Dismiss Notice
THÔNG BÁO: Phiên bản tháng Giêng 2018 cho Đũa Thần Điện Toán với nhiều thay đổi lớn đã được phát hành. ĐẶC BIỆT: Đũa Thần Điện Toán 64 Gig Duo phiên bản 2018 sẽ tự động cập nhật hóa, không cần phải gửi về Thư Viện Việt Nam Toàn Cầu!

  1. Chapter
  2. Pháp Tuyển - Thiền Công Án - Hiển Mật

Đây là một phần của sách 'Book:Pháp Tuyển - Hiển Mật'

THIỀN CÔNG ÁN


Thiền công án là phép thiền giúp chúng ta giải nghi kiến tính, mà một ni sư người Nhật, tên là Satomi Myodo đã trình bầy rất rõ trong cuốn hồi ký của bà, được Nguyên Phong dịch sang tiếng Việt, dưới nhan đề HOA TRÔI TRÊN SÔNG NƯỚC.
Hoa Trôi Trên Sông Nước là một tác phẩm rất đặc sắc, trong đó tác giả kể lại quá trình tu chứng của mình trong suốt 40 năm, với mục đích giúp đỡ những người đang mải mê tìm Đạo.
Với tâm nguyện phổ biến Chính Pháp, tôi xin mạn phép tác giả và dịch giả trích dẫn hai đoạn văn liên quan đến thiền công án, để chúng ta cùng học hỏi.
*
Vì muốn được mau giải thoát, Satomi liền đi tham dự thiền thất, tức là tuần lễ nhiếp tâm của dòng Lâm Tế, tại chùa Zuryuji, tỉnh Maruyama. Việc này được bà kể lại, như sau:
"Thiền thất bắt đầu từ sáng sớm, với nghi thức tụng niệm thông thường, trước khi chuyển qua phần thính tham. Người hướng dẫn khoá tu là thiền sư Joten. Ơng yên lặng chờ đợi mọi người an toạ, rồi mới đưa mắt nhìn quanh, như để nhận diện từng người, trước khi lên tiếng:
"Trong khóa tu này, quí vị phải cố gắng tìm hiểu về thiền. Có lẽ quí vị đã từng nghe, từng đọc về thiền, nhưng cái thiền trên sách vở, trên đầu môi ấy, chẳng có ích lợi gì cho quí vị cả. Càng nói về thiền, quí vị càng rời xa nó. Nếu quí vị không nhất quyết tu tập thì không bao giờ giải thoát được!"
Tiếp theo, ông dậy tham công án VÔ của Triệu Châu và giảng, một ông tăng hỏi Triệu Châu: "Thưa Thầy, con chó có Phật tính không?"
Triệu Châu trả lời: "Vô!"
Bây giờ, quí vị hãy chuyên tâm vào chữ "Vô" này và tìm xem nó có nghĩa gì? Dĩ nhiên, nghĩa đen của nó là không, nhưng câu trả lời của Triệu Châu không nằm ở chỗ đó.
Quí vị phải cố gắng tham cứu để tìm ra cái cốt tuỷ cùa chữ Vô này. Quí vị hãy ngồi cho ngay ngắn, hít thở thật đều và thầm đọc chữ Vô. Hãy cố gắng tập trung vào chữ Vô, đừng để ý đến ý nghĩa của nó, đừng tìm hiểu bằng lý luận, hãy cố gắng hợp nhất với nó trứơc. Rồi sau mới tự hỏi, Vô là gì hay có thể là gì?
Tập trung năng lực vào câu hỏi đó, cho đến khi nó bùng nổ và tự giải đáp.
Tới lúc đó, quí vị sẽ vào độc tham với tôi, để chứng minh một cách đích thực rằng, quí vị đã hiểu Vô là gì?
Trong khi tu tập, điều quan trọng là phải giữ công án nơi tâm, ngày cũng như đêm, sáng cũng như tối, đi, đứng, nằm, ngồi đều phải chú tâm nơi công án, không được nghĩ đến bất cứ một điều gì khác!"
Một tiếng chuông vang lên, báo hiệu phần thính tham đã chấm dứt. Mọi người ngồi quay mặt vào tường. Sau khi hơi thở đã điều hoà, tôi bắt đầu tập trung tư tưởng vào công án, nhưng trí óc tôi cứ loay hoay tìm đủ cách để giải thích theo lối suy luận quen thuộc của nó. Vì đã được cảnh cáo trước, nên tôi cố gắng loại bỏ những tư tưởng xáo trộn này và chỉ một lúc sau, mồ hôi của tôi đã toát ra như tắm!
Bình thường, tôi có thể ngồi thiền khá lâu, nhưng lần này, chỉ khoảng tàn một cây nhang, mà tôi đã cảm thấy mỏi mệt vô cùng. Tôi cố gắng tập trung vào chữ Vô, nhưng đầu óc tôi trở nên mơ hồ, hơi thở rối loạn, không tự chủ được. Đúng lúc đó thì có tiếng gió rít bên tai, chiếc gậy Thức Tỉnh bằng gỗ đã đập vào lưng tôi và tiếng vị tăng giám thất vang lên: "Hãy cố gắng tập trung vào công án. Đừng rời xa nó, dầu chỉ một thoáng thôi!"
Lạ lùng thay, cái đánh vai ấy, dường như có một mãnh lực kỳ lạ, làm tôi thoát khỏi cơn mê. Tôi vội ngồi ngay thẳng, hít một hơi dài để lấy sức, rồi mới tiếp tục tập trung tư tưởng vào chữ Vô.
Một tiếng chuông vang lên, báo hiệu buổi thiền tập đầu tiên đã chấm dứt. Theo sự hướng dẫn của vị tăng giám thất chúng tôi thong thả xoa, nắn chân, tay cho đỡ mỏi. Rồi sắp hàng đi kinh hành quanh thiền đường.
Đi kinh hành xong, chúng tôi được nghỉ khoảng nửa giờ, trước khi trở lại thiền đường để tiếp tục tham công án.
Vì là thiền thất, nên phải tu liền 7 ngày, mỗi ngày từ sáng đến khuya, có 7 buổi thiền tập như vậy. Đầu óc tôi mỗi lúc một căng thẳng, hơi thở hổn hển, thân thể mệt mỏi, tôi cố gắng hết sức, nhưng không thể trụ vào chữ Vô, giữa nó và tôi vẫn có một khoảng cách nào đó!
Một tiếng chuông vang lên, báo hiệu phần hành thiền đã chấm dứt, mọi người vội vã xoa bóp chân, tay. Rồi đứng dậy, đi dọc theo hành lang ra hậu liêu, chắp tay, chờ đến lượt mình, vào gặp thiền sư Joten.
Vì lúc đó tôi rất mệt, thiếu điều không đứng nổi, nên tôi chẳng nhớ, mình đã chờ đợi bao lâu, mới được vị tăng phụ trách ra hiệu cho tôi bước vào một căn phòng nhỏ, ở cuối dẫy.
Dưới ánh đèn leo lắt, tôi thấy thiền sư Joten đang ngồi yên lặng chờ đợi. Không biết phải nói gì cho đúng, tôi thu hết can đảm, bước thẳng đến chỗ ông ngồi và nói: "Bạch Thầy! Tâm chính là Đạo!"
Nghe tôi nói thế, ông nghiêm nghị trả lời ngay: "Đó là một lý thuyết sai lầm!"
Rồi, ông chăm chú nhìn tôi chờ đợi, nhưng không thấy tôi nói gì, nên liền khoát tay ra hiệu cho tôi lui ra.
Thất bại trong việc trình bầy kiến giải của mình về công án Vô, tôi trở về thiền đường chán nản và thất vọng.
Thiền thất được kết thúc bằng một câu chuyện ngắn, thiền sư Joten nói: "Trong khoá tu này, phần lớn quí vị chưa nắm được ý nghĩa của chữ Vô. Có lẽ quí vị chưa hết sức, chưa một lòng, một dạ sống chết với công án. Tu thiền thì phải dứt khoát. Một là quí vị đạt ngộ. Hai là quí vị không đạt ngộ. Không thể lơ lửng ở giữa được! Do đó, quí vị phải chuyên tâm vào công án, dù vọng niệm có nổi lên, thì cũng mặc nó. Chỉ chuyên tâm vào công án mà thôi! Một số người mắc phải lỗi lầm là cố đè nén vọng tưởng, mà không biết rằng, càng đè nén cái động, thì lại càng động!"
Vừa nghe đến đây, tôi bừng tỉnh và nghĩ rằng, có lẽ thiền sư đã nói riêng cho tôi về phương pháp tham công án. Hiện nay tôi đã hiểu và biết đâu tôi chẳng chứng ngộ được trong một thời gian ngắn. Tự nhiên tôi nghĩ, không cần phải đợi đến thiền thất sau, tôi sẽ về nhà, tập trung năng lực để giải công án này. "
*
Satomi tưởng bà có thể chứng ngộ trong vòng 1 tháng. Nhưng 1 tháng trôi qua, rồi 2 tháng, 3 tháng mà bà vẫn không tiến bộ được bao nhiêu. Tuy không tiến bộ được bao nhiêu, nhưng bà vẫn quyết tâm phá giải công án và hăng hái tham dự nhiều thiền thất khác, đặc biệt là khóa thiền tại Tokyo, do thiền sư Yasutani hướng dẫn, với cùng công án Vô và bà kể lại chuyện này, như sau:
"Vào đêm thứ hai của khóa nhiếp tâm ấy, khi đặt mình nằm xuống và đề khởi công án VÔ, thì tôi chợt thấy, mọi hơi thở đều là Vô. Thở ra cũng là Vô. Thở vào cũng là Vô. Cứ thế tôi hoà nhập vào Vô lúc nào không biết! Bấy giờ, tất cả đều là Vô. Tiếng chó sủa là Vô. Tiếng mèo kêu là Vô. Tiếng gió thổi là Vô. Thậm chí, cánh cửa, bức tường cũng là Vô!
Tôi bật cười sung sướng, thốt lên: "Thì ra công án Vô chỉ có thế thôi!"
Tiếp tục dự thiền thất cho đến khi được gọi vào độc tham với thiền sư Yasutani. Tôi quì xuống đảnh lễ Ngài và thong thả nói: "Thầy ơi! Con đã thấy Vô rồi!"
Thiền sư Yasutani chăm chú nhìn tôi một lúc, rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Tôi tuần tự trả lời từng câu một. Cuộc tham vấn kéo dài chừng 20 phút và sau cùng, Ngài xác nhận rằng, tôi đã kiến tính."

*
Qua lời tường thuật của ni sư Satomi, quí vị đã hiểu thế nào là thiền công án. Tuy nhiên, kiến tính chưa phải là chứng Đạo. Để thực sự chứng Đạo, Satomi còn phải tiếp tục tu học với thiền sư Yasutani gần 9 năm nữa, mới bỏ được các tập khí, thói xấu và tật hư của bà để sống thuận với Chân tính.

Montréal, ngày 28-05-2007

Tài liệu này đã được đọc 405 lần.

    • là người cập nhật hóa tài liệu này vào ngày

Current Discussion: Main discussion

  1. No comments have been posted for this discussion.