Dismiss Notice
THÔNG BÁO: Phiên bản tháng Giêng 2018 cho Đũa Thần Điện Toán với nhiều thay đổi lớn đã được phát hành. ĐẶC BIỆT: Đũa Thần Điện Toán 64 Gig Duo phiên bản 2018 sẽ tự động cập nhật hóa, không cần phải gửi về Thư Viện Việt Nam Toàn Cầu!

Viên Khải

Chủ đề trong 'Vườn Thơ Đường - Cổ Thi' do phanlang khởi đầu 7 tháng Giêng 2018.

  1. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    京師歸至丹陽逢侯生大醉
     
    白下西風吹夜涼,
    五湖秋草著微霜。 
    千家砧杵初凌亂,
    獨客關山正渺茫。 
    歸去定應殘腊盡,
    飄零猶幸此身強。 
    丹陽郭里盈樽酒,
    且為侯芭發醉狂。


    袁凱
    列朝诗集-卷18:甲集第三

    Kinh sư quy chí Đan Dương phùng Hầu sinh đại túy
     
    Bạch hạ tây phong xuy dạ lương,
    Ngũ Hồ thu thảo trước vi sương . 
    Thiên gia châm xử sơ lăng loạn,
    Độc khách quan san chánh miểu mang . 
    Quy khứ định ưng tàn lạp tận,
    Phiêu linh do hạnh thử thân cường . 
    Đan Dương quách lý doanh tôn tửu,
    Thả vị Hầu Ba phát túy cuồng .

    Viên Khải

    Kinh sư về nhà đến Đan Dương gặp Hầu sinh say lớn

    Gió tây thổi lạnh trời đêm,
    Ngũ Hồ sương mỏng phủ mềm cỏ thu .
    Lung tung chày đập trong mù,
    Khách cô trôi nổi dặm bù quan san .
    Trở về định tháng chạp tàn,
    Lênh đênh may vẫn kiện khang thân này .
    Đan Dương rượu thịt tràn đầy,
    Vì Hầu Ba hãy uống say đến cuồng .

    phanlang
     
  2. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    歸來 
     
    淮甸西風送客歸,
    江潭落木正飛飛。 
    屋邊鸛鶴鳴高垤,
    道上狐狸笑弊衣。 
    濯足每嫌秋岸冷,
    攤書還趁夕光微。 
    倦游季子真相似,
    獨有賢妻肯下機。


    袁凱
    列朝诗集-卷18:甲集第三

    Quy lai 

    Hoài điện tây phong tống khách quy,
    Giang đàm lạc mộc chánh phi phi .
    Ốc biên quán hạc minh cao điệt,
    Đạo thượng hồ ly tiếu tệ y . 
    Trạc túc mỗi hiềm thu ngạn lãnh,
    Than thư hoàn sấn tịch quang vi . 
    Quyện du Quý Tử chân tương tự,
    Độc hữu hiền thê khẳng hạ ky .

    Viên Khải

    Quý Tử 季子: Tô Tần 苏秦 ( 337BC-284BC)tự Quý Tử, thuyết khách thời Chiến Quốc, chủ trương hợp tung . Lúc đầu Tô Tần thuyết không ai nghe, trở về rách nát, vợ không thèm bước xuống khung dệt để chào, đói vợ không cho ăn ....

    Dịch :

    Trở về

    Gió tây tống khách trở về,
    Đất Hoài đầm suối bốn bề lá bay .
    Hạc trên gò mối kêu bầy,
    Hồ ly cười áo rách nay trở về .
    Rửa chân ngại nước lạnh tê,
    Mở trang sách đọc lại e trời mờ .
    Khác chi Quý Tử ngu ngơ,
    Nhưng vợ xuống cửi đón chờ mừng vui . 

    phanlang
     
  3. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    龍江夜行

    細雨過江頭,
    孤篷夜未休。 
    歸心與烟浪,
    相逐下揚州。

    袁凱
    列朝诗集-卷18:甲集第三

    Long giang dạ hành

    Tế vũ quá giang đầu,
    Cô bồng dạ vị hưu .
    Quy tâm dữ yên lãng,
    Tương trục hạ Dương Châu .

    Viên Khải

    Dịch :

    Đêm đi thuyền trên Long giang

    Đầu sông mưa lấm tấm
    Thuyền đơn đêm quá lâu
    Hồn quê theo khói sóng
    Cùng nhau xuống Dương Châu

    phanlang
     
  4. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    浦口竹枝 
     
    浦上荷花生紫烟,
    吳姬酒肆近人船。 
    更將荷葉包魚蟹,
    老死江南不怨天。

    袁凱
    列朝诗集-卷18:甲集第三

    Phố Khẩu trúc chi 
     
    Phố thượng hà hoa sanh tử yên,
    Ngô cơ tửu tứ cận nhân thuyền . 
    Cánh tương hà diệp bao ngư giải,
    Lão tử Giang Nam bất oán thiên .

    Viên Khải

    Phố Khẩu : nằm ở tây bắc Nam Kinh, Giang Tô .

    Dịch :

    Bài trúc chi Phố Khẩu

    Hoa sen sương tía trên bờ,
    Gái Ngô lập quán nhởn nhơ cạnh thuyền.
    Sen thơm gói cá cua riêng,
    Lão đây có chết cũng ghiền Giang Nam .

    phanlang
     
  5. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    己未九日對菊大醉戲作四首 

    老夫愛此黄金蕊,
    兒子須將白酒賒。 
    直到殘陽下天去,
    更添燈火照欹斜。 
    遮莫鄰家酒已無,
    教兒更往遠村沽。 
    老夫強健如平日,
    醉過三更不要扶。 
    只今何處無黄菊,
    醉著茅茨有幾人。 
    賢婦稍能知此意,
    殺雞為黍莫辭貧。 
    縱道今年杼軸貧,
    乃翁才力不超群。 
    明朝若賣長門賦,
    還爾黄金一百斤。

    袁凱
    列朝诗集-卷18:甲集第三

    Kỷ mùi cửu nhật đối cúc đại túy hí tác tứ thủ  

    Lão phu ái thử hoàng kim nhị,
    Nhi tử tu tương bạch tửu xa . 
    Trực đáo tàn dương hạ thiên khứ,
    Cánh thiêm đăng hỏa chiếu y tà .
    Già mạc lân gia tửu dĩ vô,
    Giao nhi canh vãng viễn thôn cô . 
    Lão phu cường kiện như bình nhật,
    Túy quá tam canh bất yếu phù .
    Chỉ kim hà xứ vô hoàng cúc,
    Túy trước mao tì hữu kỷ nhân . 
    Hiền phụ sảo năng tri thử ý,
    Sát kê vi thử mạc từ bần .
    Túng đạo kim niên trữ trục bần,
    Nãi ông tài lực bất siêu quần . 
    Minh triêu nhược mại Trường Môn phú,
    Hoàn nhĩ hoàng kim nhất bách cân .

    Viên Khải

    Trường Môn phú : tên bài phú Tư Mã Tương Như làm giúp hoàng hậu Trần A Kiều , tả nỗi cô đơn thương nhớ, để cố lấy lại lòng tin yêu của Hán Vũ Đế vì bị thất sủng sống lẻ loi tại cung Trường Môn (nằm phía nam thành Trường An) . Tư Mã Tương Như được trả công hàng trăm cân vàng .

    Dịch :

    Ngày trùng cửu năm kỷ mùi trước hoa cúc uống quá say, trào lộng sáng tác

    Lão phu rất thích nhuỵ hoa vàng,
    Con cái nên đem rượu trắng sang .
    Đến lúc tàn dương khi trời xuống,
    Hãy đốt đèn lên rọi áo choàng .
    Khắp bên hàng xóm chẳng rượu trà,
    Bảo con mua ở xóm thôn xa .
    Lão phu vẫn khoẻ như thường vậy,
    Say quá canh ba chẳng ngã à . 
    Cúc vàng nay có khắp nơi nơi,
    Say rượu lợp nhà ai dám chơi .
    Vợ có khôn ngoan nên biết ý,
    Giết gà làm thịt lão phu xơi .
    Thoi cửi năm nay vẫn rã rời,
    Tuy ông tài lực chẳng hơn ai .
    Mai đây bán được Trường Môn phú,
    Trăm cân vàng trả mụ xài chơi .

    phanlang
     
  6. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    牧牛詞

    爾牛角彎環,
    我牛尾禿速。 
    共拈短笛與長鞭,
    南隴東岡去相逐。 
    日斜草遠牛行遲,
    牛勞牛飢唯我知。 
    牛上唱歌牛下坐,
    夜歸還向牛邊臥。 
    長年牧牛百不憂,
    但恐輸租賣我牛。

    袁凱
    列朝诗集-卷19:甲集第四之上

    Mục ngưu từ

    Nhĩ ngưu giác loan hoàn,
    Ngã ngưu vĩ ngốc tốc .
    Cộng niêm đoản địch dữ trường tiên,
    Nam lũng đông cương khứ tương trục . 
    Nhật tà thảo viễn ngưu hành trì,
    Ngưu lao ngưu cơ duy ngã tri . 
    Ngưu thượng xướng ca ngưu hạ tọa,
    Dạ quy hoàn hướng ngưu biên ngọa . 
    Trường niên mục ngưu bách bất ưu,
    Đãn khủng thâu tô mại ngã ngưu .

    Viên Khải

    Dịch :

    Bài hát chăn trâu

    Sừng trâu ngươi cong vòng,
    Đuôi trâu ta trụi lông .
    Roi dài sáo ngắn tay cầm,
    Đông, nam gò lũng đi rông suốt ngày .
    Cỏ xa trời mọc trâu chầy,
    Trâu đói trâu mệt ta đây biết rồi .
    Lên trâu hát, xuống trâu ngồi,
    Đêm về lại đến bên trâu ta nằm .
    Năm dài chẳng chút bận tâm,
    Chỉ lo thuế vụ chúng cầm bán trâu .

    phanlang
     
  7. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    養蠶詞
     
    東家西家罷來往,
    晴日深窗風雨響。 
    二眠蠶起食葉多,
    陌頭桑樹空枝柯。 
    新婦守箔女執筐,
    頭髮不梳一月忙。 
    三姑祭後今年好,
    滿簇如雲繭成早。 
    檐前繰車急作絲,
    又是夏稅相催時。

    袁凱
    列朝诗集-卷19:甲集第四之上

    Dưỡng tàm từ
     
    Đông gia tây gia bãi lai vãng,
    Tình nhật thâm song phong vũ hưởng . 
    Nhị miên tàm khởi thực diệp đa,
    Mạch đầu tang thụ không chi kha . 
    Tân phụ thủ bạc nữ chấp khuông,
    Đầu phát bất sơ nhất nguyệt mang . 
    Tam cô tế hậu kim niên hảo,
    Mãn thốc như vân kiển thành tảo . 
    Diêm tiền sào xa cấp tác ti,
    Hựu thị hạ thuế tương thôi thì .

    Viên Khải

    Dịch :

    Bài hát nuôi tằm

    Nhà đông tây không qua lại nữa,
    Gió kêu vang kín cửa trời trong .
    Tằm hai ăn lá trống nong,
    Đầu đường dâu trụi, trơ không những cành
    Vợ giữ né gái cầm giỏ đựng,
    Không chải đầu cả tháng bận tay .
    Cô ba cúng khấn năm nay,
    Kết thành kén sớm như mây bầy tằm .
    Trước nhà xe rút tơ hong,
    Thuế hè đã thúc bên hông trước kỳ .

    phanlang
     
  8. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    洞房曲 

    洞房香吐合昏花,
    月轉勾闌啼乳鴉。 
    今宵有酒留君醉,
    不信娼家勝妾家。

    袁凱
    列朝诗集-卷19:甲集第四之上

    Động phòng khúc

    Động phòng hương thổ hợp hôn hoa,
    Nguyệt chuyển câu lan đề nhũ nha .
    Kim tiêu hữu tửu lưu quân túy,
    Bất tín xướng gia thắng thiếp gia .

    Viên Khải

    Câu lan 勾闌 : kỹ viện 妓院 .

    Dịch :

    Khúc ca động phòng

    Hương toả động phòng hoa hợp hôn,
    Trăng soi kỹ viện quạ kêu dòn .
    Đêm nay có rượu cầm chàng lại,
    Nhà hát có hơn nhà thiếp không .

    phanlang
     
  9. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    客中除夜
     
    今夕為何夕,
    他鄉說故鄉。 
    看人兒女大,
    為客歲年長。 
    戎馬無休歇,
    關山正渺茫。 
    一杯椒葉酒,
    未敵淚千行。

    袁凱
    列朝诗集-卷17:甲集第二

    Khách trung trừ dạ 

    Kim tịch vi hà tịch,
    Tha hương thuyết cố hương . 
    Khán nhân nhi nữ đại,
    Vi khách tuế niên trường . 
    Nhung mã vô hưu hiết,
    Quan san chánh miểu mang . 
    Nhất bôi tiêu diệp tửu,
    Vị địch lệ thiên hàng .

    Viên Khải

    Tiêu diệp tửu : rượu làm bằng lá ớt lá tiêu, uống vào ngày đầu năm, theo phong tục
    để trừ tà và có sức khoẻ .

    Đêm cuối năm đất khách

    Có đêm nào giống đêm nay
    Tha hương nhớ đến quê xưa xa vời
    Nhà ai con gái lớn rồi
    Riêng mình đất khách nổi trôi năm dài
    Chiến chinh cứ mãi dằng dai
    Quan san mờ mịt giáng tai hoạ trời
    Một ly tiêu diệp nồng hơi
    Làm sao ngăn được lệ rơi ngàn dòng

    phanlang
     
  10. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    賦綠珠得車字 

    綠珠初嫁石崇家,
    細馬輕駝七寶車。 
    已用明珠為匼匝,
    更輸白璧教琵琶。 
    日日東樓傾美酒,
    朝朝西苑看名花。 
    只為恩深不相棄,
    還將玉體委塵沙。

    袁凱
    列朝诗集-卷17:甲集第二

    Phú Lục Châu đắc XA tự 

    Lục Châu sơ giá Thạch Sùng gia,
    Tế mã khinh đà thất bảo xa . 
    Dĩ dụng minh châu vi ám táp,
    Cánh thâu bạch bích giáo tì bà . 
    Nhật nhật đông lâu khuynh mỹ tửu,
    Triêu triêu tây uyển khán danh hoa . 
    Chỉ vị ân thâm bất tương khí,
    Hoàn tương ngọc thể ủy trần sa .

    Viên Khải

    Lục Châu (?-300) : mỹ nhân nổi tiếng thời cổ, sinh tại trấn Song Phượng, huyện Bác Bạch, Quảng Tây 广西博白县双凤镇 . Thạch Sùng 石崇 (249-300) làm Thái Phóng sứ tại Giao Chỉ, tương truyền đem 10 hộc châu báu, cưới Lục Châu về làm sủng thiếp . Thái Phóng sứ là chức quan giám sát các quan lại cũng như coi ngục hình tại các châu huyện . Thạch Sùng rất giàu có, trước đây chuyên cướp ngọc ngà vàng bạc của các thuyền buôn, đem về tích trữ đầy nhà . Sau nầy Thạch Sùng bị vua Tấn thất sủng, cháu vua Tấn (Tư Mã Luân) là Tôn Tú đã mê thích Lục Châu từ lâu, nay nhân cơ hội đến cướp Lục Châu . Thạch Sùng không chịu, Tôn Tú dèm Tư Mã Lâm giết Thạch Sùng, rồi sai người đến bắt Lục Châu, Lục Châu nhảy xuống lầu tự sát .

    Dịch :

    Làm thơ về Lục Châu được vần XA
    .

    Thạch Sùng mới cưới Lục Châu,
    Tặng xe thất bảo ngựa hầu kéo nhanh .
    Tì bà ngọc trắng nạm lên,
    Ngọc trai lại đính trên khăn quấn đầu
    Ngày ngày rượu quý đông lâu,
    Vườn tây sáng sáng cùng ngồi ngắm hoa .
    Ân dày chẳng thể bỏ qua,
    Cho nên thân ngọc biến ra bụi trần .

    phanlang
     
  11. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    陪鄭明德倪元鎮游天平山 

    官河春水綠悠悠,
    水上人家盡畫樓。 
    買取吳娃三日酒,
    放船直到百花洲。 
    高臺千尺對層巒,
    只許吳王醉里看。 
    山色不隨勾踐去,
    游人還得倚闌乾。 
    鄭監風流老不衰,
    倪寬頭白更應癡。 
    吳越英雄已泥土,
    欲從江海問西施。 
    百花洲上百花開,
    花是吳王舊日栽。 
    吳王去後無消息,
    歲歲看花人自來。

    袁凱
    列朝诗集-卷17:甲集第二

    Bồi Trịnh Minh Đức Nghê Nguyên Trấn du Thiên Bình Sơn  

    Quan hà xuân thủy lục du du,
    Thủy thượng nhân gia tận họa lâu . 
    Mãi thủ Ngô oa tam nhật tửu,
    Phóng thuyền trực đáo Bách Hoa Châu .
    Cao đài thiên xích đối tằng loan,
    Chỉ hứa Ngô vương túy lý khan . 
    Sơn sắc bất tùy Câu Tiễn khứ,
    Du nhân hoàn đắc ỷ lan can . 
    Trịnh giám phong lưu lão bất suy,
    Nghê khoan đầu bạch cánh ưng si .
    Ngô Việt anh hùng dĩ nê thổ,
    Dục tòng giang hải vấn Tây Thi . 
    Bách Hoa Châu thượng bách hoa khai,
    Hoa thị Ngô vương cựu nhật tài .
    Ngô vương khứ hậu vô tiêu tức,
    Tuế tuế khan hoa nhân tự lai .

    Viên Khải

    Thiên Bình Sơn : tây nam cổ thành Tô Châu, cạnh Thái Hồ, cũng được gọi là Tứ Sơn 赐山, Bạch Vân Sơn 白云山 .
    Bách Hoa Châu : đại hoa viên dưới chân đài cũ Cô Tô .

    Dịch :

    Cùng Trịnh Minh Đức, Nghê Nguyên Trấn đi chơi núi Thiên Bình

    Sông Quan nước lục mênh mông,
    Bờ xuân khắp chốn chập chùng lầu cao . 
    Mua ba ngày rượu gái Ngô,
    Phóng thuyền đến bãi Bách Hoa cũng gần .
    Đài cao đối diện núi tầng,
    Mong nhìn Ngô chúa những lần say sưa .
    Không theo Câu Tiễn thuở xưa,
    Màu non vẫn biếc nhìn từ lan can .
    Phong lưu Trịnh giám kiện khang,
    Đầu tuy bạc, vẫn Nghê khoan si cuồng .
    Anh hùng Ngô Việt thành bùn,
    Thăm Tây Thi sẽ theo chân giang hà .
    Trăm hoa nở bãi Bách Hoa,
    Hoa do Ngô chúa trồng đà xa xăm .
    Vua Ngô đi đã mất tăm,
    Nhưng du khách vẫn năm năm đến nhìn .

    phanlang
     
  12. phanlang

    phanlang Bảo Quốc Công Thần Đệ Ngũ Đẳng

    白燕

    故國飄零事已非,
    舊時王謝見應稀。 
    月明漢水初無影,
    雪滿梁園尚未歸。 
    柳絮池塘香入夢,
    梨花庭院冷侵衣。 
    趙家姊妹多相忌,
    莫向昭陽殿里飛。

    袁凱
    列朝诗集-卷17:甲集第二

    Bạch yến

    Cố quốc phiêu linh sự dĩ phi,
    Cựu thời Vương Tạ kiến ưng hi . 
    Nguyệt minh Hán thủy sơ vô ảnh,
    Tuyết mãn Lương Viên thượng vị quy . 
    Liễu nhứ trì đường hương nhập mộng,
    Lê hoa đình viện lãnh xâm y . 
    Triệu gia tỉ muội đa tương kỵ,
    Mạc hướng Chiêu Dương điện lý phi . 

    Viên Khải

    Cố quốc phiêu linh sự dĩ phi : muốn nói đất nước không còn loạn lạc điêu linh nữa, Chu Nguyên Chương đã bình định và lập quốc . Tác giả được vời ra làm Giám Sát Ngự Sử (1370), nhưng sau bất mãn và vì Chu Nguyên Chương là người đa nghi, nhỏ nhen nên phải giả điên xin về quê .
    Vương, Tạ : hai nhà cự phú Vương Đạo王导, Tạ An 谢安 ở Kim Lăng, xưa thường có chim yến đến làm tổ nhưng nay thời thế đổi dời, nhà cửa hoang vu chim yến không còn đến nữa .
    Nguyệt minh Hán thuỷ sơ vô ảnh : hình trạng chim yến như vầng trăng sáng trong khoảng không rộng lớn trên sông Hán, tuy nhiên chim yến là loài vật cao khiết, rất khó cho người đời phát hiện .
    Lương Viên : tức Thố Viên 兔园, nay tại Thương Khâu 商丘市, Hà Nam 河南省, nơi Lương Hiếu Vương nhà Hán xây dựng để hội tụ văn thi sĩ trong nước . Tác giả muốn nói, ngày xưa ở Lương Viên, biết bao nhân tài đến làm thơ viết văn ngâm xướng, nhưng nay trong tiết trọng đông, Lương Viên vắng ngắt, chỉ có tuyết phủ ngập đầy, theo gió bay múa .
    Liễu nhứ trì đường hương nhập mộng : đến mùa xuân, tơ liễu thả xuống ven ao hồ, đó chính là quê hương trong mộng của chim yến .
    Lãnh xâm y : hơi lạnh thấm vào áo, cũng là những kinh nghiệm đau thương của tác giả do triều đình gây ra, bây giờ không muốn quay đầu nhìn lại nữa .
    Triệu gia tỉ muội đa tương kị, Mạc hướng Chiêu Dương điện lý phi : tác giả muốn nói dầu có được sủng ái như hai chị em Triệu Phi Yến, Triệu Chiêu Nghi, nhưng cũng chẳng nên bay vào cung điện triều đình nữa vì nơi đó có rất nhiều cảnh thị phi tàn khốc, và chính tác giả là nạn nhân của sự tàn khốc đó .

    Dịch :

    Yến trắng

    Nước xưa loạn lạc đã qua rồi,
    Nhà Vương Tạ trước hiếm hoi thay .
    Sông Hán trăng soi không hiện bóng,
    Vườn Lương tuyết phủ chửa về đây .
    Liễu rủ bên hồ quê mộng cũ,
    Lê nở ngoài vườn lạnh áo nay .
    Chị em nhà Triệu hay ghen ghét,
    Đừng nhắm Chiêu Dương sãi cánh bay .

    phanlang
     

Chia sẻ, giới thiệu đến bè bạn