Dismiss Notice
THÔNG BÁO: Phiên bản tháng Giêng 2018 cho Đũa Thần Điện Toán với nhiều thay đổi lớn đã được phát hành. ĐẶC BIỆT: Đũa Thần Điện Toán 64 Gig Duo phiên bản 2018 sẽ tự động cập nhật hóa, không cần phải gửi về Thư Viện Việt Nam Toàn Cầu!

Con đường Tơ Lụa

Chủ đề trong 'Kiến Thức Khắp Nơi' do lltran khởi đầu 17 tháng Tư 2019 at 6:12 AM.

  1. lltran

    lltran Banned Tình Nguyện Viên

    Silk Road Map.NASA.jpg

    Đường Tơ Lụa (silk road) thực ra là một hệ thống giao thương buôn bán gồm nhiều con đường kéo dài từ Trung Hoa, Đông Á, Trung Á đến Âu Châu. Những con đường này đi từ biên giới phía bắc Trung Hoa, Ấn Độ và Persia đến phía đông Âu Châu, lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ và vùng Địa Trung Hải ngày nay.

    Tiền thân của đường Tơ Lụa là Royal Road, con đường nối kết Susa (ngày nay nằm trong lãnh thổ Iran) với Sardis (thuộc về Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay) dài trên 1,600 dặm do triều đại Achaemenid dưới thời vua Darius I khởi đầu, khoảng 300 năm trước khi đường Tơ Lụa chính thức xuất hiện. Kế tiếp là những con đường nhỏ hơn, nối vùng Mesopotania với Ấn Độ và châu Phi, xuyên qua Ai Cập. Tạm hiểu là việc buôn bán có tính cách quốc tế đã được bắt đầu từ cả mấy ngàn năm nay.
    Đại Đế Alexander, triều đại cổ Hy Lạp, chiếm được vùng Persia qua Royal Road. Hệ thống đường lộ này đã được mở rộng cho việc giao thương giữa đông và tây và trở thành đường Tơ Lụa như ta biết ngày nay. Người Hy Lạp cổ đã gọi Trung Hoa là “Seres”, có nghĩa “đất tơ lụa”.
    Các vương triều La Mã và Kushan (vùng Bắc Ấn) đã thu được khá nhiều lợi nhuận từ việc buôn bán trên các con đường dọc theo đường tơ lua.

    Hệ thống giao thương này khởi đầu từ thời nhà Hán (206 BC – 220 AD) khi người Tàu chính thức mở cửa trao đổi hàng hóa với phương Tây vào những năm 130 trước Công Nguyên. Đường Tơ Lụa được tiếp tục sử dụng suốt 1,500 năm, chỉ chấm dứt vào năm 1453 khi triều đại Ottoman tẩy chay Trung Hoa và bắt đầu chính sách ngăn sông cấm chợ. Dù không còn các thương nhân qua lại, buôn bán phồn thịnh cả 600 năm nay nhưng con đường ấy vẫn giữ được khá nhiều ảnh hưởng trên nhiều lãnh vực từ thương mại, văn hóa đến lịch sử của nhiều giống dân trên thế giới mãi đến ngày nay.

    Dù thương nhân qua lại, trao đổi buôn bán nhiều sản phẩm từ gia vị, hương liệu đến các loại đá quý, nhưng đắt giá nhất có lẽ là tơ lụa từ Trung Hoa, trên các con đường ấy nhưng tên gọi “đường Tơ Lụa” chỉ ra đời năm 1877 khi sử gia và cũng là nhà địa lý gốc Đức Ferdinand von Richthofen viết sánh mô tả trục lộ giao thương kể trên và đặt tên là “Silk Road”. Ngày nay, khi đề cập đến trục lộ giao thương ấy, bá tánh dùng chữ “Silk Roads” cho chính xác hơn.

    Đường Tơ Lụa không chỉ nằm trên đất liền mà còn bao gồm các thủy lộ trong vùng Địa Trung Hải, xem bản đồ sơ lược. Dọc trên 4,000 dặm đường Tơ Lụa là các trạm buôn bán, hàng quán làm chỗ nghỉ chân, caravanserai, cho người, lạc đà, lừa ngựa và các kho chứa hàng hóa. Các trạm dừng chân này nằm trên nhiều lãnh thổ khác nhau, và vương triều cai trị các vùng đất ấy hè nhau thu thuế, chưa kể việc lâu lâu lại xảy ra chiến tranh giành đất đai.

    Theo từng nhóm (caravan), thương nhân mang theo hàng hóa và di chuyển trên đường Tơ Lụa phần lớn bằng lạc đà, loài thú dẻo dai, chịu đựng được khí hậu khắc nghiệt của sa mạc. Họ di chuyển theo từng nhóm có người bảo vệ để tránh cướp bóc và đi về buôn bán trên từng đoạn đường, không mấy ai đi suốt con đường Tơ Lụa trên 4,000 dặm.

    Mỗi người một ít, thương nhân qua lại buôn bán hàng hóa mang theo phong tục tập quán riêng của dòng giống; và từ các trạm dừng chân này đã diễn ra các trao đổi về phong tục, văn hóa, tôn giáo, kiến thức... Từ đó, những phát minh như thuốc nổ, giấy từ Trung Hoa trong thời nhà Hán đã lan truyền sang phương Tây: qua đường Tơ Lụa, cách chế tạo và sử dụng giấy từ thế kỷ III trước Công Nguyên đã được mang đến Samarkand vào những năm 700 trước khi đến Âu Châu qua đường biển và hải cảng của Sicily và Tây Ban Nha.
    Việc chế tạo và sử dụng giấy đã khởi đầu cho một trào lưu mới: truyền thông qua chữ viết tại Âu Châu. Trào lưu này đã thay đổi khá nhiều những tập tục cổ truyền của phương Tây: Khi chưa có giấy, bá tánh chỉ dùng da thú, vỏ cây để ghi chép và những cuốn “sách” ấy chỉ được luu truyền rất giới hạn giữa các tu sĩ và nhóm quý tộc, những người có thể cáng đáng món hàng “tri thức” đắt giá ấy. Dù cư dân Á Châu đã biết dùng bản gỗ để in sách vở và họa phẩm trên giấy từ những năm 800, nhờ việc sử dụng giấy, nhiều năm về sau, người Âu Châu đã phát minh ra máy in, Gutenberg press, sản xuất hàng loạt các cuốn sách, đầu tiên là Thánh Kinh, và phát hành rộng rãi hơn. Sách vở, sau đó là báo chí đã mở đầu các phương tiện truyền thông quảng bá tin tức và kiến thức suốt nhiều thế kỷ sau.
    Cách chế tạo thuốc nổ cũng theo đường Tơ Lụa để đến phương Tây trong thế kỷ XII, sau khi Trung Hoa đã sử sụng các loại pháo từ những năm 600. Sử dụng cách chế biến thuốc nổ thô sơ, người Âu Châu đã phát minh ra các loại đạn dùng cho súng ống, đại pháo… Quốc gia biết phát triển thuốc súng sớm như Anh và Pháp đã dùng các vũ khí này làm sức mạnh để thu phục các lãnh thổ chung quanh và xa xôi hơn nữa là Châu Á, Châu Phi… Tạm hiểu là thuốc súng đã thay đổi tình hình chính trị (qua quân sự) tại Châu Âu và toàn thế giới!

    Ngoài giấy và thuốc súng, cũng theo đường Tơ Lụa, các phát minh khác như kỹ thuật chế tạo thủy tinh chưa kể trà, đồ sứ, các món gia vị, hương liệu đặc thù của phương Đông đã theo chân thương buôn mà đi từ Trung Hoa sang vùng Trung Á, thế giới Hồi giáo.

    Ngược lại, cô tông, ngà voi, len, và quý kim như vàng bạc…từ phương Tây được chuyển đến phương Đông và cả trận dịch kinh hoàng, Bulbonic Plague, cũng theo người Âu Châu đến vùng Đông Á.

    Việc buôn bán trên đường Tơ Lụa diễn ra rầm rộ nhất vào thời nhà Nguyên, thủa các đại hãn Mông Cổ làm chủ Trung Hoa và nhiều vùng đất lân cận dọc theo đường Tơ Lụa. Được vương triều bảo hộ nên thương nhân tương đối an toàn và họ được phong tước hiệu nên giữ một vị thế khá cao trong xã hội thời ấy.

    Người sử dụng đường Tơ Lụa nổi tiếng nhất thế giới là nhà thám hiểm Marco Polo, gốc Venice, Ý. Ông Polo di chuyển từ Ý đến Trung Hoa và đến nơi vào năm 1275 dưới triều Nguyên Mông, thời Kublai Khan (Thành Cát Tư Hãn?/ sửa lại thành Hốt Tất Liệt). Sau 24 năm làm việc cho hoàng triều Mông Cổ, ông Marco Polo trở về Ý, cũng đi qua đường Tơ Lụa. Chuyến du hành ấy được ghi chép qua cuốn sách The Travels of Marco Polo giúp người Âu Châu các kiến thức về thương mại và văn hóa phương Đông. Không biết ông cụ ấy di chuyển ra sao trên con đường Tơ Lụa năm xưa mà có sức lực để viết cuốn sách dày cui trong khi Dế Mèn cũng mày mò đi thăm đường Tơ Lụa bằng máy bay, xe bus mà đã thấy… hết hơi, khờ người vì mất ăn, thiếu ngủ khi di chuyển qua cả chục múi giờ khác nhau! Bái phục tiền nhân xông pha gió bụi!

    Chuyến đi kéo dài ba tuần lễ, ngoài mấy ngày ở Istanbul, phe ta chỉ có thể dừng chân tại vài địa điểm tại Uzbekistan, Karakalpactan và Turkmenistan và có dịp kể chuyện đường xa xứ lạ trong mấy bài viết kế tiếp.
     
    Điều chỉnh mới nhất vào lúc: 20 tháng Tư 2019 at 3:31 AM
    p324530 likes this.
  2. lltran

    lltran Banned Tình Nguyện Viên

    Istanbul, dạo chơi chốn cũ - 1

    Dế Mèn đến đây lần đầu khoảng 20 năm trước và trở lại lần thứ nhì khoảng 10 năm sau. Ở đó là một nỗi say mê thắc mắc chưa được giải đáp thỏa đáng, nên chuyến đi thăm đường Tơ Lụa này, phe ta cũng lại bắt đầu từ Istanbul nơi hệ thống giao thương giữa đông và tây… chấm dứt! Cũng những di tích nổi tiếng lẫy lừng tuổi ngàn năm như hầm chứa nước Yerebatan Sarnici (xây cất dưới thời La Mã), nhà thờ Sofia hay Ayasofya, Blue Mosque… nhưng cái nhìn 2019 xem ra không còn thủy chung với những cảm nhận xưa cũ.

    Thành phố xem ra đã thay đổi kha khá, thành phố nào chẳng thay đổi theo thời gian? Đường phố chật hẹp hơn vì quá nhiều xe cộ, người qua lại. Hình như số cư tại Istanbul đã tăng gấp đôi trong hai mươi năm qua nhưng nhịp sống hăm hở, sôi động, vội vã của một địa điểm du lịch thì vẫn ồn ào như cũ.
    Quán trọ nằm trong vùng Sultanahmet của phố Cổ nơi hầu hết các di tích lịch sử tọa lạc nên Dế Mèn chỉ việc thong thả cuốc bộ đi lòng vòng từ 20 – 40 phút là có thể “gặp lại” gần hết cảnh xưa.
    Công trường Sultanahmet khá rộng, giữ được khá nhiều di tích tuổi ngàn năm, từ trụ đá Obelisk quà tặng của Ai Cập, cột sắt trạm hình rắn, Serpent Column từ thời La Mã đến các tòa nhà chung quanh. Istanbul là một thành phố cổ, hoàng cung của triều đại Ottoman nên nhìn đâu cũng thấy di tích, cổ vật… chỉ cách nhau vài chục thước!

    Sultanahmet Square, mặt tiền Ayasofya:
    SultanahmedSquare.jpg
    Obelisk, phía sau là Blue Mosque:
    Obelisk.BlueMosque.jpg
    German Fountain:
    GermanFountain.jpg

    Sinh hoạt trong thành phố trông khá thoải mái, dễ dãi. Ở góc đường có cả xe hàng rong bán bắp nướng, bánh mì, bá tánh mua xong ngồi xẹp xuống vệ đường gặm nhai thức ăn thoải mái. Bắp nướng 4 Lira một cái, cỡ 80 xu tiền Mỹ.
    Thổ được xem là một vùng đất Hồi giáo cấp tiến, tục lệ tôn giáo tương đối thoải mái nhưng không thiếu những phụ nữ đầy đủ y phục đen thui từ đầu đến chân. So với Uzbekistan và Turkmenistan, phụ nữ ở đó dù mặc y phục cổ truyền nhưng không mấy ai theo trang phục nặng phần tôn giáo như Thổ.
    Đường phố và cư dân:

    Street food.jpg Residents.jpg

    Phe ta đi dạo chốn cũ với một cái nhìn khác, từ tuổi tác đến kinh nghiệm rong chơi suốt 20 năm qua và thẩm nhận những cảm giác cũ / mới lẫn lộn. Cũng vẫn tiếng loa vang rền gọi tín đồ thức giấc cầu nguyện lúc 5 giờ sáng và vài ba lần nữa trong ngày, chỉ khác chút xíu là buổi mai trời chưa sáng là khoảng khắc vắng lặng nên tiếng kinh cầu lồng lộng khắp chốn! Nhìn quanh, ngõ nào trong thành phố cũng có đền thờ; từa tựa như khi ta đếm số nhà thờ Thiên Chúa giáo tại Tây Ban Nha hay số nhà chùa bên Hoa Lục. Cơ sở tôn giáo hiện diện khắp chốn trong thành phố nơi cư dân chen chúc, sống chật chội khổ sở mà các tòa nhà thờ phượng lại chiếm khá nhiều đất đai, thường vắng vẻ, bỏ trống, chỉ sử dụng trong mấy ngày lễ lạt!?

    Ayasofya, Hagia Sophia, xây cất từ thời Byzantine, bị (được) triều đại Ottoman biến thành đền thờ Hồi giáo qua việc trát vôi lên những tấm tranh trên trên nhà và tường vách để xóa dấu vết Thiên Chúa giáo và thêm thắt các hình tượng khác…chi tiết khác. Ngày nay Hagia Sophia là một bảo tàng viện, và bảo tàng viện [lớn] thường đóng cửa vào thứ Hai (hình như “tục lệ” này được áp dụng khắp nơi trên thế giới?) nên đến thứ Ba thì bá tánh xếp hàng rồng rắn để mua vé vào xem. Lần này Dế Mèn đến thăm thì bức tranh Madona đã được “bóc” hết lớp vôi dày cả 3 cm trát kín trên mặt, bá tánh có thể ngỏng cổ nhìn ngắm trên trần nhà bức tranh cổ tuổi tác ngàn năm dù một vài chỗ trên bức tranh đã bị mòn nhẵn chỉ còn trơ lớp vôi loang lổ. Ngôi nhà thờ mênh mông với trần nhà cao cho ta cảm giác mình bé mọn, vì [hình tượng] thượng đế ở tuốt trên cao!
    Bên trong nhà thờ / đền thờ cổ Ayasofya:

    Ayasofya1.JPG AyaSofya.JPG
    Madona.JPG

    Bên ngoài là bồn nước, ngày xưa là nơi Rửa tội, Baptistry. Khi trở thành đền thờ Hồi giáo thì bồn nước là nơi tín đồ rửa tay chân mặt mũi trước khi vào đền thờ, Ablution Station:

    Baptistry.JPG


    Vé vào cửa ngày nay là 60 Turkisk Lira (TK), cỡ 12 mỹ kim. Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên của Liên Âu nhưng không nằm trong khối Euro Zone (không dùng Euro như đơn vị tiền tệ).
    Cổ mộ của các Sultans nằm ngay sau lưng Ayasofya, ra vào tự do nhưng là chốn tôn nghiêm nên phụ nữ cần trùm khăn trên đầu. Lăng mộ chạm trổ tỉ mỉ, khá đẹp, trần nhà khảm gốm xanh, đỏ, cửa gỗ khắc trạm, mạ vàng nhưng chính các ngôi mộ bên trong thì vô cùng đơn sơ, chỉ là một khối chữ nhật với chỏm tháp nhỏ, bọc vải xanh lục. Không có chi khác!
    Tomb2.JPG
     
  3. cohuong

    cohuong Khách qua đường

    ++++++++++++++

    Trích :
    " Ông Polo di chuyển từ Ý đến Trung Hoa và đến nơi vào năm 1275 dưới triều Nguyên Mông, thời Kublai Khan (Thành Cát Tư Hãn?) " .
    ++++++++++++++

    Kublai Khan
    Khan : Hãn (chúa bộ lạc, vua) .
    Kublai : Hốt Tất Liệt 忽必烈 .

    Hốt Tất Liệt ( 1215-1294 ) là con của Đà ( Tha ) Lôi ( Tolui 拖雷 ), và là cháu nội của Thành Cát Tư Hãn .

    Hốt Tất Liệt kế nghiệp anh là Mông Kha ( Ca ) ( Möngke 蒙哥 ) làm chúa hãn năm 1260, nhưng phải mất 4 năm đánh dẹp em là A Lý Bất Ca (1219–1266, Ariq Böke 阿里不哥 ) cũng xưng chúa hãn khi Mông Ca chết . A Lý Bất Ca đầu hàng Hốt Tất Liệt năm 1263 . Năm 1271 Hốt Tất Liệt đánh chiếm trọn Trung Hoa, lập ra nhà Nguyên .

    Hốt Tất Liệt đã cho quân sang xâm chiếm Việt Nam 3 lần vào đời Trần nhưng cả 3 lần đều thất bại.

    Trọng kính .
     
    Điều chỉnh lại bài đăng lúc: 19 tháng Tư 2019 at 4:10 PM
  4. lltran

    lltran Banned Tình Nguyện Viên

    Đa tạ bác cohuong đã sửa chữa dùm [bài viết trên] cho Dế Mèn :)
    Có phải là bác Đ. Văn năm xưa không vậy? Nếu phải thì bác cho Dế Mèn chào tái ngộ :) Thân kính, LL
     
  5. lltran

    lltran Banned Tình Nguyện Viên

    Istanbul, dạo chơi chốn cũ - 2

    Hầm nước Yerebatan Sarnici dài 140 thước, rộng 70 thước, nằm cách Hagia Sophia khoảng trăm thước, được xây cất từ thời Byzantine, vua Justinian I (527-565). Hầm nước này được cư dân gọi là “Yerebatan Palace” vì trần hầm được chống đỡ bằng 336 cột cẩm thạch với chiều cao 9 thước. Với diện tích gần 10 ngàn thước vuông, căn hầm có thể chứa một lượng nước khá lớn, cỡ 100,000 tấn! Hầm nước cũng có cái tên quen thuộc khác là Basilica Cistern vì nằm cạnh nhà thờ Sophia.
    Người xưa khi xây cất không chỉ nhắm đến “công dụng” mà còn chú tâm đến cái đẹp nhất là những công trình kiến trúc dành cho vua chúa, Yerebatan Sarnici cũng không ngoại lệ. Hầm nước dành riêng cho lâu đài của đế chế Byzantine (và sau đó là triều đại Ottoman) nên các cột cẩm thạch đều được đẽo gọt tỉ mỉ, nổi bật nhất là bệ chống khắc đầu Medusa của hai cột cẩm thạch phía tây bắc căn hầm và cột cẩm thạch khắc hình lông công. Theo huyền thuật Hy Lạp, Medusa là người đẹp ghen tuông và đanh đá, luôn tự hào về nhan sắc nên bị nữ thần Athena trừng phạt, biến tóc người đẹp thành những con rắn, dù vẫn giữ được quyền phép của nữ quỷ. Bá tánh ai nhìn ngắm Medusa đều bị hóa đá nhưng nữ quỷ vẫn có quyền phép “bảo vệ”, và hình tượng này được người xưa sử dụng với mục đích ấy. Sách vở nói rằng đầu nữ quỷ Medusa [cái lộn ngược, cái nằm ngang] khi nhìn theo ba chiều không gian sẽ “nhận” ra các hình ảnh hung tợn khác nhau. Phe ta tần ngần đứng ngó ngược xuôi, chỉ chưa trồng cây chuối, mà không… thấy chi khác lạ?
    Gần hai cột cẩm thạch có bệ đá Medusa là cột cẩm thạch cẩn hình lông công, nhìn từ xa qua màn nước đọng và ánh đèn leo lét, cột đá dường như chảy những hạt lệ long lanh.
    medusa1.jpg Crying column.jpg
    medusa2.jpg

    columns.jpg

    Những hình tượng này không mấy thay đổi qua thời gian khi phe ta trở lại Istanbul lần nay; hẳn người thành phố đã dày công gìn giữ công trình kiến trúc ấy suốt mấy trăm năm nay sau khi hầm nước bị bỏ phế?! Hầm nước được bá tánh để ý đến và bỏ công bảo trì từ những năm 1544-1550 nhờ công lao khám phá của ông P. Gyllius, người Hòa Lan, khi đến Thổ để nghiên cứu về các kiến trúc Byzantine.
    Một số hình ảnh hầm nước xuất hiện trong phim James Bond, thời ông Roger Moore là tài tử chính. Vé vào cửa là 20 TL, cỡ 4 mỹ kim, khá rẻ.

    Di tích nổi tiếng khác của Istanbul là Blue Mosque, ngôi đền Hồi giáo cổ được xem là đẹp nhất của thế giới(?) qua những viên gạch xanh sắp xếp theo hình kỷ hà. Vào đền thờ không phải mua vé nhưng phụ nữ phải trùm khăn, quấn váy dài đến gót chân nếu lỡ mặc váy ngắn, quần đùi; các món trang phục này đền thờ cho mượn ngay cổng vào. Hễ ông cảnh sát tôn giáo (religious police) trấn cửa lắc đầu, biểu rằng “trùm đầu” (cover your head!) là người xem phải rẽ hàng qua trạm mượn khăn áo, mặc đầy đủ mới được vào thăm đền. Đến cửa lại có thêm màn tháo giày, đền thờ cung cấp túi ny lông để khách thăm viếng có thể đựng giày dép, cắp theo, khỏi lo mất mát. Nơi bá tánh dừng chân tháo giày dép bốc mùi hôi hám khó chịu, không biết có bao nhiêu loài vi khuẩn, nấm mốc… ẩn mình trong các tấm thảm kia?
    Tín đồ nam giới phải dừng chân lau rửa chân tay, mặt mũi trước khi vào đền thờ, như hình bên dưới; không thấy chỗ mấy bà mấy cô rửa ráy ở đâu? Chẳng lẽ họ đã... sạch sẽ nên không cần đến vòi nước? Hay chỗ rửa tay chân dấu kín nơi nào khác vì phụ nữ không được phép khoe tay chân trước bá tánh?
    Blue Mosque năm nay xem ra …hoang tàn, trần nhà nhiều chỗ bọc kín vì đang trong thời gian sửa chữa, lau chùi. Dế Mèn chụp được hình ảnh một vòm nhà đã được chùi rửa, màu sắc rất rực rỡ, nhiều màu đỏ cam nhưng không được thấy các vòm nhà xanh biếc sắc sảo của những năm trước nên tiếc lắm!
    AblutionStation.jpg BlueMosque.jpg

    Mấy ngày ở Istanbul ngắn ngủi, xem Sophia Hagia thì hỏng dịp thăm lâu đài Tokapi, bây giờ là viện bảo tàng lớn nhất của Thổ, lưu trữ các vật quý giá của triều đại Ottoman. Năm xưa khi được nhìn ngắm cổ vật Dế Mèn cảm nhận được phần nào sự sâu xa của văn hóa Islam và mức nứt đố đổ vách của hoàng triều Ottoman, không thua nhà Thanh, nhà Minh bên Tàu chút nào! Lần này lỡ dịp, đến cổng chỉ thấy hai ông lính gác súng ống đằng đằng với tấm biển “đóng cửa”, uổng quá nhưng ít ra phe ta cũng được ngó một lần!
    Mặt tiền của Tokapi Palace:
    Tokapi palace.JPG

    Không được vào Tokapi thì phe ta rẽ lối, xem viện bảo tàng thảm (Hali Muzesi) và viện bảo tàng nghệ thuật Thổ và Hồi giáo (Türk ve Islam Eserleri Müzesi). Viện bảo tàng nghệ thuật nằm trong tòa nhà của quan lớn Pargalı Ibrahim Pasha, phụ tá nhà vua Süleyman the Magnificent. Tòa nhà mênh mông với những phòng triển lãm trưng bày cổ vật về Hồi giáo; đặc biệt nhất là phòng triển lãm trưng bày di vật của giáo chủ Muhammet, kệ sách, hộp đựng bút nghiên, ống thủy tinh đựng… mấy sợi tóc (râu?) nằm trong tủ kính dày cui, nghe nói súng bắn không thủng (?). Phe ta ngắm nghía khá lâu mà vẫn không nhìn ra sợi tóc nào! Phần còn lại là các cổ vật kể cả thảm tuổi tác trên ngàn năm và cả một phòng triển lãm vật dụng liên quan đến lịch sử của bộ tộc Anatolia.

    Viện bảo tàng thảm trưng bày… thảm, các hình tượng [được xem là] đặc thù của Thổ (?), nhưng khi đến các viện bảo tàng thảm tại Ashgabat (Turkmenistan) và Bukhara (Uzbekistan) mới thấy các hình tượng kể trên cũng có mặt trên thảm dệt tại mấy địa phương này. Ta có thể tạm kết luận là cư dân vùng Trung Á liên hệ mật thiết với cư dân Thổ, hoặc giả họ trao đổi nghệ thuật / kỹ thuật chế tạo vật dụng qua các thương buôn qua lại trên đường tơ lụa?

    Grand bazaar hay "bazar" (bazaar: "bar" có nghĩa "tôi có [nhiều]", "zaar" hay "tôi cần" = nơi người có dư hàng hóa trao đổi với người cần món hàng ấy = chợ?) xem ra có phần phồn thịnh hơn năm xưa, cả ngàn cửa tiệm buôn bán rầm rộ suốt ngày đêm, dãy hàng da, hàng vàng, hàng đèn… Người bán ra cửa chèo kéo khách mua ồn ào; mua bán ở đây dứt khoát là phải trả giá, mà người bán thì thách giá quá trời! Dế Mèn lại nhát nên không dám mua thứ gì, chỉ nhanh chân đi quanh mà ngó rồi …chạy ra. Thích món nào thì chụp hình rồi quay lại tiệm bán vật kỷ niệm của viện bảo tàng mà mua, giá đắt hơn khoảng 20-40%, nhưng phẩm chất thì chắc ăn, ăn chắc, kẻo uổng công khuân vác chục ngàn dặm đường!
    Giữa vài con đường chính là các ngõ hẹp ngoằn ngoèo, chỉ đủ chỗ cho một chiếc xe qua lại, nên xe chạy lui để tránh nhau là việc rất bình thường. Ngay cả các đường hẻm khúc khuỷu, nhà cửa hai bên đường tân cổ giao duyên, có những căn nhà rất cũ chen lẫn với hàng quán sơn màu sắc sỡ.
    Cổng vào Grand Bazar:

    GrandBazar entrance.JPG SideStreet.JPG
     

Chia sẻ, giới thiệu đến bè bạn