Dismiss Notice
THÔNG BÁO: Phiên bản tháng Giêng 2018 cho Đũa Thần Điện Toán với nhiều thay đổi lớn đã được phát hành. ĐẶC BIỆT: Đũa Thần Điện Toán 64 Gig Duo phiên bản 2018 sẽ tự động cập nhật hóa, không cần phải gửi về Thư Viện Việt Nam Toàn Cầu!

Đọc Sách: Vòng Đai Vỡ

Phan Nhật Nam đăng bài. Lần xem: 215

VÒNG ĐAI VỠ.

Nhân đọc lại Vòng Đai Xanh (*) sau ba-mươi-ba năm (1970-2003), (*) Ngô Thế Vinh, Sài Gòn, VN 1970; Văn Nghệ CA, USA 1987.

Ngày 19 tháng 9, 1964, 3000 lính Dân Sự Chiến Đấu người Thượng sắc dân Rhadé của năm trại Lực Lượng Đặc Biệt ở Ban Mê Thuộc, thủ phủ Tây Nguyên nổi loạn chống chính quyền Việt Nam Cộng Hòa. Nhóm nổi loạn hành hình các trại các sĩ quan trưởng trại, biệt kích quân người Kinh, và bắt giam các quân nhân cố vấn Mỹ (của các trại) để làm con tin, dự định tiến chiếm Thị Xã Ban Mê Thuộc. Tại Trại Buon Brieng, Đại Úy Cố Vấn Gillespie vội vã thực hiện hành động phản ứng, cứu vãn tình hình. Ông hợp tác với Đại Úy Trương, trưởng trại người Việt, cùng lần giúp sức tích cực của Y Jhon Nie, viên thông dịch người Thượng khôn ngoan, trung hậu. Gillespie thay thế Đại Úy Trương nhận lãnh quyền chỉ huy trại, mặc y phục người Thượng, tổ chức lễ ăn thề do lão thầy pháp buôn làng chủ tế qua thực hiện đủ nghi lễ uống rượu cần, thắt vòng chỉ ngũ sắc vào cổ tay. Qua trung gian của Y Jhon Nie, Đại Úy Gillespie có lời huấn dụ khôn ngoan nhưng không kém phần cương quyết với đám lính nổi loạn (thể hiện tinh thần dấn thân, tích cực của người quân nhân Mỹ - đại diện chính sách của chính phủ Hoa Kỳ).. "Nước Mỹ là cha của dân tộc Rhadé, chúng ta là những người con chung. Khi có việc rắc rối giữa cha và con, người con phải nghe theo lời khuyên bảo của cha.." Đại Úy Gillespie bước tới gần đám quân hơn, lời ông được viên thông dịch chuyển tiếp.. "Trái tim người Mỹ và trái tim của người Rhadé là một. Nước Mỹ đến đây để giúp dân Rhadé, biếu tặng thực phẩm, xây trường học, dạy trồng lúa. Quả tình chúng ta đồng chung một trái tim, nhưng nếu người Rhadé thay lòng, đổi dạ, chống lại người Mỹ, thì người Mỹ sẽ đối kháng lại.." 700 lính Thượng Trại Boun Brieng nghe theo lời Gillespie, từ đây toán cố vấn Mỹ, dưới quyền chỉ huy của Trung Tá Freund đến Trại Bon Sar Pa, trung tâm chỉ huy cuộc nổi loạn để điều đình, hòa giải.. Cuộc khởi loạn được dàn xếp tốt đẹp.

Bi kịch đối kháng Kinh-Thượng của năm 1964 được thuật lại như trên phóng viên Howard Sochurek của báo National Geographic, số tháng 1, 1965 với kết thúc êm thấm để trả lời những câu hỏi của Cố Vấn Trưởng Freund đối với đám loạn quân.. "Bây giờ ai là người muốn tiếp tục nhiệm vụ? Các anh kiếm đâu ra gạo, áo quần, thuốc men từ đâu.. Tất cả chỉ là vô vọng nếu như các anh không có người Mỹ cứu giúp..."

Nhưng qua biến cố trên Ngô Thế Vinh đã nhìn hệ thống trại (Lực Lượng Đặc Biệt) và vai trò của cố vấn Mỹ, cùng cách thức giải quyết của họ dưới một góc độ khác: "Đó chỉ là (Trại Lực Lượng Đặc Biệt) những căn cứ quân sự thuần túy cũa Mỹ mà căn bản của cứu trợ chỉ là sự bố thí.." (Ngô, sđd, trg 34) và biện pháp đưa dân cư người Thượng vào các khu tập trung gần những trại (lính) kia là:"Nguyên mấy chữ trại ti nạn đã nói lên tính chất tạm bợ của nó.."(Ngô, sđd, trg 35), bởi vì Chính Phủ Sài Gòn, Toà Đại Sứ và hệ thống cố vấn Mỹ đã phạm một sai lầm chí tử nên đã đánh mất phần tích cực tốt đẹp nhất của kế hoạch đối với người sắc tộc Tây Nguyên.. Thật ra, đây là một cơ hội bằng vàng để thực hiện những dự định manh nha từ nhiều năm trước, quy tụ những dân cư thiểu số sống rải rác thành những Buôn Hdíp Mrâo, kiểu như những đại xã gần các trục giao thông, giúp đỡ giáo dục họ làm quen vối nếp sống cộng đồng.." (Ngô, sđd, trg 35). Sai lầm chính sách hóa càng trở nên trầm trọng bởi những va chạm, kình chống giữa những cá nhân chỉ huy, điều hành, thực hiện chính sách kia.. Những Tướng Trị, Thuyết, chỉ huy quân khu Tây Nguyên, cố vấn trưởng Trung Tá Tacelosky... Sai lầm cũng không tránh khỏi nơi những kẻ có lòng (thực sự hoặc làm ra vẻ) như Đại Úy Cobb, Mục Sư Denman; hoặc nhà báo trẻ tuổi, Davis, bạn của họa sĩ Triết, nhân vật chứng tá của câu chuyện kể.. Không thể có một giải pháp tốt cho một vấn đề vốn đã sai lầm.. Vấn đề Tây Nguyên từ mục tiêu, yêu cầu như đã đặt ra trên, với những nhân sự phụ trách tự thân nhiều mâu thuẩn đã thể hiện đủ về màn thảm kịch mà Gerald Hickey, chuyên gia nghiên cứu về các sắc tộc thiểu số của Đại Học Yale đã khẩn thiết báo động từ 1973.. "Sự giải kết của Mỹ ra khỏi cuộc chiến Việt Nam, cũng có nghĩa người Mỹ không còn quyền lợi, và nghĩa vụ đối với người Thượng và cao nguyên.. Và điều tệ hại là chúng ta - Người Mỹ đã cư xử với họ một cách đáng hổ thẹn.. chúng ta chỉ biết đứng dậy, rời bỏ cao nguyên trong hỗn loạn, bỏ rơi nhưng người bạn tốt nhất của chúng ta."
You need to be logged in to comment