Deepwater Horizon – Nguyễn Ngọc Chấn

Deepwater Horizon – Nguyễn Ngọc Chấn

Cuốn phim trần thuật về thảm họa giàn khoan dầu

Mike Williams: Mark Wahlberg,
Jimmy Harrell: Kurt Russell
Donald Vidrine: John Malkovich,
Đạo diễn Peter Berg

Deepwater Horizon là bộ phim mới kể về tai nạn giàn khoan dầu ở vịnh Mễ Tây Cơ năm 2010, khiến 11 công nhân thiệt mạng. Hơn 50.000 thùng dầu đã tràn khắp vịnh trong vòng 87 ngày. Theo The Guardian, đây là vụ tràn dầu do tai nạn lớn nhất thế giới, đồng thời là thảm họa môi trường khủng khiếp nhất lịch sử nước Mỹ. Bỏ qua nhiều tin về vấn nạn tàn phá môi trường và cuộc điều tra sau đó,

Kịch bản xoay quanh ngày định mệnh của những nhân viên trên giàn khoan. Sáng hôm đó, Kỹ Sư Trưởng Mike Williams (Mark Wahlberg) cùng người quản lý ngoài khơi Jimmy Harrell (Kurt Russell) yêu cầu phải có một cuộc kiểm tra hệ thống an toàn của ống, bơm và giếng ngoài gàn khoan. Tuy nhiên, đại diện công ty dầu khí BP là Donald Vidrine (John Malkovich) bác đề nghị này để tiết kiệm chi phí và thời gian. Tối cùng ngày, dầu bắt đầu rỉ ra và bắt lửa. 126 người đang làm việc ngoài khơi phải đương đầu với thảm họa và tìm cách thoát thân.

Đạo diễn Peter Berg từng thực hiện các tác phẩm tương tự như The Kingdom và Lone Survivor. Lúc đầu, ông muốn quay phim tại một giàn khoan thật nhưng kinh phí không cho phép. Theo tờ The Guardian, hãng quay phim mất tám tháng để dựng một mô hình trong công viên tại New Orleans, giống đến 85% giàn khoan thật. Công trình này tốn 1,4 triệu tấn thép, cao 21 m, có cả bãi đáp trực thăng cùng thang máy để chuyên chở đoàn phim lên nóc. Cấu trúc trên giàn khoan được mô phỏng đến từng chi tiết. Khi ra trường quay, Kỹ Sư Mike Williams thừa nhận mô hình giống bối cảnh thật đến từng lọ muối tiêu.

Kịch bản do Matthew Michael Carnahan và Matthew Sand viết, chủ yếu là những mẩu đối thoại ngắn gọn để truyền đạt mệnh lệnh trong ngành dầu khí, xen lẫn các lý nghĩa về khoa học. Chính Kỹ Sư Trưởng Mike Williams là người cố vấn chuyên môn cho phim nhằm đưa ra những từ ngữ chính xác nhất.

Hơn nửa đầu phim dành để mô tả các sự kiện trước vụ nổ. Một đặc điểm trong phim mới Peter Berg là cắt cảnh liên tục để thể hiện sự hối hả trong cuộc sống trên giàn khoan. Thủ pháp này khiến người xem hơi khó chịu vì cắt cảnh quá nhanh, mỗi cảnh chỉ kéo dài một, hai giây.

Nhịp phim bất ngờ được đẩy nhanh khi vụ tràn dầu xảy ra. Khán giả được chiêm ngưỡng giàn khoan cháy bừng bừng từ trên cao, xen lẫn cuộc đào thoát của những công nhân người bê bết bùn và máu. Không gian chật hẹp trong hành lang cùng góc cận mô tả những vết thương đẫm máu mang đến sự gai góc, khiến người xem phải rùng mình.

Peter Berg sử dụng ngọn lửa như một “nhân vật” phụ trong phim. Với đặc trưng của một vụ cháy do tràn dầu, hỏa hoạn bùng phát rất dữ dội và lan khắp nơi, từ trên giàn khoan đến mặt biển. Ngọn lửa trong Deepwater Horizon có nhịp điệu riêng của mình và không bao giờ đứng yên. Ngay cả trong những cảnh con người làm chủ thể, ngọn lửa ở hậu cảnh vẫn có những cú bùng lên mạnh mẽ. Nó là ẩn dụ cho cơn thịnh nộ của mẹ thiên nhiên, một con quái vật bám đuổi con người đến từng ngóc ngách.

Deepwater Horizon lay động cảm xúc về trận chiến sinh tồn của 126 con người giữa biển khơi mênh mông và ngọn lửa dữ dội. Họ có thể thân thiết hay hoàn toàn xa lạ với nhau, nhưng luôn sát cánh đến hơi thở cuối cùng và không bao giờ bỏ đồng loại sau lưng. Phim có nhiều cảnh cảm động như khi nhân vật Jimmy Harrell điểm danh những người sống sót đến lạc giọng, hay cảnh tất cả cùng quỳ gối cầu nguyện Chúa.

Trong vai chính, lối diễn nhẹ nhàng và ít lên gân của Mark Wahlberg phù hợp với hình tượng một kỹ sư bình dị, yêu gia đình. Kurt Russell vai người quản lý cương trực, còn Malkovich hóa thân thành kẻ liều lĩnh gây họa cho giàn khoan. Những biến chuyển tâm lý của vai diễn này được tài tử 62 tuổi diễn đạt quá trung thực, từ vẻ kiêu ngạo ban đầu đến sự hèn nhát, ánh mắt thất thần ở nửa sau.

Chủ nghĩa anh hùng hào nhoáng của Hollywood bị loại bỏ trong tác phẩm của Peter Berg. Không có những pha hành động không tưởng hay mô típ nhân vật chính “bất khả xâm phạm”. Phân đoạn kịch tính nhất phim cũng chỉ dựa trên sự thật. Đó lại là cú nhảy thực sự của Mike Williams qua biển lửa để thoát khỏi con tàu phút cuối cùng.

Đây là chiều hướng mới của điện ảnh Hoa kỳ, họ lấy những chuyện có thật để dựng thành phim, nói về những tai họa như vụ tầu Mỹ bị hải tặc và Thuyền Trưởng Phillip là người hùng phải đương đầu với hải tặc Somalia. Gần nhất là Phim Sully nói về thảm họa của một phi vụ buộc máy bay phải hạ cánh trên mặt sông Hudson để cứu mạng sống hàng trăm hành khách. Điều đáng chú ý ở đây là, cả hai cuốn phim này đều do tài tử gạo cội diễn xuất thần khiến cho người hùng được ca ngợi ngoài đại chúng cũng được khán giả màn ảnh hâm mộ.

Phim Deepwater Horizon dựa theo câu chuyện về thảm họa có thật mà người viết bài này khi còn làm việc với British Petroleum đã từng có mặt trên dàn khoan đầu này nhiều tháng. Khi còn làm việc với BP, trước kia là ARCO, CNN Nguyễn Ngọc Chấn đã nhiều lần lăn lộn trên dàn khoan này để thiềt trí kỹ thuật tối tân cho các chuyên viên sử dụng.

Khi có mặt trên Deepwater Horizon không ai nghĩ với kỹ thuật an toàn tối đa không thể có cơ hội rủi ro xẩy đến. Nhưng, khi biến cố lên mặt báo và truyền hình, tôi vẫn còn hình dung ra những người đã yểm trợ tôi trong cộng việc nay lại là người mang thương tật suốt đời.
Cám ơn đạo diễn Peter Berg rất linh động trong việc đưa lại cho tôi một chút gì để nhớ về thảm họa kinh hoàng xẩy ra trên dàn khoan Deepwater Horiz.

CNN Nguyễn Ngọc Chấn.

Share this post