Những Kỷ Niệm Đáng Nhớ Với Anh Lưu Trung Khảo – Đoàn Thanh Liêm

Những Kỷ Niệm Đáng Nhớ Với Anh Lưu Trung Khảo – Đoàn Thanh Liêm

Những kỷ niệm thân thương thật đáng nhớ với anh Lưu Trung Khảo

Hồi tưởng của Đoàn Thanh Liêm

* * *

Anh Khảo cùng theo học tại Trường Chu Văn An tại Hà Nội với số đông bạn đồng môn chúng tôi và cùng tốt nghiệp văn bằng Tú Tài 2 năm 1954. Sau đó, thì cùng di chuyển vào miền Nam và cư ngụ bên nhau tại các cơ sở dành riêng cho sinh viên di cư vào thời gian ban đầu trong các năm 1954 trở đi. Và từ vài chục năm nay, chúng tôi lại gặp nhau thường xuyên trên đất Mỹ qua những sinh họat về văn hóa xã hội – đặc biệt là trong tổ chức Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam.

Nay anh vừa mới ra đi, tôi xin ghi lại một số kỷ niệm thật đáng nhớ với người bạn đồng môn, đồng khóa đã có duyên gắn bó thân thiết với nhau từ trên 60 năm trước. Xin lần lượt trình bày câu chuyện qua các tiết mục như sau.

1 – Người học trò cưng của Thày Nguyễn Tường Phượng.

Từ những năm 1950, thày Phượng dậy môn Quốc Văn tại trường Chu Văn An. Thày đã từng là chủ bút của tạp chí Tri Tân nổi tiếng thời trước năm 1945. Anh Khảo học ban sinh ngữ mà lại rành cả chữ Nho nữa, nên anh được thày Phượng chú ý tín nhiệm và thường trao cho anh phụ giúp việc này việc nọ trong lớp học. Cụ thể là khi Hiệu Đoàn Chu Văn An làm tờ “Đặc San Tre Xanh” dịp Xuân Giáp Ngọ 1954, thì anh Khảo là một trong những học sinh thường xuyên đem bài viết của các bạn đến cho thày Phượng duyệt lại trước khi cho đem đi in.

2 – Tết Ất Mùi 1955 tại Khu Lều trên nền đất cũ của Khám Lớn Sài Gòn.

Từ cuối năm 1954, sinh viên di cư chúng tôi được chuyển từ nơi tạm cư trong Trường Gia Long đến cắm lều trên khu đất cũ của Khám Lớn bên cạnh Tòa Án Sài Gòn. Và chúng tôi đã ăn hai cái Tết Dương Lịch và Âm Lịch tại khu lều này. Dịp Tết Ất Mùi, anh Khảo ra tay viết câu đối bằng chữ Nho, việc này khiến mấy nhà báo quốc tế tò mò chụp ảnh lia lịa. Tôi còn nhớ anh nhà báo người Pháp của tờ báo Le Parisien Libéré đến gặp gỡ và phỏng vấn sinh viên tụi tôi.

Sau vụ này, anh em chúng tôi tặng cho anh Khảo cái biệt danh là “Ông Đồ Khảo”. Và đến khi được chuyển vào Đại Học Xá Minh Mạng ở Ngã Sáu Chợ Lớn, thì cũng anh Khảo là một trong mấy sinh viên mà thường được Giáo Sư Nguyễn Thiệu Lâu rủ đi uống cà phê buổi sáng hay uống bia vào buổi chiều để mà hàn huyên tâm sự và nhất là trao đổi chuyện trò về môn lịch sử mà giáo sư là một nhà nghiên cứu rất nổi tiếng vào thời ấy.

3 – Cuộc hội ngộ kỷ niệm 60 năm của sinh viên di cư (1954 – 2014)

Năm 2014, anh Khảo là một thành viên nòng cốt trong Ban Tổ Chức cuộc hội ngộ nhân kỷ niệm 60 năm của sinh viện Đại Học Hà Nội di tản vào miền Nam. Cuộc hội ngộ đã quy tụ được đến vài trăm sinh viên và thân hữu đến tham dự một bữa tiệc tại một nhà hàng trong khu vực Little Saigon ở miền Nam tiểu bang California. Đại diện Ban Tổ Chức, anh Khảo đã xúc động tường thuật lại những vui buồn của anh chị em sinh viên di cư trong những ngày mới đặt chân đến thành phố Sài Gòn.

Trong số mấy trăm sinh viên di cư hồi đó, thì đến năm nay đã có rất nhiều bạn đã ra đi, số còn lại thì cũng đã ở vào tuổi bát tuần cả rồi. Và đây là một dịp thật quý báu để gặp lại nhau và cùng nhau ôn lại những kỷ niệm vui buồn của cái tuổi đôi mươi thuở ấy giữa lòng một đất nước bị phân ly cách biệt giữa hai miền Nam Bắc và tiếp theo lại là cuộc chiến tranh huynh đệ tương tàn với bao nhiêu tang thương thù hận.

4 – Câu chuyện về “Ba Chàng Ngự Lâm Pháo Thủ”.

Từ cuối thập niên 1980, khi xuất hiện các chương trình phát thanh tại California, thì bắt đầu có những cuộc hội thoại do ba vị nhân sĩ có tên tuổi trong cộng đồng người Việt ở địa phương. Ba vị đó là Đại Tá Trần Minh Công và hai Giáo Sư Lưu Trung Khảo, Trần Đức Thanh Phong… Trong nhiều năm, bà con thính giả đã rất hoan nghênh hưởng ứng theo dõi sự trình bày của các vị nhân sĩ với lập trường quốc gia thật kiên định và sáng giá này.

Và từ cuối thập niên 1990, cả ba vị đã là những thanh viên hoạt động tích cực trong Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam, bên cạnh những vị cố vấn có tên tuổi khác như Bác Sĩ Nguyễn Tường Bách, bào đệ của nhà văn Nguyễn Tường Tam, thi sĩ Nguyễn Chí Thiện, Luật Sư Trần Thanh Hiệp v.v…

Do những hoạt động sôi nổi như vậy mà có một số bạn trẻ đã gán cho ba vị nhân sĩ này cái danh hiệu “Ba Chàng Ngự Lâm Pháo Thủ” – như trong một cuốn truyện nổi tiếng của Pháp “Les Trois Mousquetaires” vậy.

5 – Cái áo veste kỷ niệm của bậc huynh trưởng khả kính và khả ái.

Rất đông các thân hữu và các môn sinh đã tới nhà quàn viếng thăm và tiễn biệt Giáo Sư Lưu Trung Khảo vào ngày 2 tháng Giêng 2016. Trong số này, tôi gặp anh bạn tù chính trị từng sống chung với nhau tại trại giam Z30D ở Hàm Tân Phan Thiết hồi trên 20 năm trước – đó là anh Nguyễn Thanh Vân cựu sĩ quan Quân Đội Việt Nam Cộng Hòa. Nhân dịp này, anh Vân tâm sự với tôi: “Bữa nay, tôi mặc cái áo veste này để đến tiễn đưa vị huynh trưởng mà tôi luôn quý mến và cũng chính là người đã cho tôi cái áo này. Hồi tôi mới từ Việt Nam qua Mỹ, tôi thường chỉ mặc cái áo gió mỗi khi đi tham dự sinh họat ở Quận Cam. Sau vài lần, Giáo Sư Khảo thấy tôi không có mặc áo veste, nên có lần sau buổi họp gặp tôi, ông liền cởi cái áo ông đang mặc và khoác lên người tôi, rồi nói: “Anh bạn trẻ nên mặc cái áo này, mỗi khi phải ra mắt thuyết trình trước công chúng đó nha. Đó là mình bày tỏ lòng kính trọng đối với bà con trong cộng đồng vậy v.v…” Thật đây là một kỷ niệm khó quên của tôi đối với một bậc đàn anh khả kính và khả ái vậy đó…”

6 – Thật đúng là một chính nhân quân tử.

Cũng trong Lễ Tưởng Niệm này, Nghị Sĩ Lê Châu Lộc với niềm xúc động chân thành đã phát biểu rằng: “Trong một buổi lễ tại Westminster, Giáo Sư Lưu Trung Khảo đã thẳng thắn xác nhận trước cử tọa rằng: “Đối với lớp cả triệu người di cư từ miền Bắc vào miền Nam năm 1954, thì chúng tôi không bao giờ lại có thể quên được cái ơn nghĩa và công lao của Tổng Thống Ngô Đình Diệm đã lo lắng chăm sóc cho gia đình chúng tôi có được một cuộc sống an lành và êm ấm tại miền Nam….” Nghị Sĩ Lộc nói tiếp: “Anh Khảo là một Phật tử thuần thành, bao nhiêu năm điều khiển chương trình phát thanh “Hải Triều Âm” rất nổi tiếng của các Phật tử ở Quận Cam. Ấy thế, mà anh đã rất thẳng thắn ghi nhận công lao của Tổng Thống Diệm trong việc tiếp nhận và định cư cả triệu đồng bào di cư từ miền Bắc vào miền Nam như anh. Rõ ràng, anh Khảo đích thực là một con người chính nhân quân tử vậy…”

Là một người cùng quê hương từ vùng Hà Nam – Nam Định, cùng lứa tuổi, lại là đồng môn dưới mái trường Chu Văn An, rồi lại cùng là sinh viên di cư năm 1954 với anh Khảo, tôi có biết bao nhiêu kỷ niệm vui buồn thật không thể nào quên được chung với anh suốt trong bao nhiêu năm qua. Anh Khảo thật xứng đáng là một tiêu biểu sáng giá cho thế hệ anh chị em chúng tôi sinh trưởng ở miền Bắc mà trưởng thành tại miền Nam dưới chế độ Quốc Gia thời Việt Nam Cộng Hòa.
Xin vĩnh biệt anh Lưu Trung Khảo với niềm luyến tiếc khôn nguôi và lòng quý trọng chân thành.

Xin cầu chúc Anh luôn an nhiên thanh thản nơi cõi Vĩnh Hằng.

Westminster California ngày 12 tháng Giêng 2016
Đoàn Thanh Liêm CVA 54

Share this post