Hà Bá Lấy Vợ – Tuệ Chương Hoàng Long Hải

Hà Bá Lấy Vợ – Tuệ Chương Hoàng Long Hải

                Dân đất Nghiệptục mỗi năm góp tiền mua một người con gái ném xuống sông để làm vợ cho Hà Bá. Sự mê tín ấy có đã lâu ngày, không ai phá nỗi.

                Lúc ông Tây Môn Báo đến làm quan ở đấy, ông thân hành ra đứng làm chủ lễ cưới vợ cho Hà Bá.

                Trước mặt đông đủ cả bô lão, hào trưởng, ông đồng bà cốt, ông cho gọi người con gái đến. Ông xem mặt xong, chê rằng: “Người con gái nầy không được đẹp! Ta nhờ bọn ông đồng xuống nói với Hà Bá xin hoãn lại hôm khác, để tìm người đẹp hơn.” Lập tức, ông sai lính khiêng một ông đồng quăng xuống sông.

                Một lúc, ông nói: “Sao lâu thế nầy!” Rồi ông bảo đám bà cốt xuống nói hộ. Lập tức sai lính bắt một bà cốt ném xuống sông.

                Một lúc, ông nói: “Sao không thấy tin tức gì cả. Chừng lũ đồng cốt xuống nói không nên lời. Dám phiền các cụ bô lão đi giúp cho.” Lại lập tức sai lính lôi một cụ vứt xuống sông.

                Một lúc, ông nói: “Sao mãi không thấy về thế nầy! Bọn đồng cốt, bô lão dễ đi cũng không được việc. Phải nhờ đến bậc hào trưởng mới xong.”

                Lúc bấy giờ bao nhiêu người đều xám xanh mặt lại, van lạy xin thôi. Tây Môn Báo nói: “Để thong thả ta xem đã…” Mọi người run như cầy sấy. Một chốc ông mới bảo: “Thôi tha cho! Thế là Hà Bá không lấy vợ nữa rồi.”

                Thành thử từ đấy dân đất Nghiệp không ai dám nhắc đến chuyện Hà Bá lấy vợ nữa.

Sử ký.

Giải nghĩa:

                Nghiệp: Tên một huyện đời nhà Hán tức là huyện Lâm Chương tỉnh Hà Nam bây giờ.

                Tục: Thói quen lưu truyền lâu ngày đã thành nếp.

                Hà Bá: Thần ở dưới nước.

                Mê tín: Tin một cách mê muội, không còn biết lẽ phải là thế nào nữa.

                Tây Môn Báo: Người nước Ngụy thời Chiến Quốc, làm quan rất giỏi, trừ được hại, hưng được lợi cho dân.

                Thân hành: Chính mình đi làm lấy một việc gì.

                Bô lão: Các cụ già.

                Hào trưởng: Kẻ có quyền thế, làm bậc trên trong dân làng.

Lời bàn:

                Sự mê tín thường làm hư người, tốn của, nát nhà, có khi mất cả mạng, thật là tai hại. Khi mê tín đã thành tục, thì khó lòng mà phá nổi. Muốn phá, tất phải dụng tâm khéo làm sao mới được.

                Ông Tây Môn Báo sở dĩ mà phá nổi cái tục cưới vợ cho Hà Bá, là vì ông biết trừ tự cái gốc rễ, tức là cái đám đồng cốt quàng xiên, bọn cường hào ngoan cố, xưa nay quen thói cổ-hoặc nhũng nhiễu người ta để kiếm ăn, để cầu lợi. Trừ hai hạng ấy, để cứu vớt lương dân, chỉnh đốn phong tục thật là công minh và cương quyết vậy.

(Trích lại từ “Cổ Học Tinh Hoa”

của Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc và Tử An Trần Lê Nhân)

Góp ý:

                Tín ngưỡng là bản chất của con người từ thời cổ sơ. Thiên nhiên hùng vĩ bao la, mưa gió sấm chớp bão bùng… làm cho con người thấy sợ, sợ hết thảy nên mới có Thần Núi, Thần Sông, Thần Cây, thần Lửa… Từ Đa Thần, con người đi tới thờ Độc Thần: Trời. Tạo Hóa, Chúa, Mohammad… Từ tín ngưỡng, con người dần dần đi tới mê tín và cuồng tín.

                Các ông Đạo, các giáo chủ… biết lợi dụng lòng mê tín của người ta để củng cố, bành trướng “giáo hội”. Cũng từ đó mà có “Thập Tự Chinh”. “Thập Tự Chinh” là vác “Thánh Giá” đi giết người, hiếp dâm, cướp của… dưới danh nghĩa tôn giáo.

                Trong phạm vi nhỏ hơn, như trong câu truyện trên, đó là trường hợp các ông đồng bà cốt “liên minh” với quyền lực, là đám cường hào để tước đoạt tài sản của những người dân mê tín, nhẹ dạ.

                Trong lãnh vực chính trị, sách lược của Cộng Sản không khác gì sách lược của Giáo Hội Thiên Chúa La Mã đã có từ hàng nghìn năm qua. Muốn giàu có, muốn sung sướng thì thờ lạy “Bác và đảng”. “Nhờ ơn bác và đảng nên tôi được nhà cửa, cơm áo, xe cộ…” Các tu sĩ Thiên Chúa Giáo La Mã cũng có một câu nhật tụng như thế khi nói với tín đồ, tất cả đều nhờ ơn Chúa.

                Có một điều quan trọng và cốt yếu, sở dĩ có ăn có mặc.. chính là nhờ ở… chính mình.

                Thật vậy, tổ tiên chúng ta thường nói: “Làm việc đi, Trời sẽ giúp cho.” Ông Trời chỉ đến sau khi chúng ta cần cù làm việc.

Người Tây cũng nói như thế:

                Help yourself, Heaven will help you.

Cậu tiếng Pháp là:

Aide-toi, le ciel t’aidera.

Tôi tin ở tôi, trước khi tôi tin ở ai, nhất là với những người

“mang danh là kẻ tu hành hay lãnh tụ độc tài chính trị.”

Hoàng Long Hải

Share this post