.

Hạt gạo đã xay máy và đánh bóng chỉ còn chất bột starch mà lúc đó là tinh bột “Refined Starch” nó có đặc điểm của nó. Nó cũng như các Refined Starch từ lúa mì, nó không còn chất xơ (Fiber) tập trung trong cám, nó mất đi 67%Vitamin B3, 80% Vitamin B1, 90% Vitamin B6, một nửa số Manganese, môt nửa sốPhosphorus, 60% Sắt Iron, 100% Fiber, và tất cả những fatty acids cần thiết.Mất tất cả Selenium, Magnesium. Đến nỗi theo Luật Hoa Kỳ gạo sản xuất ở Hoa Kỳphải cho thêm B1, B2 và Iron nhưng cho thêm không thể nào bằng thiên nhiên.

Brown Rice, gạo đỏ cũng được sản xuất ở Hoa Kỳ nhưng không phải là dễ dàng, phải vô hiệu hóa chất enzyme lipase trong cám nếu không chỉ vài giờ saulà gạo hư. Phần nhiều người ta dùng nhiệt độ 80 độ C xấy khô nhưng gạo đỏ cũng chỉ tồn trữ được 6 tháng.

Khi đã xay vỡ vỏ thóc ngoài cùng, còn lại lớp cám Bran và nhân Germ,xay nữa và mài nữa thì mất lớp Aleurone (rất nhiều chất mỡ rất cần thiết,essential fats). Nhưng như vậy mới tồn trữ được hột gạo trông rất trắng rấtđẹp, ăn ngon vì mềm và thơm, nhưng chỉ còn bột Refined Starch.

Nghiên cứu của Đại Học Tufts, Boston Massachusetts cho biết tinh bột Refined Starch được hấp thụ ở ruột rất nhanh và nằm đó dưới tình trạng mỡ, mỡ xung quanh ruột, gan và vùng xương chậu pelvis. Trông không mập, bụng không phệ nhưng có một lượng mỡ quan trọng trong vùng bụng xung quanh ruột… Có thể người coi ốm chứ không mập.

Đại Học Tufts nghiên cứu một số người ăn bánh mì trắng tinh bột so với một số người ăn bánh mì có bran có fiber. Sau 1 năm rưỡi, những người ăn bánh mì tinh bột thấy dây thắt lưng phải nới thêm (½ inch mỗi năm). Có vẻ đường hấp thụ thì Insulin đẩy vào tồn trữ ngay trong những tế bào mỡ xung quanh ruột. Và những người đó có nguy cơ bị bệnh tiểu đường loại 2, Diabetes type 2, đường trong máu glycemia cao hơn nhóm ăn bánh mì nâu có bran.

Sau đó nước Mỹ thay đổi cách ăn uống, khẩu hiệu White Bread Round Waist (Bánh trắng bụng tròn) do Bộ Y Tế (Dept of Health and Human Services) tung ra và các siêu thị (Super Market) thay đổi bộ mặt tại gian hàng bánh mì. Bánh mì trắng vẫn còn bán nhưng không được trắng lắm vì FDA ra lệnh ít nhất phải 51 %xơ (Fiber) trong bánh mì. Và vô số bánh mì có chứ W tức là Whole grain không được Refined Starch nữa. Và nay người ta biết tại sao. Các tế bào mỡ vùng xung quanh ruột rất quan trọng trong vai trò điều hòa bằng tín hiệu (signaling), sản xuất nhiều hormons, cytokines đi hoạt động ở nhiều bộ phận vùng bụng như Pancreas. Một cytokine khích động NF-KB pathway làm chất Insulin không còn hữuhiệu nữa. Insulin Resistance (Chống lại Insulin là định nghĩa của Diabetes type2)

Tiểu đường loại 1 là Pancreas không sản xuất được Insulin hay sản xuất rất ít, phần nhiều người trẻ do di truyền hay cơ thể tự hủy hoại autoimmunity sau khi nhiễm siêu vi trùng ở Pancreas.

Tiểu đường loại 2 là sản xuất Insulin nhưng không hữu hiệu tại các tế bào chính địa bàn hoạt động của Insulin không nhận ra Insulin nữa. Insulin có nhiệm vụ là mở chìa khóa cửa các tế bào mỡ, gan và bắp thịt cho đường trong máuvào tồn trữ. Đầu tiên là các tế bào Beta của pancreas cũng không nhận raInsulin, mất chức năng Feedback điều hòa. Bệnh nhân tiểu đường loại 2 phần nhiều là có tuổi trên 45 khi Insulin và Pancreas bắt đầu thấm mệt. Và người trẻ cũng bị bệnh này nếu quá mập hay ăn quá nhiều đường, số lượng Insulin không cáng đáng nổi.

Con số 22.5% người Việt Nam trên 65 bị tiểu đường loại 2 ở Hoa kỳ không làm ngạc nhiên chút nào. Ông Việt Kiều Hải Ngoại sáng chế ra những thức ăn nhiều bôt tinh chất hay mỡ với số lượng kinh hoàng như bánh mì Ba Lẹ, chiêu với cà phê sữa đặc Ông Thọ hay Borden 30% đường nguyên chất. Xong rồi tráng miệng bằng chè đường.

Nhiều gia đình ông tiểu đường, cháu béo phì vì bà chiêu đãi mỗi tối môt bữa chè.

Ở Việt Nam cũng vậy từ 10 năm nay giai cấp giầu có cũng béo phì và tiểuđường như hải ngoại. Béo phì ảnh huởng tới genes, bố mẹ béo thì con cũng vậy.Khi đường trong máu cao thì chỉ có 2 cách chữa chạy, phần nhiều là phải thựchiện cả hai: bỏ đường, bỏ bột tinh chất và cử động bắp thịt (exercise). Nếu không ăn kiêng thì không thuốc nào trị nổi. Có nhiều thực vật có khả năng hạđường một chút (chúng tôi đã thử một số) như Okra đậu bắp, lá xương rồng, lá dứa, lá ổi, đậu đen, tỏi ta ngâm rượu, v.v… nhưng không thay thế nổi insulin và nhất là ăn kiêng (diet).

Không thay thế nổi các thuốc hypoglycemiants tác dụng trên pancreas hay gan hay ruột.

Khi đường trong máu lên tới con số trên 126mg/dl khi nhịn đói lúc sáng sớm thì bắt đầu bênh tiểu đường. Và đầu tiên đi nha sĩ vì đường cao đưa đến nhiễm trùng mọi nơi trên cơ thể, đặc biệt là răng và lợi. Trong mồm có môt sốlượng lớn vi trùng, 30 thứ vi trùng nhiều thứ ta chưa biết tên. Nhiễm trùng răng lợi đưa đến nhiễm trùng nơi xa xôi như tim (endocarditis) và thận (pyelonephritis).

Khi đường trong máu lên cao, nó tác hại nhẹ nhàng nhưng liên tục tớimọi tế bào đặc biết là tế bào nội mạch (endothelial) trên màng trong các mạch máu. Tế bào bị hư hại và atherosclerosis xuất hiện, cholesterol và calcium đóng mảng (Atheroma Plaque) mở đường cho máu đang chảy bị đông lại (thrombosis).Basement membrane của mạch máu dày thêm nhưng không vì thế mà chắc chắn thêm.Trái lại yếu đi máu thoát vào chảy máu ngay trong thành của mạch. Mạch tắcthiếu dinh dưỡng thiếu oxy cho mọi cơ và bộ phận bị chi phối. Mọi bộ phận từ óctới ngón chân bị ảnh hưởng, nhưng tai hại nhất là tim, thận, thấu kính (lens)và võng mạc (retina) tại mắt, và tế bào thần kinh. Mọi mạch máu bị ảnh hưởng,từ động mạch lớn, trung và nhỏ. Người bị tiểu đường nếu thoát được bệnh timmạch (Cardiovascular accident heart attack), đột quỵ (cerebro vascular accidentstroke) thì tương lai họ là thận suy phải thường xuyên lọc máu (dialysis). Vàcuối cùng là tắc tĩnh mạch sâu ở chân (deep vein theombosis), cuối cùng phảicắt chân.

Chất đường glucose không được dùng hết cho sản xuất năng lực, còn mộtsố chất thải được phân hóa theo glycosalisation bằng hai hệ thống. Hệ thống không cần enzyme, đường dính với protein và từ từ thành những chất trung gian như Schiff base, Amodari products (???) tỷ lệ thuận với đường trong máu. Vì vậy bác sĩ theo dõi tình trạng đường bệnh nhân bằng cách đo Hemoglobin A1C và biết tình trạng trong 6 tuần hay 2 tháng vừa qua, đo đường glycemia chỉ cho biết tình trạng ngày hôm nay mà thôi. Hemoglobin A1 C người thường từ 4 đến 5, tới5.7 là tình trạng “tiền tiểu đường” hay Prediabetic, 7 là tiểu đường không còn kiểm soát nổi. Khi chúng ta trình diện tại phòng mạch bác sĩ với tình trạng tiểu đường loại 2 phải chờ đợi một khuyến cáo, ông bác sĩ nào cũng vậy”anh hay chị phải giải quyết cái gánh nặng dư 5 hay 10 ký quá mức thì thuốc mới hữu hiệu”. Anh chị ăn ít đi và tập thể dục nhiều lên”. Nói thì dễ mà làm thực khó. Một cuộc chiến đấu gay go và cam khổ cả năm hay cả đời lúc thắng lúc bại.

Glycemic Index (GI) là một chỉ số đo số lượng của món ăn về phương diện đường, ăn xong phần nhiều là 50 gr 2 tiếng sau đo đường trong máu,so với 50 gr đường nguyên chất Glucose. Đo diện tích (Area under curve)giữa đường cong và trục X (thời gian, t, số giờ) và tính nếu bằng glucose là GI100. Nếu chỉ bằng phần mười diện tích đường cong Glucose thì GI là 10. Nếu mónăn được hấp thụ ngay qua ruột như glucose thì GI cao 100 hay gần như vậy. Nhưngnếu món ăn được hấp thụ dần dần một cách nhịp nhàng như trường hợp có nhiều xơ(fiber) thì GI thấp chỉ 10 hay 20. Tùy món ăn trong ruột được phân hóa nhanh hay chậm, nhịp nhàng hay không, cách kết hợp của chất bột với xơ, với phân tửprotein và mỡ, tùy theo chất bột starch ra sao như bột gạo chất amylose cứng cóGI thấp, chất amylopectin dẻo thì GI cao. GI gạo trắng cao hơn GI gạo nâu kháxa. Tùy theo số lượng Protein trong món ăn, số lượng organic acid. Ví dụ có dấmthì GI thấp hơn, có mỡ và fiber thì dạ dày chậm mở hơn. Bánh mì nâu GI thấp hơn bánh mì trắng nhưng nếu cho enzymes vào cho dẻo thì GI lên cao ngay. Trái cây và rau có GI đặc biệt thấp nhưng vài trái cây như soài theo kinh nghiệm cá nhân tôi thì GI cao. Còn về số lượng thì dùng Glycemic Load. Có món ăn rất ngọtnhưng nhiều nước không thể so với món ăn ngọt nặng về đường. Và còn tùy theokhẩu phần (serving) là bao nhiêu, ông Mỹ hay Châu Âu khẩu phần bánh mì trắng là30-50 gr, ông Việt Nam bánh mì Ba Lẹ tới 300 gr, mập là cái chắc. Cơm trắng ôngMỹ hay ông Úc tính khẩu phần chỉ 150gr cơm, ông Việt Nam hai bát nhỏ là 200 grrồi.

Glycemic Load (GL) là tính theo phưong trình GL= GI x số lượnggr đường trong khẩu phần chia cho 100. Glycemic Load từ 1 đến 10 là thấp,10 là trung bình, 20 là cao. Vấn đề ăn uống không thể trông cậy vào ai, phải tựmình lo cho thân mình. Không thể lúc nào cũng ăn môt mình một mâm theo sách vở.Món ăn phải hợp khẩu vì mình ăn không ngon thì không thể nhịn lâu được. Biếtbao trường hợp thành công một thời gian rồi đâu vào đó.

Phải biết Glycemic Index và Glycemic load của từng món, ăn cho đủ không thể ăn đói… Glycemic load cao nhất là cơm nếp rồi tới cơm hay cháo đặc trắng rồi tới cơm hay cháo đặc gạo nâu vì có cám. Bánh mì bagel trắng GL cao nhất là28, baguette của Pháp GL 15. Bánh mì whole wheat chỉ có 9, whole grain bread chỉ có 7, Cơm Gạo Jasmine được dân Việt Kiều ưa chuộng cao kỷ lục về cả GI lẫnGL. Chúng ta bị mập béo tiểu đường là lẽ dĩ nhiên. Chúng ta không cần biết tới khuyến cáo Bộ Y Tế Mỹ, vẫn khư khư bám lấy gạo Thái Lan Nàng Thơm cho khoái khẩu. Chúng ta không cần biết vì không muốn biết.

Nghiên cứu từ Đại Học Harvard đăng trong American Journal ofNutrition. Nghiên cứu 12 năm liền với 74,000 nữ điều dưỡng cho thấycàng ăn nhiều chất xơ fiber thì càng bớt cân. Gạo trắng mất đi 45% trọng lượng hat nguyên thủy khi mất vỏ Bran cám, nguy hại không phải chỉ về vấn đề đường mà thôi. Nguy hiểm hơn nữa là mất rất nhiều dinh dưỡng không thể thay thế được. Mớmỡ xung quanh ruột và tràn ra máu Triglycerides cao rất khó giải quyết vì thiếu nhiều công cụ để phân hủy mỡ. Khó giải quyết vì nằm sâu trong bụng, xa các bắp thịt chân và tay.

Muốn giải quyết lớp mỡ phải cần tới hàng ngàn phản ứng Enzyme phân hóa và trao đổi hàng ngàn metabolites. Phải cần nhiều loại enzymes chống oxydation các fatty acids. Cám Bran có 120 chất antioxydants, có đầy đủ sinh tố (Vitamins)chỉ trừ có Vitamin D và C. Có đầy đủ các loại phytosterols, Beta sitosterols,fibers, Vitamin E Complex, đầy đủ các loại B Complex B1 B2, B3 ngay cả VitaminB15 hiếm có. Có Enzyme Q 10, nhất là Omega 3, Omega 6 fatty acids, không có thì không thể giải quyết được Triglycerides cao trong máu. Omega 3 fatty acids trong dầu cá fish oil dùng để trị mỡ Triglycerides cao trong máu đã được các bác sĩ dùng từ lâu, 3 viên mỗi viên 1000 mg Omega 3 fatty acids có thể giảmlượng Triglycerides 300 hay 350mg/dl xuống 150 trong vòng vài tháng. Tiếc thay một phần lớn những chất bổ đó bị hủy nếu đun sôi trong 45 phút. Tiếc thay cám gạo “mỏ vàng chất bổ” dùng để làm cám nuôi heo. Dầu trong cám chứanhiều Antioxydants hơn mọi thứ dầu thực vật khác, , Vitamin E tocopherol, tocotrienol và nhất là oryzanol (2417 phần trong 1 triệu), hơn hẳn cả về lượng cũng như phẩm dầu đậu soybean, bắp corn, canola, cotton seed, sunflower. Có Enzyme thì phải có Co Enzyme. Cám cho ta đầy đủ số lượng Manganese, Selenium, Magnesium.Mn là Coenzym cho nhiều phản ứng antioxidant. Nhiều phản ứng phát sinh năng lượng,phân hóa và sản xuất proteins, fatty acids, cholesterol, metabolites cho sexhormons và mediators cho tế bào thần kinh.

Selenium quan trọng không kém, phối hợp chặt chẽ với xơ trong tiêu hóavà chống oxydation. Đặc biệt chống ung thư (?), phối hợp với Glutathion,sinh tố E. Magnesium phối hợp chặt chẽ với Ca, được gọi là Calcium channelblocker thiên nhiên, không thể thiếu trong mọi phạm vi hoạt động của Ca như xương, thần kinh, và bắp thịt. Vì thế gạo trắng tinh chúng ta ăn thiếu những dinh dưỡng cần thiết. Gây cho chúng ta những vấn đề như tiểu đường loại 2.Không thể giải quyết được nạn Việt kiều tiểu đường loại 2 nếu không đi vào nguyên nhân như người Mỹ đã làm. Không dễ đâu vì người Mỹ cũng có một số nhất định vẫn ăn bánh mì trắng. Dân Việt cũng như dân Á Châu khác có vẻ cứ ăn gạo ngon, bệnh tật tính sau.

Nam Minh Bách – Virginia Jan 2012

Share this post