Dismiss Notice
THÔNG BÁO: Phiên bản tháng Giêng 2018 cho Đũa Thần Điện Toán với nhiều thay đổi lớn đã được phát hành. ĐẶC BIỆT: Đũa Thần Điện Toán 64 Gig Duo phiên bản 2018 sẽ tự động cập nhật hóa, không cần phải gửi về Thư Viện Việt Nam Toàn Cầu!
Color
Background color
Background image
Border Color
Font Type
Font Size
  1. Mười năm không phải là một khoảng thời gian nhỏ, 10 năm đã trôi qua kể từ buổi họp chung kết lần đầu tiên tại Thư Viện Nixon. Giải “Viết Về Nước Mỹ” đã do Việt Báo tổ chức từ ngày 30 tháng 4 năm 2000 kỷ niệm đúng 25 năm người Việt đã bỏ nước ra đi tị nạn Cộng Sản. Tôi từ xa về Westminster tham dự buổi họp giải chung kết và Ra Mắt Sách năm 2010, nhớ lại những kỷ niệm cũ từ thuở ban đầu, lòng rộn lên một niềm vui khôn tả. Tôi đã thấy những tiến bộ rõ rệt, nên thầm nghĩ chương trình khích lệ độc giả viết về nước Mỹ của Việt Báo sẽ còn tiếp tục dài dài và còn phát triển mạnh hơn nữa.

    Lòng tôi nao nao nhớ lại buổi họp đầu được tổ chức tại Thư Viện Nixon. Chúng ta đã biết mỗi ông tổng thống Mỹ sau khi hết nhiệm kỳ đều có một thư viện mang tên ông. Thư viện chỉ là một cái tên, nhưng tôi nghĩ sách và báo chí ở thư viện cũng có một giá trị không kém gì những bảo vật lưu lại cho hậu thế chiêm ngưỡng trong các bảo tàng viện. Sách báo chỉ là mặt nổi, cũng giống như mặt nổi của những tác phẩm các ngành nghệ thuật như hội họa, âm nhạc, thi phú, điêu khắc, điện ảnh v.v... để trong các bảo tàng viện ở các đô thị lớn của nhiều nước trên thế giới ngày nay. Nhưng tác phẩm nghệ thuật ngoài mặt nổi còn có mặt chìm của nó phải nhìn cho kỹ mới thấy. Mặt chìm đó làm say đắm lòng người, người xem rán mắt nhìn rất lâu, có khi cả giờ đồng hồ. Tại sao vậy?

    Tôi đan cử thí dụ một tác phẩm hội họa đã lừng danh thế giới, nay thường được gọi một cách bình dân là "Nụ cười của Mona Lisa" do danh họa Leonardo Da Vinci từ thế kỷ 15 đã để lại cho hậu thế. Đó là bức hình của một phụ nữ đẹp thời Trung Cổ, khuôn mặt đẹp, đôi mắt cũng làm say đắm lòng người, nhưng có nụ cười lôi cuốn làm sao khiến người xem dán mắt nhìn, chân bước đi không nổi. Đôi mắt đó không phải chỉ có bề ngoài mà còn có một chiều sâu thật lạ lùng. Đôi mắt đó đã nói lên cái gì ẩn kín trong thâm tâm người đẹp? Đó là một niềm vui mãn nguyện, hay một nụ cười mỉa mai cho cuộc thế, hay che dấu một nỗi uất ức, oan khiên, hờn oán trong cuộc đời của mình? Người đứng xem ngừng chân lại thưởng thức rồi miên man suy nghĩ về nụ cười của người đẹp, ở lại rất lâu như quên cả thời gian.

    Hãy trở lại với chủ đề của bài viết này mang tên “Viết Về Nước Mỹ”. Đây chỉ là một tựa đề ngắn gọn để tiện dụng, thật ra “Viết Về Nước Mỹ” là viết về cái “tôi” của tác giả kể từ lúc rời khỏi Việt Nam bằng mọi cách, nguy hiểm như các thuyền nhân đã lén rời khỏi nước lúc đầu, kế đến chính thức như các chương trình đoàn tụ gia đình hay vì lý do nhân đạo. Người viết thường kể lại nỗi gian truân khi vượt biên, chúng ta đều biết không ít những người đã chết hay mất tích khi còn lênh đênh trên mặt biển. Khi tới nước Mỹ, người viết đã nhắc đến những kinh nghiệm nhập cư từ lúc đầu, những khó khăn trong việc sống trong một xã hội xa lạ, khó khăn về ngôn ngữ vì nhiều người nhập cư đã phải học tiếng Anh cấp tốc, rồi lo ổn định sự sống gia đình mặc dù đã có tiền trợ cấp tạm thời.

    Những bài viết dự thi đó phần lớn không phải do các cây viết nhà nghề gửi đến, vậy mà có những bài viết rất hay. Ở đây tôi muốn nhắc qua đến việc làm của ban Giám Khảo mà chính tôi đã từng tham dự với tư cách trưởng ban trong 3 năm đầu, nhưng sau vì có việc riêng trong gia đình, tôi không thể ở lại Miền Nam California nữa. Làm giám khảo mà không ở liền với tòa soạn thật bất tiện vô cùng. Dù vậy tôi đã biết rõ ban Giám Khảo làm việc như thế nào. Tất cả những người trong ban đều tôn trọng một luật lệ chung là chí công vô tư, đặc biệt vào giai đoạn chót các giải chung kết đều có sự đồng ý chung.

    Trong mấy năm sau dù tôi không còn trực tiếp với Ban Giám Khảo, tôi vẫn theo dõi chương trình từ xa. Tôi có một vài ý kiến riêng xin trình bày dưới đây. Tôi nghĩ một số bài dự thi chương trình viết về nước Mỹ cũng có chiều sâu của nó giống như các tác phẩm nghệ thuật mà tôi đã đề cập đến ở đoạn trên. Những chiều sâu này chỉ phảng phất thôi, vô tình để lộ ra chớ không phải cố ý làm như vậy. Đây cũng không phải là điều đáng ngạc nhiên, vì khi nhắm vào một vấn đề nào có sẵn trong thâm tâm thì cứ việc nói ra cho rõ, không có lý do gì phải giữ kín. Lẽ thường là như vậy. Thế nhưng ngược lại, có những bài viết đã để lộ ra những chiều sâu rất quan trọng mà chính tác giả không ngờ tới.

    Các bài viết ngay từ buổi đầu 10 năm trước đây đều viết bằng tiếng Việt, về sau này nếu có những ấn bản tiếng Anh, đó là những bản dịch từ tiếng Việt. Với việc tham gia chương trình “Viết Về Nước Mỹ”, các bạn đã làm một việc chưa từng có là phổ biến Việt ngữ trên Trái Đất này. Trước biến cố năm 1975 ở Việt Nam, rất ít có người gốc Việt Nam ra nước ngoài làm ăn sinh sống. Chúng ta đã biết những quốc gia hiện nay từ Bắc đến Nam Mỹ đều là sự tập hợp di dân đa chủng. Trên lãnh thổ của một quốc gia ta vẫn quen gọi là nước Mỹ phần đông là gốc người da trắng từ Âu châu như Anh, Ái Nhĩ lan, Pháp, Hòa Lan... đến đây định cư. Những dân tộc ở Á châu, chẳng hạn dân gốc Trung Hoa đã đến đây định cư chỉ ít lâu sau có bản Tuyên Ngôn độc lập của nước Mỹ khoảng trên 200 năm trước. Kế đó có thể là những người dân gốc Nhật Bản đã nối gót ngay từ thuở ban đầu.

    Người gốc Việt Nam đến định cư ở Mỹ hơi muộn, nhưng đặc biệt đã đến từng đoàn ào ạt chỉ trong một quãng thời gian rất ngắn trong lịch sử. Chính vì thế ngôn ngữ Việt Nam ngày nay đã nở rộ khắp nước Mỹ và cả trên thế giới. Đó là nhờ, báo chí, sách Việt ngữ phổ biến ở Mỹ và cả ở những vùng xa xa như Úc châu, Đông Âu, Bắc Phi theo gót chân người gốc Việt đến định cư từ cuối thế kỷ trước.

    Và quan trọng hơn nữa, nếu con mắt là cửa sổ của tâm hồn, tôi xin thưa “Ngôn ngữ là cửa sổ Văn Hóa” của một dân tộc. Văn hóa không phải chỉ là văn chương hay văn học mà thật ra là nếp sống, phong tục tập quán. Văn hóa Việt Nam lan nhanh hơn cả ngôn ngữ, hội nhập với nền văn hóa rất đa dạng của nước Mỹ. Chúng ta đã thấy những quán ăn Việt Nam ở Mỹ thường có những người gốc nước ngoài đến ăn uống. Món phở của chúng ta đã lan truyền mạnh thành một món ăn quốc tế trong một thời gian ngắn, nhanh hơn cả các món cá sống Sushi hay Sashimi của Nhật Bản.

    Văn hóa còn, dân tộc còn. Văn hóa chết, dân tộc chết. Vì thế bất cứ nhóm người nào, phe đảng nào độc tài cai trị nước Việt Nam trong một giai đoạn nào đó, nước Việt Nam, dân tộc Việt Nam vẫn còn, vì nền văn hóa của chúng ta rất vững mạnh như lịch sử đã chứng minh. Chương trình “Viết về nước Mỹ” đã góp một phần lớn trong việc phổ biến nền văn hóa của chúng ta khởi sự từ bốn ngàn năm trước cho tới ngày nay, một nền văn hóa luôn luôn tiến bộ để theo kịp đà phát triển tư duy và những phát minh mới của loài người vào những năm đầu của thế kỷ 21
  2. Vụ mang bom tự sát quái đản và rùng rợn nhất xảy ra thứ Ba tuần này giữa thủ đô Baghdad đã làm nổi bật những khó khăn của Mỹ về kế hoạch rút quân khỏi nước này như đã dự liệu từ lâu nay. Kẻ đánh bom đã ngồi hàng giờ trong đám đông những người được tuyển mộ nhập ngũ trước bản doanh của Sư Đoàn 11 quân đội quốc gia Iraq chờ đợi làm thủ tục. Rồi chờ đến lúc thật đông người, tên khủng bố mới nhấn nút cho quả bom cột ở chân nổ để được chết và làm chết luôn đến 61 người ngay tại chỗ.

    Không thể tưởng tượng một kẻ khủng bố biết là đi để chết, vây mà nó còn kiên nhẫn chờ hàng tiếng đồng hồ rồi mới hành động. Các tay trùm khủng bố làm sao đào tạo được những con người như thế? Vấn đề đặt ra ngay trước mắt là sau khi Mỹ rút quân tác chiến ra khỏi nước này, liệu quân đội Iraq có đủ khả năng bảo vệ an ninh và trật tự hay không.

    Phát ngôn viên quân đội Iraq nói bọn khủng bố al-Qaida đã gây ra vụ tấn công này. Tòa nhà bản doanh của Sư Đoàn 11 trước đây là trụ sở Bộ Quốc Phòng Iraq. Nơi đây theo thông lệ thâu nhận 250 tân binh mỗi tuần. Phát ngôn viên nhìn nhận với báo chí trước tình hình này quân đội Iraq không thể tự bảo vệ đất nước ít ra cho đến năm 2020. Trong khi đó kế hoạch của TT Obama theo thỏa hiệp của Mỹ với chính phủ Maliki của Iraq từ năm 2008 là quân đội tác chiến Mỹ sẽ rút hết vào năm tới, để lại hàng ngàn quân làm cố vấn và huấn luyện cho quân đội Iraq. Một khó khăn khác đặt ra cho Mỹ là cho đến nay tình hình chính trị nội bộ Iraq rất phức tạp. Hồi tháng Ba năm nay, Iraq đã có cuộc tổng tuyển cử để bầu các dân biểu Quốc Hội, nhưng 4 tháng đã trôi qua mà vẫn chưa có kết quả chính thức. Nhóm Luật Pháp quốc gia của Thủ Tướng Maliki chiếm 87 ghế, còn nhóm Liên Minh Shi-a của cựu Thủ Tướng Allawi sống lưu vong tại Anh quốc chiếm 70 ghế, nhưng nhóm này phản đối, tố cáo nhóm của Maliki đã gian lận bầu cử. Mọi cuộc thương thuyết giữa hai phe sau đó đã thất bại.

    Liệu Mỹ có bị kẹt cứng về chuyện này hay không? Chúng tôi nghĩ là không, vì tuần qua người ta đã thấy một kế hoạch mới của TT Obama nhắm vào vai trò của Đại Trưởng lão Ali Sistani thuộc hệ Shi-a, một nhân vật từ lâu vẫn được dân đạo Hồi kính nể. hiện ở Najaf, một thành phố lớn phía Nam Baghdad. Một tạp chí chuyên về các vấn đề đối ngoại của Mỹ hồi gần đây loan tin TT Obama đã gửi một bức thư cho Sistani, yêu cầu ông giúp giải quyết vụ bế tắc để Iraq có một chính phủ mới. Tòa Bạch Ốc và Văn Phòng Trưởng Lão Sistani vẫn kín tiếng, không nói gì về chuyện này. Sistani được dân chúng Iraq kính nể và từ năm 2003 ông đã tìm cách hàn gắn lại sự chia rẽ do Saddam Hussein gây ra để chuyên lo cho sự no ấm và an toàn cho người dân Iraq nói chung, bất luận thuộc hệ Sun-ni hay Shi-a.

    Iraq có khoảng 29 triệu dân, hầu hết theo Hồi Giáo trong đó có khoảng 62% theo hệ Shi-a và 34% theo hệ Sun-ni vẫn sống chung hòa thuận. Năm 1968 Saddam Hussein thuộc hệ Sun-ni đã đảo chính lên cầm quyền và tạo ra một chế độ độc tài rất tàn bạo của hệ phái Sun-ni, trấn áp hệ phái Shi-a. Nước láng giềng của Iraq ở phía Đông là nước Iran mà đa số là Hồi Giáo thuộc hệ Shi-a. Kế đó trong thập niên 80, đã xảy ra một cuộc chiến dữ dội kéo dài giữa Iran và Iraq. Thời đó mỗi khi viết bình luận về cuộc chiến này, tôi vẫn gọi là cuộc chiến ?Răng-Rắc? để gợi ý đến tình trạng khốc liệt của nó.

    Về cuộc chiến đó, ngoài sự khác biệt về hệ phái tôn giáo còn một khác biệt khác cũng rất quan trọng là nguồn gốc dân tộc. Dân chúng Iraq hầu hết là dân Ả Rập ở Trung Đông, nhưng dân chúng Iran lại là dân Ba Tư, một gốc dân Trung Á. Trong thời đại xa xưa, khoảng 539 năm trước Công Nguyên một vị Hoàng Đế Ba Tư là Cyrus Đại Đế đã đem đại quân tấn công và chiếm toàn thể Trung Đông của người Ả Rập. Thời đó chưa có Hồi Giáo vì tôn giáo này chỉ xuất hiện vào Thế Kỷ 7 Công Nguyên.

    Hãy trở lại tình hình ngày nay. Chính quyền Iraq do Maliki cầm đầu đã nhìn về Najaf để mong Đại Trưởng Lão Sistani xưa nay vẫn ẩn dật đứng ra cứu vãn cuộc khủng hoảng chính trị rất nguy hiểm hiện nay. Các nhà quan sát cảnh cáo nền dân chủ của Iraq rất mỏng manh. Đại Sứ Mỹ Ryan Crocker nói: ?Nếu dân chúng Iraq tiếp tục sống trong thế vật vờ bấp bênh vài ba năm nữa, một cuộc đảo chính quân sự sẽ xảy ra. Điều đó có nghĩa là Iraq sẽ trở lại tình hình năm 1968 khi Saddam Hussein dùng sức mạnh quân sự cướp chính quyền?.

    Vậy chiến lược của Mỹ như thế nào? Việc TT Obama gửi thư riêng cho Sistani khiến người ta thấy rõ ông đã nhắm vào hệ phái Shi-a với một dụng ý khá sâu sắc, bởi vì sự lựa chọn này không phải chỉ nhằm riêng cho vấn đề Iraq mà thật ra còn tỏa rộng lan đến chiến lược của Mỹ trên toàn thế giới nhắm vào bọn khủng bố al-Qaida do Osama bin Laden sáng lập. Cũng chính lúc này đây kiểu khủng bố quái đản chưa từng thấy trong lịch sử loài người là kiểu đeo bom tự sát đang tìm cách bung ra ngoài Trung Đông để lấn qua Phi Châu và rất có thể cả Á Đông và miền Thái Bình Dương.

    Thời cổ xưa, từ các cuộc giao tranh giữa chư hầu trong một nước cho đến các cuộc chiến tranh giữa các quốc gia, tính từ khoảng 4,000 năm trước đây từ Đông đến Tây trên thế giới, người ta đã thấy binh pháp có một câu thật đơn giản “Kẻ Thù của Kẻ Thù chính là Bạn Ta”. Ít người để ý đến câu nói này. mặc dù trong cuộc giao du của cá nhân này với cá nhân khác trong cùng một xã hội nhỏ bé, người ta vẫn áp dụng câu này một cách tự nhiên mà không để ý đó là sách lược chung cho sự sống của con người.

    Chiến lược chiến thuật hiện tại của Mỹ là nhằm tiêu diệt nạn khủng bố al-Qaida trên thế giới. Ở đây cũng phải nhìn cho rõ về mặt tín ngưỡng của loài người, tôn giáo nào cũng tốt, chỉ có những kẻ lợi dụng tôn giáo mới xấu. Khủng bố al-Qaida xuất phát từ Osama bin Laden, một người Hồi Giáo Sun-ni từ Saudi Arabia (Ả Rập Sê-út) Trung Đông đã tham gia cuộc chiến chống lại Liên Sô năm xưa ở Afghanistan, chỉ là một kẻ lợi dụng tôn giáo nhằm thực hiện một mục tiêu chính trị.

    Giữa hai hệ phái Sun-ni và Shi-a kình địch nhau, Mỹ chọn hệ phải Shi-a làm bạn là đúng, không phải chỉ để gỡ rối thế kẹt hiện nay ở Iraq mà còn để chống khủng bố trên khắp thế giới. Câu “Kẻ Thù của Kẻ Thù là Bạn Ta”....còn dài.