Đại Học Việt Nam…. Lọt Sổ – Hoàng Lan Anh

Đứng đầu bảng xếp hạng thường niên các trường đại học Châu Á mà tạp chí Times Higher Education công bố là Trường Đại Học Quốc Gia Tân Gia Ba, tiếp theo là Đại Học Thanh Hoa và Đại Học Bắc Kinh (cùng của Trung Quốc).

Giáo dục đại học Việt Nam đang ở đâu?

Đặc biệt, năm nay Hồng Kông có tới 3 trường đại học nằm trong tốp 10 trường xuất sắc nhất Châu Á, gồm: Trường Đại Học Hồng Kông (xếp thứ 4), Đại Học Khoa Học Và Công Nghiệp Hồng Kông (xếp thứ 5) và Trường Đại Học Trung Quốc của Hồng Kông (xếp thứ 7, lần đầu tiên lọt tốp 10). Nam Hàn cũng có 2 trong số 10 đại diện hàng đầu.

Trước đó, theo kết quả xếp hạng năm 2017 khu vực Châu Á được Tổ Chức Xếp Hạng QS công bố hồi tháng 10-2017, có 5 trường đại học của Việt Nam lọt vào bảng xếp hạng này. Năm 2017, bảng xếp hạng đại học Châu Á mở rộng từ 350 đến 400 trường, trong đó 250 trường thuộc tốp đầu được xếp theo thứ hạng và 150 trường còn lại được xếp vào các nhóm 251-260, 261-270… 351-400.

Dù bảng xếp hạng được mở rộng nhưng so với năm 2016, Việt Nam vẫn chỉ có 5 trường góp mặt. Trong đó, Đại Học Quốc Gia Hà Nội dẫn đầu nhưng xếp hạng thứ 139. Các vị trí tiếp theo là Đại Học Quốc Gia Sài Gòn (tăng từ vị trí 147 lên 142), Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội (tăng từ nhóm 301-350 lên nhóm 291-300), Trường Đại Học Cần Thơ (từ nhóm 251-300 xuống nhóm 301-350) và Đại Học Huế (từ nhóm 301-350 xuống 351-400).

Nhìn vào những bảng xếp hạng này có thể thấy vị trí của các trường đại học Việt Nam rất khiêm tốn. Thực tế này khiến nhiều người băn khoăn, vì lý do gì mà các trường đại học Việt những năm qua được bổ sung một lượng giảng viên là giáo sư, phó tiến sĩ, tiến sĩ lại có thứ hạng thấp, thậm chí là hoàn toàn không có tên trong các bảng xếp hạng đại học Châu Á? “Giáo dục đại học Việt Nam đang ở đâu?” là câu hỏi mà nhiều người đặt ra và đi tìm câu trả lời.

Dưới mức trung bình của thế giới!

Nói về sự phát triển vượt bậc của Trường Đại Học Thanh Hoa, cấp lãnh đạo trường này cho biết năm nay Thanh Hoa có lượng bài báo khoa học xuất bản cao hơn Đại Học Bắc Kinh, đồng thời thu nhập của các nghiên cứu viên cũng tăng cao hơn.

Ông Li Jinliang, hiệu trưởng Văn Phòng Hợp Tác Quốc Tế của Đại Học Thanh Hoa, cho hay trường đã “ban hành một loạt cuộc cải cách toàn diện kể từ năm 2012, nhằm tăng khả năng cạnh tranh của trường trong bối cảnh toàn cầu”. Ông cho biết thêm, các nghiên cứu hiện nay của trường tập trung vào nghiên cứu chéo, hội nhập các công nghệ quốc phòng và dân sự, nghiên cứu tiên tiến và thương mại hóa các tiến bộ công nghệ. Đồng thời, trường đã “vượt ra khỏi biểu đồ trong giáo dục tiên tiến”, bằng cách thay đổi cách thức phân loại ngành học cho việc nhập học đại học và “tăng cường giáo dục tự do”.

Trả lời câu hỏi tại sao các trường đại học Việt Nam ít có tên trong các bảng xếp hạng, Giáo Sư Đào Trọng Thi, nguyên giám đốc Đại Học Quốc Gia Hà Nội, cho rằng việc này là bình thường, vì không phải trường nào cũng hào hứng tham gia việc xếp hạng. “Muốn tham gia những bảng xếp hạng này phải có thời gian chuẩn bị và thực tế là không phải bảng xếp hạng nào cũng thực chất” – GS Thi nói.

Trong khi đó, Tiên Sĩ Lê Viết Khuyến, nguyên phó vụ trưởng Vụ Giáo Dục Đai Học – Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo, không ngại ngần cho rằng phẩm chất giáo dục đại học Việt Nam đang ở dưới mức trung bình chứ không phải là trung bình của thế giới. “Với phẩm chất như vậy thì rất nhiều trường biết rằng mình có tham gia xếp hạng cũng chẳng được, nên họ không hào hứng với việc xếp hạng này” – Tiến Sĩ Khuyến thẳng thắn nói.

Chia sẻ thêm về phẩm chất giáo dục đại học hiện nay, Giáo Sư Đào Trọng Thi cho rằng tỷ lệ giáo sư, phó tiến sĩ, tiến sĩ của các trường hiện nay chưa phải là nhiều. “Các trường đại học lớn trên thế giới đều có khoảng 60% giảng viên là giáo sư, phó tiến sĩ, số còn lại là tiến sĩ, trong khi ở các trường của ta thì rất thấp. Ngay cả trường lớn là Đại Học Quớc Gia Hà Nội thì tỷ lệ này cũng chưa đến 20%” – Giáo Sư Đào Trọng Thi nói.

Phong giáo sư, phó tiến sĩ không đúng người

Giáo Sư Đào Trọng Thi trao đổi thẳng thắn, thiếu về số lượng, phẩm chất đội ngũ giảng viên cũng có nhiều vấn đề. Cái yếu của chúng ta là nhiều giáo sư, phó tiến sĩ không đạt chuẩn so với yêu cầu và khoảng cách thì còn xa so với thế giới. Giáo sư phải là người đạt chuẩn chuyên môn, có đủ năng lực để thực hiện việc giảng dạy phẩm chất cao cũng như nghiên cứu khoa học. Thời gian qua, các giáo sư của chúng ta thiếu những tiêu chí đó.

“Tôi thấy có điều lạ là những điều thế giới cần thì Việt Nam lại không quan tâm mà chỉ quan tâm đến hình thức, số lượng, thủ tục. Đối chiếu những tiêu chuẩn của Việt Nam thì nhiều nhà khoa học lớn của Việt Nam đang làm việc trên thế giới đều… trượt. Tôi thấy chức danh giáo sư, phó tiến sĩ được phong cho không đúng người, có những người rất bình thường thì lại được phong, trong khi những người giỏi thì lại không đáp ứng được yêu cầu không giống ai của mình” – Giáo Sư Đào Trọng Thi nói.

Share this post