Gặp Lại Tác Giả “Vòng Tay Học Trò” –

Gặp Lại Tác Giả “Vòng Tay Học Trò” –

Trước hết, xin mạn phép được gọi nhà văn Nguyễn Thị Hoàng là “chị” thay vì “bà”. Chị sinh năm 1939 tại Huế, lớn hơn tôi và nhân vật Minh trong “Vòng tay học trò” (VTHT) 7 tuổi, gọi bằng chị cũng đúng và cũng hợp lý.

Nhân vật Minh trong VTHT, tên thật là Mai Tiến Thành, bạn học rất thân với tôi trên Ban Mê Thuột. Năm Đệ Nhị (1964), Thành chuyển về trường Trần Hưng Đạo, Đà Lạt và đó cũng là năm cô giáo Hoàng từ Nha Trang về dạy trung học Đệ nhất cấp tại trường, có nghĩa là hai người không phải là thầy trò của nhau dù cùng chung mái trường.

VTHT nguyên thủy là một “tiểu thuyết – hồi ức” được ký tên Hoàng Đông Phương đăng nhiều kỳ trên tạp chí Bách Khoa năm 1964. Chuyện xoay quanh cô giáo Tôn Nữ Quỳnh Trâm và học trò Nguyễn Duy Minh, đây cũng là tác phẩm đầu tay được xuất hiện trước công chúng của nhà văn Nguyễn Thị Hoàng. Hai năm sau, VTHT được chính thức xuất bản và cũng trong năm 1966 được tái bản nhiều lần trong vài tháng.

Gần đây nhất, ngày 16/12/2020, chúng tôi có dịp gặp lại chị trong một buổi nói chuyện tại Viện Trao đổi Văn hóa với Pháp (IDECAF) sau một thời gian dài vắng bóng và im tiếng. Bằng một giọng nói của người sinh ra tại miền Trung, nói đúng ra là “giọng Đà Lạt” pha trộn tiếng Huế và Sài Gòn, nhà văn đã ngoài 80 tâm sự trong lời mở đầu:

“Đây là cơ hội cho tôi được nói sau gần nửa thế kỷ phải câm… và hôm nay, người câm nói được và được nói… vì thế, trong giới hạn thời gian quá ngắn ngủi này, tôi xin trình bày một vài nét rất đơn sơ về cuộc đời viết của tôi và rất lấy làm tiếc nếu có những thiếu sót, sơ xuất, xin các vị thứ lỗi”.

Toàn cảnh buổi nói chuyện của nhà văn Nguyễn Thị Hoàng

Theo Nguyễn Thị Hoàng, chị viết văn từ nhỏ, vì viết là một sự giải tỏa và cũng là cuộc nói chuyện với chính bản thân mình: “Tôi viết vì ưa thích, viết để giải tỏa nỗi niềm…Cứ thế từ nhỏ cho đến lúc lớn lên, tôi viết càng lúc càng nhiều và nó trở thành một thói quen không nhịn được…”

Cho đến năm 1964, cuộc đời Nguyễn Thị Hoàng trải qua một khúc quanh mà chị gọi là “một tai họa gần như hủy diệt cuộc đời” và lên Đà Lạt dạy học tại trường Trần Hưng Đạo. Trong vòng chỉ 1 năm tại đây, nhà văn đã có cơ hội tìm lại cuộc sống bình thường và mang nhiều kỷ niệm.

Đó chính là lý do tác phẩm VTHT ra đời qua một mớ bản thảo ghi chép vội vàng trong vòng một tháng khi từ Đà Lạt về Nha Trang năm 1965. Về sau, Tạp chí Bách Khoa đăng một số chương kèm với thơ do chị sáng tác.

Nhà văn Nguyễn Thị Hoàng

Cũng vào thời điểm đó, Nguyễn Thị Hoàng “lâm vào thế trận gia đình, chồng con”, mãi đến năm 1966 nhà xuất bản Kim Anh tìm gặp chị và muốn in cuốn VTHT một cách chính thức. Đó là thời điểm tác phẩm VTHT tham gia nền văn học miền Nam và từ đó trở đi, cây bút nữ này được mệnh danh là một trong “ngũ hổ tướng” bên cạnh Nhã Ca, Túy Hồng, Nguyễn Thị Thụy Vũ và Trùng Dương.

Share this post