Dismiss Notice
THÔNG BÁO: Phiên bản tháng Giêng 2018 cho Đũa Thần Điện Toán với nhiều thay đổi lớn đã được phát hành. ĐẶC BIỆT: Đũa Thần Điện Toán 64 Gig Duo phiên bản 2018 sẽ tự động cập nhật hóa, không cần phải gửi về Thư Viện Việt Nam Toàn Cầu!

Giới thiệu bài viết "Việt Nam – Hoa Kỳ: Tất cả cùng lên tàu?"

Chủ đề trong 'Câu Lạc Bộ Văn Hóa Việt' do YeuTrongNguoi khởi đầu 31 tháng Bảy 2013.

  1. YeuTrongNguoi

    YeuTrongNguoi Công Dân

    Việt Nam – Hoa Kỳ: Tất cả cùng lên tàu?
    Bản dịch của Lê Anh Hùng
    (Defend the Defenders)


    Mãi đến tận năm 1995, tức là tròn hai thập niên sau khi những chiếc trực thăng biểu tượng của Hoa Kỳ hối hả cất cánh tháo chạy khỏi tầng thượng của một toà nhà chính phủ ngay giữa lúc Sài Gòn sụp đổ (hay được giải phóng), Việt Nam và Hoa Kỳ mới bình thường hoá quan hệ ngoại giao. Kể từ đó, việc xây đắp mối quan hệ giữa hai nước là một “quá trình đau đớn”, như lời của John Kerry, ngoại trưởng Hoa Kỳ và là một cựu binh của bên thua cuộc.

    Nhưng giờ đây, người Mỹ lại coi kẻ thù năm xưa của họ như một đồng minh chiến lược trong một khu vực rộng lớn hơn. Còn với Việt Nam, Hoa Kỳ lại là một thị trường sống còn dành cho các sản phẩm nông sản và quần áo xuất khẩu, đồng thời là một quốc gia đối trọng về ngoại giao trước một Trung Quốc đang trỗi dậy. Kim ngạch thương mại hai chiều giữa hai nước hiện đạt gần 25 tỷ USD mỗi năm, với phần lớn giá trị hàng hoá chảy vào thị trường Mỹ. Việt Nam đã được đưa vào danh sách các quốc gia tham gia đàm phán về Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), một hiệp định tự do thương mại dự kiến sẽ bao gồm ít nhất 12 quốc gia ở Châu Á, Châu Đại Dương và Châu Mỹ.

    Tuy nhiên, con đường đưa Việt Nam đến với vị thế thành viên tiềm tàng của TPP cũng đầy những trở ngại tiềm tàng. Việt Nam lo ngại hiệp định sẽ làm tổn thương ngành công nghiệp dệt may và cản trở các doanh nghiệp nhà nước với những cải cách không mong muốn. Và vì những năm gần đây, các quan chức Mỹ vẫn nhất quyết đòi phải thấy những bằng chứng về cải cách chính trị trước khi họ cho phép bất kỳ sự tiến triển nào trong hoạt động hợp tác kinh tế với Việt Nam, Obama có thể sẽ cảm thấy khó xử nếu Việt Nam ký TPP giữa lúc họ đang đàn áp những người bất đồng chính kiến.

    Và sự đàn áp chính trị đang được đẩy mạnh. Theo Human Rights Watch, một tổ chức vận động cho nhân quyền, số vụ các nhà bất đồng chính kiến bị kết án trong nửa đầu năm 2013, vì những tội như “tuyên truyền chống phá nhà nước” và “âm mưu lật đổ chính quyền”, đã vượt quá số vụ của cả năm 2012. Hà Nội vẫn đang giam giữ Lê Quốc Quân, một luật sư nhân quyền nổi tiếng, với cáo buộc trốn thuế. Một văn bản pháp luật mới đây (Nghị định 72/2013/NĐ-CP) đã áp đặt các biện pháp kiểm soát bổ sung lên bất kỳ ai sử dụng internet, thứ tiện ích đã trở thành một phương tiện truyền thông phổ biến để chỉ trích chính phủ. Và vào cuối tháng Bảy này, Nguyễn Văn Hải, một blogger đang bị giam giữ và từng được Tổng thống Barack Obama nêu tên trong một bài phát biểu, đã bước vào tuần tuyệt thực thứ năm để phản đối việc ông bị đối xử tồi tệ trong tù.

    Tình hình có vẻ không mấy thuận lợi vào ngày 25.7, thời điểm Chủ tịch Trương Tấn Sang thực hiện chuyến viếng thăm thứ hai của một nguyên thủ Việt Nam tới Tòa Bạch Ốc kể từ khi hai nước bình thường hoá quan hệ. Việc lựa chọn thời điểm để đưa ra lời mời của ông Obama có thể tạo cảm giác gần như ngớ ngẩn. Tuy nhiên, trong bức tranh tổng thể hơn, Hoa Kỳ lại đang quay qua Việt Nam như một đối tác chủ chốt trong chính sách “xoay trục” sang Châu Á của nó. Vì những lý do khác nữa mà ông Obama đang háo hức với việc chốt lại TPP, “hòn đá tảng” kinh tế trong chính sách kinh tế mà chính phủ của ông dành cho toàn khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.

    Vì thế, tại Washington, ông Obama và ông Sang đã tuyên bố về “quan hệ hợp tác toàn diện” với định nghĩa mơ hồ và bộc lộ ý định của họ là ký kết TPP trong năm nay. Cả hai vị nguyên thủ đều kêu gọi giải quyết tranh chấp ở Biển Đông một cách hoà bình, và ông Obama bổ sung mà không đi vào chi tiết là ông và ông Sang đã bàn thảo về cả những “tiến bộ” lẫn “thách thức” trong hồ sơ nhân quyền của Việt Nam. Trước thực tế lời mời của ông Obama từng nhen lên hy vọng về những đột phá trong TPP hay quan hệ đối tác chiến lược, Ian Storey (Viện Nghiên Cứu Đông Nam Á) đánh giá ít nhiều đây là một quả pháo xịt. Hai nhà lãnh đạo dường như chưa nói gì đến chuyện liệu tới đây Hoa Kỳ có cân nhắc việc dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí cho Việt Nam hay không, chuyện hai bên lên kế hoạch giải quyết những thắc mắc của Việt Nam về TPP như thế nào, cũng như nhiều chủ đề khác nữa.

    Mức độ hưởng lợi từ TPP của Việt Nam, nếu họ gia nhập, vẫn tiếp tục chưa rõ ràng cho đến khi những điểm tinh tế nhất của hiệp định được ấn định. Dù vậy, vì Việt Nam là thành viên triển vọng với trình độ phát triển thấp nhất của TPP nên việc nâng cao cơ hội tiếp cận các thị trường nước ngoài có thể sẽ đem lại những lợi ích đáng kể. Edmund Malesky (Đại Học Duke, Hoa Kỳ) bổ sung thêm là những quy định về quản trị nhà nước mang tính ràng buộc của hiệp định sẽ giúp đẩy nhanh quá trình cải cách ruộng đất đang diễn ra, đồng thời giảm bớt sự chi phối của các doanh nghiệp nhà nước (DNNN).

    Sự phê chuẩn của Việt Nam vẫn đang bị đặt dấu hỏi. Một điểm gây bế tắc ở đây là điều khoản đòi hỏi ngành công nghiệp dệt may của Việt Nam, với giá trị xuất khẩu sang Mỹ lên tới 7,6 tỷ USD mỗi năm, phải chấm dứt việc nhập khẩu nguyên liệu thô từ Trung Quốc và các quốc gia ngoài TPP khác. Điều này có thể dẫn tới việc sa thải nhân công và tệ hơn thế. Các nhóm lợi ích hùng mạnh thì cảnh giác với những điều khoản có thể hạn chế bớt quyền năng của các DNNN. Rốt cuộc, những trụ cột vốn thường bệ rạc và kém hiệu quả một cách tai hại trong nền kinh tế trì trệ của Việt Nam lại có nhiều bạn bè ở địa vị cao.

    Chính phủ Việt Nam có lẽ sẽ cần phải phóng thích một vài tù nhân chính trị nổi tiếng trong những tháng tới đây để chứng tỏ là họ đã lắng nghe những lời phàn nàn của Hoa Kỳ về thành tích nhân quyền của mình (hay ít nhất là họ cũng không bị điếc trước những phàn nàn đó). Một người có khả năng được tại ngoại là ông Lê Quốc Quân, luật sư nhân quyền; phiên toà xét xử ông từng được ấn định vào ngày 9.7 nhưng rồi lại bị huỷ bỏ đột ngột, điều mà người ta cho là nhằm dọn đường cho sự xuất hiện của ông Sang ở Washington.

    Việc phóng thích một vài nhà bất đồng chính kiến để tạo thuận lợi cho thoả thuận thương mại không phải là một sự thay đổi chính sách, điều mà những người chỉ trích kiên định của Việt Nam sẽ lưu ý. Việc đưa Việt Nam vào TPP có thể chọc tức một nhóm lớn tiếng trong Quốc hội Mỹ vốn đại diện cho các cộng đồng cử tri người Mỹ gốc Việt và vẫn ngờ vực động cơ của chế độ Cộng Sản ở Việt Nam. Các nghiệp đoàn và các nhà vận động cho quyền của người lao động vốn phản đối điều kiện làm việc tại các nhà máy ở Việt Nam có thể gia nhập nhóm này. Rõ ràng là ông Obama nghĩ rằng việc ve vãn ông Sang phụng sự các mục tiêu chiến lược và kinh tế của Hoa Kỳ tốt hơn so với việc chỉ trích. Điều này không có nghĩa là nó sẽ dễ dàng.

    * Nguồn: The Economist


    Vietnam and America
    All aboard?
    by M.I. | HANOI

    IT TOOK until 1995, a full two decades after those iconic American helicopters beat a hasty retreat from the roof of an official residence during the fall (or liberation) of Saigon, for Vietnam and America to normalise their diplomatic relations. Since then building up their relationship has been a “painstaking process”, in the words of John Kerry, the head of America’s state department and a veteran of the war’s losing side.

    Yet America now views its former foe as a strategic ally in the wider region. And for Vietnam, America is a crucial market for its agricultural and apparel exports, and a diplomatic counterpoint to a rising China. Bilateral trade between the two countries is now worth nearly $25 billion per year, with the bulk of the goods going to America. Vietnam has been included in the negotiations for the Trans-Pacific Partnership (TPP), a free-trade agreement that should ultimately include a dozen or more countries between Asia, Australia and the Americas.

    The road to Vietnam’s potential entry into the TPP, however, is paved with potential obstacles. Vietnam fears the deal would hurt its textiles industry and hinder its state-owned companies with unwanted reforms. And because in recent years American officials have insisted on seeing evidence of political reform before they allow any deepening of economic co-operation with Vietnam, it might look awkward for Barack Obama if Vietnam were to sign the TPP at the same time that it is cracking down on its dissidents.

    And the political repression is intensifying. Convictions of dissidents in the first half of 2013, for such crimes as “conducting propaganda against the state” and “attempting to overthrow the government”, outnumber equivalent convictions for all of 2012, according to Human Rights Watch, an advocacy group. Hanoi is holding Le Quoc Quan, a well-known human-rights lawyer, on charges of tax evasion. A recent law imposed additional controls on anyone who uses the internet, which has become a popular medium for criticising the government. And in late July Nguyen Van Hai, a jailed blogger whose case Barack Obama once mentioned in a speech, entered the fifth week of a hunger strike in protest against his poor treatment.

    It all looked like an inauspicious backdrop on July 25th as the president, Truong Tan Sang, made what was only the second visit to the White House by a Vietnamese head of state since the two countries normalised their relations. The timing of Mr Obama’s invitation might seem almost perverse. But in the larger picture, America is turning to Vietnam as a key partner in its “pivot” to Asia. For other reasons too Mr Obama is eager to conclude the TPP, the economic “cornerstone” of his administration’s economic policy for the whole Asia-Pacific region.

    So in Washington Messrs Obama and Sang announced a vaguely defined “comprehensive partnership” and signalled their intention to sign the TPP by the end of the year. Both presidents called for a peaceful resolution to disputes around the South China Sea, and Mr Obama added, without elaborating, that he and Mr Sang had discussed both “progress” and “challenges” in Vietnam’s human-rights record. Given that Mr Obama’s invitation had kindled hopes of potential breakthroughs on TPP or the strategic partnership, Ian Storey of the Institute of South-East Asian Studies in Singapore judges it a bit of a damp squib. The leaders seem to have left unsaid whether America will consider lifting its ban on arms sales to Vietnam; how the two sides plan to address Vietnam’s quibbles with the TPP; and plenty of other issues too.

    Just how much Vietnam would benefit from the TPP, if it does join, will be unclear until the agreement’s finer points are settled. Yet because Vietnam is the TPP’s least-developed prospective member state, the improved access to overseas markets could bring considerable gains. Edmund Malesky of Duke University in America adds that the deal’s binding governance regulations would help accelerate Vietnam’s ongoing land-reform process, while also reducing the dominance of state-owned enterprises (SOEs).

    Vietnam’s approval is still in doubt. A central sticking point is a clause that would require its textiles industry, which exports $7.6 billion worth of garments to America per year, to cease importing raw materials from China and other non-TPP members. That could lead to layoffs and worse. And powerful interests are wary of those provisions that might clip the wings of the SOEs. The often corrupt and woefully inefficient mainstays of Vietnam’s lacklustre economy do, after all, have friends in high places.

    The government also would probably need to release a few high-profile political prisoners in the coming months to demonstrate that it hears America’s complaints about its human-rights record (or at least that it is not deaf to them). A likely parolee would be Mr Quan, the human-rights lawyer, whose trial was scheduled for July 9th but then abruptly cancelled—presumably to smooth the way for Mr Sang’s appearance in Washington.

    Releasing a few dissidents to ease along a trade deal does not a policy shift make, as Vietnam’s persistent critics will note. Bringing Vietnam into the TPP could anger a vocal contingent in America’s Congress which represents Vietnamese-American constituencies and remains suspicious of the Communist regime’s motives. They might be joined by trade unions and labour advocates who object to the conditions in Vietnamese factories. Mr Obama evidently thinks it better serves America’s strategic and economic goals to woo Mr Sang than to wag a finger. That doesn’t mean it will be easy.
     

Chia sẻ, giới thiệu đến bè bạn