Giải Trí Mùa Đông – Nguyễn Thị Hải Hà

Giải Trí Mùa Đông – Nguyễn Thị Hải Hà

Thời đại dịch người ta kéo nhau vào rừng đông hơn. Mùa hè và mùa thu người ta đi xe đạp và câu cá. Năm nay, số bán xe đạp, ca nô, cần câu tăng vùn vụt. Mùa đông người ta làm gì? Tránh xa chỗ tụ họp có không khí tù đọng như rạp hát, quán ăn. Vào rừng, mùa đông lạnh, trời tuyết, làm gì để giải trí? Đi săn!

Đi săn có nhiều hạng nhưng phổ biến nhất là săn nai. Số nai tăng trưởng rất nhanh. Nhiều tiểu bang như New Jersey và New York, nai băng qua các đường xe chạy gây tai nạn chết người, vào các khu dân cư ăn trụi lủi vườn hoa và rau, bọ chét nai gây ra bệnh Lyme nguy hiểm cho loài người. Để giảm bớt số nai, người ta cho phép đi săn.

Tùy vùng, có khi người ta cho săn hằng ngày. Ở Watchung Reservation, từ đầu tháng 10 cho đến cuối tháng 12 người ta cho phép săn 2 ngày trong tuần. Thứ Ba và Thứ Năm. Mùa thu chỉ được dùng cung tên. Mùa đông từ đầu tháng Giêng đến cuối tháng Hai hay tháng Ba, người đi săn được phép dùng súng. Người ta nghĩ rằng giảm số nai bằng cách bắn là một phương pháp nhân đạo và ít tốn kém hơn là triệt sản nai. Ít tốn kém hơn, nhưng tôi không nghĩ là nhân đạo hơn.

Thời còn đi làm cho hãng xe lửa, một vài người làm việc chung thường rủ nhau đi săn. Họ săn gà lôi. Tôi nghe, không nói gì, chỉ tự nhủ tại sao lại bắn giết những con chim đẹp đẽ hiền lành như thế. Không nói gì bởi vì mình cũng ra chợ mua gà lôi về ăn, thì làm sao trách người ta chứ. Với họ, săn gà lôi không chỉ để có thịt ăn, mà đó là thú vui, trò giải trí.

Săn nai còn được xem là môn thể thao. Và là một thị trường cung cấp và tiêu thụ rất lớn. Người đi săn cần dùng súng. Khi đã có súng rồi thì cần súng tốt hơn, chính xác hơn, nhẹ hơn. Súng thì đắt tiền. Người đi săn cũng cần phải có giấy phép và phải tuân theo những điều luật khá gắt gao. Nếu vi phạm thì sẽ bị phạt một số tiền khá lớn, thậm chí có thể ở tù.

Người ta có nhiều lý do để săn nai. Có thịt để ăn, thịt rừng lành mạnh không bị nuôi bằng hóa chất hay thuốc trụ sinh. (Nhưng ở thời điểm này có lẽ nên đề phòng chuyện những mầm bệnh từ thú rừng lây sang người, phải không?) Nai trông vậy nhưng khá to chỉ nhỏ hơn bò. Một con nai trưởng thành nặng 150 lbs (gần 70kg) là chuyện thường.

Da nai cũng được yêu chuộng. Có một thời người Mỹ dùng da nai làm găng tay cho lính Mỹ đi đánh trận ở Hàn quốc. Có một thời da nai được dùng làm áo khoác, không biết bây giờ còn thịnh hành không. Có người săn nai sau đó nhồi xác (taxidermy) để chưng. Đầu nai có sừng được trưng bày trong phòng khách của các thợ săn để phô trương tài nghệ và kinh nghiệm.

Lột da nai không phải là chuyện dễ. Trong phim Winter’s Bone, cuốn phim đưa Jennifer Lawrence đến với khán giả điện ảnh, có một đoạn cô diễn viên dạy đứa em trai cách lột da sóc, và con nai được nhà hàng xóm lột da treo lủng lẳng bên cạnh nhà. Nai sau khi bị bắn cần phải được “dressing” (xẻ thịt) càng sớm càng tốt. Và nhất là phải treo nai đầu quay xuống đất. Vì chuyện lột da xẻ thịt không phải dễ dàng và cần có dụng cụ, người ta tính tiền làm nai theo sức nặng của nai. Con số tôi tìm thấy trên báo New York Times năm 2018 giá 1 đồng US cho mỗi pound (lb.) Một pound tương đương 0.455 kg. Tiền xẻ thịt lột da một con nai trung bình từ 150 đến 200 đồng US là bình thường. Như đã nói, săn bắn nói chung là một thị trường khá to lớn. Ngoài chuyện mua súng và xin giấy phép, người đi săn xa cần có chỗ trú ngụ như hotels hay các camps, thêm vào những dịch vụ khác như chuyên chở ăn uống, vân vân. Trong quyển Outdoors, xuất bản năm 1990 (cách đây 30 năm), Nelson Bryant, chuyên giữ mục đi săn thể thao ngoài trời của báo New York Times cho biết, năm 1989 Pennsylvania có 1.4 triệu người đi săn, và họ đóng góp vào kinh tế hơn 100 triệu đô la cho mùa đi săn năm ấy.

Đi săn không phải dễ dàng và an toàn đâu nhé. Bắn một con nai xong, nó to như một con bò con, kéo nó ra khỏi rừng, cho lên xe chở về thật không dễ dàng. Có khi người ta phải xẻ thịt tại chỗ. Có hai cha con, trong lúc xẻ thịt nai, bị bắn chết vì người khác tưởng lầm là nai. Chuyện đi săn chết người vì bị ngộ sát hầu như mùa săn nào cũng có.

Nhiều khi chết người không phải vì đi săn mà vì có sẵn súng trong tay. Hằng năm ở Mỹ có biết bao nhiêu vụ cố sát và ngộ sát. Biết bao nhiêu đoàn thể bày tỏ nguyện vọng ngăn cấm mua bán súng, giảm bớt chuyện mua bán súng, hay đặt ra những luật lệ làm cho khó khăn hơn việc súng rơi vào tay những kẻ ác. Tuy nhiên những đòi hỏi hay yêu cầu này chẳng đưa đến kết quả tốt. Bởi vì như bạn thấy, đi săn tuy có vẻ chỉ là môn giải trí đẫm máu, nhưng nó lại là một cách duy trì sự sống của nhiều gia đình, duy trì sự phồn thịnh kinh tế của cả nước.

Súng, cấm và cho phép có súng, là một đề tài tranh cãi thường xuyên, nhất là vào mùa bầu cử. Hầu như không mấy người ra tranh cử dám nói thẳng là ủng hộ hay cấm đoán việc có súng. Cứ theo con số năm 1990 của Nelson Bryant, 1.4 triệu người ở Pennsylvania đi săn. Còn 49 tiểu bang nữa thì số người nhân lên là bao nhiêu? Cuộc bầu cử năm 2020 sự chênh lệch giữa số phiếu của hai ứng cử viên chỉ có vài triệu thôi. Ai dám tuyên bố tôi chống đi săn chống có súng để mất vài triệu phiếu?

Chỗ tôi ở có nhiều nai. Tôi thường tự hỏi mình nai chết ở đâu? Nai có nghĩa địa riêng của nó như các loại thú thông minh như voi, hay cá nhà táng không? Người ta nói nai tìm vào chỗ vắng, rừng sâu hay núi cao để chết. Tôi thỉnh thoảng thấy nai chết dọc theo đường xe chạy. Có một lần thấy nai chết ở đường mòn trong Watchung Reservation. Có lẽ bị bắn, bỏ chạy cho đến kiệt sức rồi chết. Xác của nó được thú hoang tiêu thụ ngay tức khắc. Có vẻ như, bắn nai không là giải pháp nhân đạo để làm giảm số nai.

Nguyễn Thị Hải Hà

Share this post