Dismiss Notice
THÔNG BÁO: Phiên bản tháng Giêng 2018 cho Đũa Thần Điện Toán với nhiều thay đổi lớn đã được phát hành. ĐẶC BIỆT: Đũa Thần Điện Toán 64 Gig Duo phiên bản 2018 sẽ tự động cập nhật hóa, không cần phải gửi về Thư Viện Việt Nam Toàn Cầu!

Trần Hiến Chương

Chủ đề trong 'Vườn Thơ Đường - Cổ Thi' do phanlang khởi đầu 8 tháng Hai 2019.

  1. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    對酒

    半開半謝花相催,
    江水東流不復回。
    扶杖江頭看花樹,
    不知笑向酒家來。


    陳獻章
    陳獻章 ctext

    Đối tửu

    Bán khai bán tạ hoa tương thôi,
    Giang thủy đông lưu bất phục hồi .
    Phù trượng giang đầu khan hoa thụ,
    Bất tri tiếu hướng tửu gia lai .

    Trần Hiến Chương

    Trần Hiến Chương (1428-1500) : tự Công Phủ 公甫, biệt hiệu Thạch Trai 別號石齋, quê thôn Đô Hội 都會村, Tân Hội 新會, Quảng Đông 廣東 . Năm 10 tuổi theo tổ phụ dời nhà qua thôn Bạch Sa 白沙村, Tân Hội, nên sau nầy xưng là Trần Bạch Sa 陳白沙 , được người gọi Bạch Sa tiên sinh 白沙先生, là nhà thơ, nhà thư pháp, giáo dục thời Minh . Năm 1448 thi đỗ phó bảng tiến sĩ 副榜進士, được tiến cử vào làm việc trong Quốc Tử Giám . Đến năm 1451 xin về quê tại Bạch Sa, dạy học, đọc sách, làm thơ, thư hoạ . Trước tác : "Bạch Sa Tử toàn tập 白沙子全集" . 

    Đối rượu

    Hoa nở hoa tàn thúc giục nhau,
    Xuôi đông dòng nước có về đâu .
    Đầu sông chống gậy xem hoa cỏ ,
    Quán rượu ai ngờ nhắm bước mau .

    phanlang
     
  2. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    金州別陳冕

    江上東風捲暮旗,
    木棉花下進舟遲。
    金州未是窮途別,
    莫贈黃金只贈詩。

    陳獻章

    陳獻章 ctext

    Kim Châu biệt Trần Miện

    Giang thượng đông phong quyển mộ kỳ,
    Mộc miên hoa hạ tiến chu trì .
    Kim Châu vị thị cùng đồ biệt,
    Mạc tặng hoàng kim chỉ tặng thi .

    Trần Hiến Chương

    Kim Châu : nay là huyện Du Trung 榆中縣 nằm ở trung bộ tỉnh Cam Túc 甘肅省中部 . Có lúc có tên là Kim Huyện 金縣, thuộc phủ Lâm Thao 臨洮府, Lan Châu 蘭州, Cam Túc 甘肅 . Vì có chữ " kim " nên tác giả đã đề cập đến việc chỉ tặng thơ khi tiễn bạn đi Kim Châu, chứ không tặng vàng .

    Kim Châu chia tay Trần Miện

    Sông xuân gió cuốn cờ chiều,
    Dưới hàng bông gạo dặt dìu thuyền trôi .
    Đường cùng nào phải Kim Châu,
    Tặng thơ tiễn biệt ai đâu tặng vàng .

    phanlang
     
  3. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    桃花

    雲鎖千峰午未開,
    桃花流水更天台。
    劉郎莫記歸時路,
    只許劉郎一度來。
    山中兒女不知秦,
    無賴漁郎最惱人。
    溪上桃花君莫種,
    東風不貸武陵津。


    陳獻章
    陳獻章 ctext

    Đào hoa

    Vân tỏa thiên phong ngọ vị khai,
    Đào hoa lưu thủy cánh Thiên Thai .
    Lưu Lang mạc ký quy thời lộ,
    Chỉ hứa Lưu Lang nhất độ lai .
    Sơn trung nhi nữ bất tri Tần,
    Vô lại ngư lang tối não nhân .
    Khê thượng đào hoa quân mạc chủng,
    Đông phong bất thải Vũ Lăng tân .

    Trần Hiến Chương


    Hoa đào

    Thiên Thai nước cuốn hoa đào,
    Cửa vào lấp kín mây bao non thần .
    Quên đường lúc trở về trần ,
    Lưu Lang chỉ được một lần đến thôi .
    Tị Tần gái chẳng biết đâu,
    Lấy nhằm ngư phủ gây sầu chán chê .
    Đừng trồng đào dọc bên khe,
    Gió đông thổi rụng bay về Vũ Lăng .

    phanlang
     
  4. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    謫仙亭

    遷客一亭眠海濱,
    當時誰號謫仙人。
    花汀桞市無疆界,
    盡是乾坤一様春。


    陳獻章
    陳獻章 ctext

    Trích Tiên đình

    Thiên khách nhất đình miên hải tân,
    Đương thời thùy hiệu Trích Tiên nhân .
    Hoa đinh liễu thị vô cương giới,
    Tận thị càn khôn nhất dạng xuân .

    Trần Hiến Chương

    Trích Tiên nhân : tiên trên thượng giới bị đày xuống trần gian, chỉ Lý Bạch, người được Hạ Tri Chương 賀知章 gọi là : Thiên thượng trích tiên nhân 天上謫仙人 .
    Thiên khách : chức quan bị biếm trích ra những vùng xa xôi hẻo lánh .

    Đình Trích Tiên

    Đình thiên khách sụp nằm bờ biển,
    Đã một thời đời gọi Trích Tiên .
    Bãi hoa chợ liễu vô cùng,
    Tuy nơi cuối đất vẫn nồng dáng xuân .

    phanlang
     
  5. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    贈畫師

    高枕松根不記秋,
    秋來春去幾時休。
    山中此夢公能畫,
    我有黃金贈一舟。


    陳獻章
    陳獻章 ctext

    Tặng họa sư

    Cao chẩm tùng căn bất ký thu,
    Thu lai xuân khứ kỷ thời hưu .
    Sơn trung thử mộng công năng họa,
    Ngã hữu hoàng kim tặng nhất chu .

    Trần Hiến Chương

    Tặng thầy vẽ

    Gối cao năm tháng gốc tùng,
    Xuân đi thu đến mông lung chẳng ngừng .
    Mộng kia có vẽ được không,
    Một thuyền vàng để tặng ông tiêu xài .

    phanlang
     
  6. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    聞周京春試下第遣黎公往報其家

    浣壁小兒期大魁,
    倚門慈母夢歸來。
    春榜未登非惡報,
    開緘莫欠老黎杯。


    陳獻章
    陳獻章 ctext

    Văn Chu Kinh xuân thí hạ đệ khiển Lê công vãng báo kỳ gia

    Hoán bích tiểu nhi kỳ Đại Khôi,
    Ỷ môn từ mẫu mộng quy lai .
    Xuân bảng vị đăng phi ác báo,
    Khai giam mạc khiếm lão Lê bôi .

    Trần Hiến Chương

    Xuân Thí 春試 : hay Xuân Vi 春闈 kỳ thi mùa xuân, tức kỳ thi Hội . Thi Hội được trung ương (bộ Lễ) tổ chức vào tháng 2 (ba năm một lần) do các Cử Nhân tham dự thi . Người đỗ đầu gọi là Hội nguyên 會元, đỗ thứ hai đến 10 là Nguyên khôi 元魁, từ 11 đến 20 là Hội khôi 會魁 .
    Hương Thí 鄉試 : hay Thu Vi 秋闈 tức thi Hương do các tỉnh thành tổ chức vào tháng 8, ba năm một lần, các thí sinh có Tú Tài đi thi, những người thi đỗ được gọi là Cử nhân 舉人 hay Hiếu Liêm 孝廉, đỗ đầu là Giải Nguyên 解元 .
    Đình Thí 廷試 : hay Điện Thí 殿試, Ngự Thí 御试 tức thi Đình do triều đình tổ chức, thi ngay tại trong cung, mời vua làm chánh chủ khảo . Các thí sinh tham gia là những người đã đậu khoa thi Hội . Thí sinh đậu khoa thi Đình được gọi là Tiến Sĩ, người đỗ đầu là Trạng Nguyên 狀元, thứ nhì là Bảng Nhãn 榜眼, thứ ba Thám Hoa 探花 . Người đỗ đầu cả ba trường (thi Hương, thi Hội, thi Đình) tức người đạt Giải Nguyên, Hội Nguyên và Trạng Nguyên được gọi là Tam Nguyên 三元 . Sau khi đỗ, Trạng Nguyên, Bảng Nhãn, Thám Hoa nhận chức ngay, làm việc tại Hàn Lâm Viện, Trạng Nguyên làm Hàn Lâm Viện tu soạn 翰林院修撰(sửa chữa và viết sách mới), Bảng Nhãn, Thám Hoa làm Hàn Lâm Viện biên tu 翰林院编修 (chỉ sửa chữa thôi) . Các Tiến Sĩ tuỳ theo đậu cao hay thấp, sẽ lần lượt được phân phối đi nhận các chức vụ như Chủ Sự 主事, Trung Thư 中書, Hành Nhân 行人, Bình Sự 評事, Bác Sĩ 博士, Thôi Quan 推官, Tri Châu 知州, Tri Huyện 知縣 v.v...
    Hoán bích 浣壁 : rửa vách, dọn nhà cửa cho sạch sẽ để đón cha thi đậu trở về .

    Nghe Chu Kinh thi Hội rớt nhờ ông Lê đến đưa tin báo cho gia đình

    Rửa vách con mong cha đỗ đầu,
    Mẹ hiền tựa cửa đợi về mau .
    Tuy bảng không tên đừng báo ác,
    Mở thư nợ rượu lão Lê rồi .

    phanlang
     
  7. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    贈張不已

    不已心期不已知,
    明年八月戰秋闈。
    摩天氣吐三千丈,
    蟾闕高扳第一枝。


    陳獻章
    陳獻章 ctext

    Tặng Trương Bất Dĩ

    Bất Dĩ tâm kỳ Bất Dĩ tri,
    Minh niên bát nguyệt chiến Thu vi .
    Ma thiên khí thổ tam thiên trượng,
    Thiềm khuyết cao ban đệ nhất chi .

    Trần Hiến Chương

    -Tâm kỳ 心期 : tâm nguyện 心愿, kỳ vọng 期望, tâm ý 心意 , hoài bão 懷抱 .
    -Thu vi 秋闈 : kỳ thi mùa thu, tức kỳ thi Hương ngày xưa được tỉnh thành địa phương tổ chức vào tháng 8 âm lịch mỗi 3 năm .
    -Thiềm khuyết 蟾闕 : hay thiềm cung 蟾宫 : tức cung trăng . Thiềm là con cóc được coi là nguyệt tinh 月精 , mặt trăng .
    -Thiềm cung chiết quế 蟾宮折桂 : bẻ cành quế ở mặt trăng . Tương truyền trong mặt trăng có cây quế, bẻ được cành quế ở mặt trăng tức thi đỗ .
    -Bất Dĩ tâm kỳ Bất Dĩ tri : Tâm ý của ông Bất Dĩ chỉ mình Bất Dĩ biết . Bất dĩ tri : cũng có thể hiểu không ai biết được, như vậy tác giả muốn chơi chữ tâm ý của ông Bất Dĩ không ai biết được .

    Tặng Trương Bất Dĩ

    Tâm tình Bất Dĩ tự tỏ tường,
    Sang năm tháng tám quyết thi Hương .
    Chạm trời nhả khí ba nghìn trượng,
    Cành quế cung trăng bẻ chẳng nhường .

    phanlang
     
  8. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    憶世卿

    楚鄉迢逓廬山春,
    君來不來花又新。
    引笻踏爛廬山月,
    折得梅花懶寄人。


    陳獻章
    陳獻章 ctext

    Ức Thế Khanh

    Sở hương điều đệ Lư Sơn xuân,
    Quân lai bất lai hoa hựu tân .
    Dẫn cung đạp lạn Lư Sơn nguyệt,
    Chiết đắc mai hoa lãn ký nhân .

    Trần Hiến Chương

    Nhớ Thế Khanh

    Lư Sơn xa cách Sở hương,
    Vắng anh xuân vẫn đầy đường nở hoa .
    Gậy tre dẫm bóng trăng nhoà,
    Bẻ cành mai gửi làm quà nhớ anh .

    phanlang
     
  9. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    沅江縣治濱湖居民皆漁戶水盛時舉家乘舟入湖秋冬水縮則結茅沿岸住

    官舍無城傍水濱,
    鵁鶄鵝鴨半居民。
    疎燈幾點夜呼渡,
    老屋百家秋結隣。
    岸曲蘆深長響雨,
    船頭魚健欲驚人。
    饒他小縣輸漁課,
    賦歛湖湘俗久貧。


    陳獻章
    陳獻章 ctext

    Nguyên Giang huyện Trị Tân hồ cư dân giai ngư hộ thủy thịnh thời cử gia thừa chu nhập hồ thu đông thủy súc tắc kết mao duyên ngạn trú .

    Quan xá vô thành bạng thủy tân,
    Giao thanh nga áp bán cư dân .
    Sơ đăng kỷ điểm dạ hô độ,
    Lão ốc bách gia thu kết lân .
    Ngạn khúc lô thâm trường hưởng vũ,
    Thuyền đầu ngư kiện dục kinh nhân.
    Nhiêu tha tiểu huyện thâu ngư khóa,
    Phú liễm Hồ Tương tục cửu bần .

    Trần Hiến Chương

    -Cử gia 舉家 : toàn gia, cả nhà .
    -Nguyên Giang huyện : nằm phía đông bắc tỉnh Hồ Nam, giáp hồ Động Đình, trước có tên là Dược Sơn huyện 藥山縣 .
    -Hồ Tương : Hồ Nam và vùng đất dọc sông Tương, nói chung vùng phía nam hồ Động Đình .
    -Hô độ 呼渡 : kêu thuyền chở qua sông .

    Cư dân hồ Trị Tân huyện Nguyên Giang đều làm nghề đánh cá, lúc nước lớn cả nhà cưỡi thuyền vào hồ, mùa thu đông nước rút làm nhà cỏ ven bờ để ở .

    Không thành quách nhà quan bên bờ nước,
    Dân lưa thưa toàn cò vịt lại qua .
    Đêm kêu đò lơ thơ đèn vài đóm,
    Kết láng giềng cũ kỹ trăm căn nhà .
    Sông khúc khuỷ lau dày mưa dai dẳng,
    Thuyền buông câu cá quẫy khiến người kinh .
    Ép uổng dân huyện nha thu tiền cá,
    Đánh thuế cao Hồ Tương mãi nghèo bần .

    phanlang
     
  10. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    次韻趙提學見寄

    蒿萊封徑不腰鐮,
    長夏山齋睡正甜。
    風送歌聲滿天地,
    驚回殘夢雨廉纎。

    陳獻章
    陳獻章 ctext

    Thứ vận Triệu Đề Học kiến ký

    Hao lai phong kính bất yêu liêm,
    Trường hạ sơn trai thụy chánh điềm .
    Phong tống ca thanh mãn thiên địa,
    Kinh hồi tàn mộng vũ liêm tiêm .

    Trần Hiến Chương

    Hoạ thứ vận thơ Triệu Đề Học đã gửi

    Cỏ lai phủ khắp lối mòn,
    Thư phòng với giấc ngủ ngon trưa hè .
    Gió đưa tiếng hát khắp nơi,
    Giật mình tàn mộng mưa rơi góc nhà .

    phanlang
     
  11. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    歇馬大徑山

    數家煙火隔林塘,
    一樹寒花晩自香。
    黃葉塜頭聊歇馬,
    鷓鴣聲裏近斜陽。


    陳獻章
    陳獻章 ctext
    4.

    Hiết mã Đại Kính Sơn

    Sổ gia yên hỏa cách lâm đường,
    Nhất thụ hàn hoa vãn tự hương .
    Hoàng diệp bồng đầu liêu hiết mã,
    Giá cô thanh lý cận tà dương .

    Trần Hiến Chương

    Đại Kính Sơn : tên núi nằm tại trấn Kính Sơn 徑山鎮, khu Dư Hàng 餘杭區, thành phố Hàng Châu 杭州市, Chiết Giang 浙江省 .

    Dừng ngựa ở Núi Đại Kính

    Nhà cách đê rừng khói bếp vương,
    Hoa lạnh cuối mùa cũng toả hương .
    Lá vàng bụi phủ tạm dừng ngựa,
    Giá cô gọi chiều xuống bên đường .

    phanlang
     
  12. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    釣魚效張志和體

    紅蕖風起白鷗飛,
    大網攔江魚正肥。
    微雨過又斜暉,
    村北村南買醉歸。


    陳獻章
    陳獻章 ctext
    4.


    Điếu ngư hiệu Trương Chí Hòa thể

    Hồng cừ phong khởi bạch âu phi,
    Đại võng Lan giang ngư chánh phì .
    Vi vũ quá hựu tà huy,
    Thôn bắc thôn nam mãi túy quy .

    Trần Hiến Chương

    Câu cá phỏng theo lối thơ Trương Chí Hoà

    Gió thổi sen hồng âu trắng bay,
    Lưới lớn sông Lan cá mập thay .
    Chiều tà mưa nhẹ qua đây,
    Thôn bắc thôn nam về mua say .

    phanlang
     
  13. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    秋雨書事寄黃叔仁

    嶺南氣候殊中土
    七月初窮乃無暑。
    樹杪晝蒙宻宻雲
    簷前夜滴絲絲雨。
    忽聞海上長風生
    巻入寒城翳鐘鼓。
    東舍今晨母斂兒
    西鄰昨夜夫葬婦。
    人間生死不可期
    慟哭蒼生奈何許。


    陳獻章
    陳獻章 ctext
    8.

    Thu vũ thư sự ký Hoàng Thúc Nhân

    Lĩnh Nam khí hậu thù trung thổ,
    Thất nguyệt sơ cùng nãi vô thử .
    Thụ diểu trú mông mật mật vân,
    Diêm tiền dạ tích ti ti vũ .
    Hốt văn hải thượng trường phong sinh,
    Quyển nhập hàn thành ế chung cổ .
    Đông xá kim thần mẫu liễm nhi,
    Tây lân tạc dạ phu táng phụ .
    Nhân gian sinh tử bất khả kỳ,
    Đỗng khốc thương sinh nại hà hử .

    Trần Hiến Chương

    Mưa thu ghi việc gửi Hoàng Thúc Nhân

    Khí hậu Lĩnh Nam khác trung thổ,
    Tháng bảy vừa hết mà không nực .
    Ban ngày mây tụ trên ngọn cây,
    Đêm đến hàng hiên mưa ray rức .
    Chợt nghe gió nổi trên biển xa,
    Cuốn thành lấp chuông trống, tiếng ngưng.
    Sáng nay nhà đông mẹ liệm con,
    Đêm rồi mé tây chồng chôn vợ .
    Đời người sống chết không hẹn trước,
    Thương cho bách tính làm sao được ?

    phanlang
     

Chia sẻ, giới thiệu đến bè bạn