Hai Lúa Đi Mỹ – Nguyễn Quý Đại

Chúng tôi “Hai Lúa” cũng như nhiều người thích du lịch đến Mỹ qua những tiểu bang khác nhau, nhưng phần lớn họ đến California vì nơi nầy có nhiều người Việt sinh sống, thời tiết thích hợp hơn cho người Á Châu. California từ Bắc đến Nam có nhiều phong cảnh đẹp, sinh hoạt của người Việt ở Little Sàigòn, San Jose luôn đậm nét quê hương. Có nhiều phong cảnh đẹp như ở San Francisco, San Diego, Las Vegas, Hollywood, Disneyland…

Theo thống kê năm 2013 người Việt ở Mỹ hơn 1,724.508 người, đông nhất California từ năm 2010 có hơn 834,635 người. Sau đó là Texas 396,522 người.

Người Việt đến định cư tại Mỹ có thể chia ra 3 thành phần

1/ Số người đến định cư từ sau 30.4.1975.

2/ Đoàn tụ gia đình từ năm 1979 Orderly Departure Program, viết tắt là ODP Chương trình Tái Định cư Nhân đạo (Humanitarian Resetlement Program, viết tắt là HR là một chương trình của Hoa Kỳ cho phép người Việt Nam tị nạn nhập cảnh vào Hoa Kỳ sau cuộc chiến tranh Việt Nam kết thúc, dưới sự hỗ trợ của Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị nạn.

-Diện con lai Amerisians

-Diện HO năm 1990 (Humanitarian Operation), là chương trình tái định cư đặc biệt cho tù nhân được phóng thích từ các trại tập trung cải tạo). Quân nhân, công chức VNCH nếu bị tập trung cải tạo từ 3 năm trở lên được di dân tới Hoa Kỳ. Bà Khúc Minh Thơ, người sáng lập Hội Gia Đình Tù Nhân Chính Trị Việt Nam, và cũng là ân nhân của hàng trăm ngàn gia đình tù cải tạo mà chúng ta hay gọi là gia đình H.O.

– Diện U11 là các cựu nhân viên chính phủ Hoa Kỳ, diện V11 là các cựu nhân viên của công ty tư nhân hoặc tổ chức của Hoa Kỳ.

3/ Sinh viên du học từ Việt Nam và các thành phần kết hôn.

Chúng tôi đến Mỹ nhiều lần, mỗi chuyến đi đều có nhiều kỷ niệm buồn vui, những tấm hình đẹp được lưu giữ trong album gia đình hay trong Computer, lúc rảnh rỗi xem lại để thấy tóc mình bạc màu theo thời gian … Tôi muốn ghi lại những thành phố mình đã đi qua, với những phong cảnh hữu tình, đất rộng tài nguyên thiên nhiên phong phú. So với Âu Châu nơi có nền văn hóa lâu đời, nhưng đất hẹp nhà cửa đắt đỏ, tài nguyên thiên nhiên khô cằn.

Giấc mơ Mỹ ”American Dream” của người Việt là cuộc sống tự do và sự mưu cầu hạnh phúc, mỗi người có cơ hội theo khả năng hoặc thành tựu của mình, có nhà to cửa rộng, có xe, với sự nghiệp vững bền …Người Việt thế hệ thứ nhất vất vả vì lập nghiệp với đôi bàn tay trắng, nhiều người phải làm nhiều giờ, đôi khi làm 2 việc để có thêm tiền trả tiền trường cho các con, vì các đại học ở Mỹ phải trả tiền học phí rất cao, đôi khi phải giúp cho gia đình thân nhân bên quê nhà, nghề làm Nail ở Mỹ thịnh hành, phần lớn là của người Việt Nam làm chủ, nhưng chắc chắn thế hệ thứ 2 không làm cái nghề nầy dù có nhiều tiền. Bậc cha mẹ người Việt hy sinh cho con cháu vô bờ bến, thời gian về hưu không phải để hưởng nhàn tuổi già, nhưng dành thì giờ cho các cháu nội ngoại…

Thế hệ gọi là 1.5 sinh ở VN, trưởng thành ở Mỹ rất thành công tham dự vào chính quyền với các chức vụ như: Dân biểu, tướng, tá trong quân đội, nghị viên hay thị trưởng nói rành tiếng Việt vì họ còn gắn bó với những kỷ niệm từ quê hương bỏ lại. Thế hệ thứ hai như người bản xứ phần lớn nói tiếng Việt không rành, nhưng trong những sinh hoạt cộng đồng, về văn hoá, biểu tình đòi hỏi tự do dân chủ cho Việt Nam, hay chống Tàu xâm chiếm biển đảo của VN cũng còn nhiều giới trẻ tham dự.

Khởi đầu chúng tôi đi từ Houston qua những thành phố của các tiểu bang New Orlans, Miami, Orlando, Jacksonville, Savannah, South-North Carolina, Washington DC, Alantic, Philadelphia, New York, sau đó đến Canada thăm Quebec, Montreal, Ottawa, Toronto, Niagara falls, cuối cùng trở lại USA qua Buffalo Cleveland, Columbus, Ohio, Kentucky, Nashville, Memphis, Little Rock, Arkansas, Dallas…. Mỗi tiểu bang có luật lệ riêng và thành phố có những nét đặc thù theo lịch sử. Chúng ta không xa lạ với xứ cao bồi (cowboy) cưỡi ngựa là tiểu bang Texas.

Tiểu bang Texas ở miền Nam và Tây Nam Hoa Kỳ. Thủ phủ: Austin và các thành phố lớn là: Houston, San Antonio, Dallas, Austin, Fort Worth, El Paso. Đây là tiểu bang lớn thứ hai của nước Mỹ về diện tích (sau Alaska) và dân số (sau California). Khí hậu cận nhiệt đới ẩm, là tiểu bang được đánh giá là dễ sống, 5 thành phố phát triển phồn thịnh nhất Hoa Kỳ thì Texas đã chiếm hết 3 thành phố đó là: Austin, Dallas và Houston.

Texas được xếp hạng cao về môi trường làm ăn thuận lợi, theo bảng xếp hạng công bố trên tạp chí “Best and Worst States for Business”, dựa trên thăm dò ý kiến của 500 vị Tổng giám đốc CEO trên toàn quốc, 10 năm qua Texas liên tục dẫn đầu, là nơi dễ phát đạt nhất cho các công ty, hãng xưởng, cơ sở thương mại. Texas Enterprise Fund (TEF – với tôn chỉ thu hút các công ty dọn về Texas) mời chào không kém phần hấp dẫn khác. Trong khi đó, California, New York và Illinois vẫn là những tiểu bang khó làm ăn phát triển.

Texas là một trong bảy tiểu bang không đánh thuế thu nhập cá nhân. Tính trung bình, mỗi người dân Texas hằng năm trả $3,500 tiền thuế các loại, bao gồm thuế địa phương, tiểu bang, lẫn liên bang. Trong khi đó, California thu thuế của mỗi người dân $4,900 / năm. New York phải nộp thuế đủ loại lên đến $7,400 mỗi người hằng năm. Mức sống và nhất là giá nhà cửa tại Texas không đắt đỏ. Nếu một căn nhà tại Los Angeles trị giá trung bình 500,000 USD thì tại Houston rẻ hơn phân nửa. Tuy nhiên tiền thuế đất ở Houston đóng 3% bên California chỉ đóng 1% bởi vậy nhà càng lớn thì trả thuế càng nhiều. Vì nhà rẻ có công việc làm nên số người di cư về Houston càng nhiều hơn,

Chúng tôi đến Houston 3 lần: vào tháng 8 mùa hè nắng cháy, tháng giêng trong dịp Tết Việt Nam trời lạnh và tháng 4 và 5 thời tiết dễ chiụ hơn. Sống ở Âu Châu quen thời tiết giá lạnh của mùa đông nên sang Houston cuối xuân rất thích hợp. Houston là thành phố lớn nhất của tiểu bang Texas và là thành phố lớn thứ tư của Hoa Kỳ. Thành phố này có diện tích hơn 1.600 km². Houston nổi tiếng với công nghiệp năng lượng, sản xuất hóa chất lọc dầu lớn nhất thế giới và ngành không gian. Houston có Trung Tâm Y Khoa Texas (Texas Medical Center) nổi tiếng và các học viện nghiên cứu chăm sóc sức khỏe. Đại Học Houston lớn nhất trong vùng Vịnh với trên 56.000 học sinh, Trung Tâm Không Gian NASA (National Aeronauties & Space Adminstration) chuyên nghiên cứu về vũ trụ và thực hiện nhiều chuyến thám hiểm ngoài không gian, tổng hành dinh của những vụ phóng phi thuyền con thoi vào vũ trụ, có rất nhiều nhà khoa học, kỹ sư, chuyên viên là người Việt Nam làm việc trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Ngày nay Houston phát triển mạnh có nhiều trung tâm thương mãi lớn của người Á Châu như: Hong Kong 1,2,3 và 4. và nhiều khu phố sầm uất, nhiều quán ăn của người Việt rất đa dạng. Các tiệm Nail, hớt tóc phần lớn do người Việt làm chủ. Nhìn chung sinh hoạt của Cộng Đồng Người Việt Nam hội nhập tốt đẹp. Chùa, nhà thờ của người Việt Nam xây dựng rất đồ sộ và tráng lệ. Có 35 cái Chùa, Thiền Viện, Tịnh xá ở Houston, Sugarland và vùng phụ cận. Sinh hoạt của Công Giáo và Tin Lành có nhiều giáo xứ với 13 cái nhà thờ của người Việt Nam do giáo dân đóng góp. (Vùng north 45 thì có nhà thờ La Vang, vùng 290 thì có giáo xứ Đức Mẹ Lộ Đức, south 45 thì có giáo xứ các Thánh Tử Đạo, 59 south (khu southwest/bellaire) thì có giáo xứ Ngôi Lời Nhập Thể). Chính nhờ sự đóng góp của giáo dân người Việt mà những ngôi đền thờ trở nên rực sáng và tràn đầy sức sống. Ở Đức kitô hữu đi làm đóng thuế hàng tháng cho nhà thờ Kirchensteuer/ Church tax, nên không có việc quyên góp xây nhà thờ. Người Việt ở Âu Châu không có giáo xứ riêng. Cộng đoàn Việt Nam có trung tâm sinh hoạt riêng, nhưng thánh lễ đầu tháng tại các nhà thờ của người bản xứ.

Lễ Phục Sinh vừa qua chúng tôi dự thánh lễ tại nhà thờ Giáo Xứ Ngôi Lời Nhập Thể tọa lạc trên khu đất rộng, ngoài nhà thờ còn có hội trường và các phòng sinh hoạt đầy đủ tiện nghi, bãi đậu xe lớn chung quanh. Nhà thờ Đức Mẹ La Vang cao lớn rộng rãi vào mùa hè, trước và sau thánh lễ có một số giáo dân bán sản phẩm cây nhà lá vườn như rau trái …Nhà thờ ở Houston với lối kiến trúc tân thời trong khi nhà thờ ở Âu Châu phần lớn với đường nét cổ kính.

Những ngôi chùa của người Việt cũng khang trang, lộng lẫy có một ít tăng sĩ từ trong nước ra làm trụ trì… Những nhà Thờ, Chùa to lớn đều do giáo dân, Phật tử đóng góp đến tiền triệu triệu để xây dựng, chứng tỏ đời sống càng phát triển về thương mại thì phần phục vụ tâm linh càng cao. Những ngôi chùa lớn nhưng không có nhiều chư tăng, là dấu hiệu thiếu nhân sự có thể trong tương lai chùa, nhà thờ, sẽ thiếu người phục vụ. Khoa học phát triển ngược lại thiếu người đi tu, trường hợp thiểu số tu sĩ từ trong nước ra vì ảnh hưởng đời sống trần tục của ”đỉnh cao trí tuệ XHCN” có khá nhiều bất đồng, như không muốn treo cờ Vàng 3 sọc đỏ là biểu tượng cho Tự Do của Người Việt hải ngoại hay sử dụng lá cờ vàng với tính cách tài chánh… nên nhiều người gọi các tu sĩ đó là “sư hay cha quốc doanh”.

Dallas được thành lập năm 1841 diện tích 997,1 km² là thành phố đông dân thứ ba của tiểu bang Texas, sau Houston và San Antonio dân số 1,2 triệu, được thành lập từ năm 1856. Dallas phát triển nhờ có trung tâm viễn thông, công nghệ Computer, ngân hàng, trung tâm công nghiệp dầu khí và bông vải, có Sân Bay Quốc Tế Dallas-Forth Worth..

Cố TT John F. Kennedy (1917-1963) là vị tổng thống thứ 35, Kennedy bị ám sát ngày 22.11.1963 ở Dallas gần ngã tư đường Houston và đường Elm. Thủ phạm Oswald núp ở cửa sổ lầu 6 của kho sách bắn trúng đầu TT. Kennedy (cố TT Ngô Đình Diệm bị giết ngày 01.11.1963). Ngoài ra Dallas nỗi tiếng qua việc sản xuất loạt phim truyền hình. Dallas không có núi, không có sông ngòi dẫn ra biển, nhưng hệ thống vận chuyển nhờ tàu lửa.

San Antonio diện tích 1067km², dân số hơn 1,3 triệu. Thành lập năm 1718 là thành phố lớn thứ hai của tiểu bang Texas và là thành phố lớn thứ 7 ở Hoa Kỳ. Nằm trên vùng phía bắc của miền Nam Texas, thành phố này là một cửa ngõ văn hóa vào vùng Tây Nam Hoa Kỳ. San Antonio được đặt tên theo một vị thánh người Bồ Đào Nha là Thánh Antôn thành Padova, có ngày hội vào thời điểm (13 tháng 6) một đoàn thám hiểm Tây Ban Nha dừng lại ở khu vực này vào năm 1691. Hàng năm có khoảng 20 triệu du khách tới thăm, đẹp nhờ có dòng sông. River Walk, buổi chiều ngồi trên thuyền gió sông mát mẻ, về đêm ăn tối nhìn ánh đèn màu lung linh trên bờ tuyệt đẹp. Muốn nhìn quang cảnh bao la của thành phố thì lên tháp cao 228,6 m, du khách lên bằng cầu thang máy chỉ mất 42 giây lên tới tầng cao 184,4m.

San Antonio có trung tâm nghiên cứu y tế lớn duy nhất ở vùng Nam Texas, cũng là nơi có bảo tàng nghệ thuật hiện đại đầu tiên, thành Alamo … Có nhiều đơn vị quân đội đóng quân, ở Fort Sam Houston, căn cứ không quân Lackland, (trước 1972 sĩ quan Không Quân VNCH một phần lớn được đào từ căn cứ nầy). Từ San Antonio có thể đi sang Mexico, vì lý do an toàn lưu thông hãng bảo hiểm xe không chịu trách nhiệm, nên chúng tôi phải bỏ cuộc.

Texas đất rộng mênh mông, hai bên xa lộ là những cánh đồng cỏ xanh tươi, những đoàn bò ung dung gặm cỏ, những người chăn bò đội mũ rộng vành cưỡi ngưạ, nông trại người ta dùng máy bay để xịt thuốc rầy… những biệt thự nghỉ mát của những tỷ phú đẹp lộng lẫy và thơ mộng hữu tình.

Đến Houston đầu hè, hoa lá nở đẹp xanh tươi mơn mởn, chúng tôi thưởng thức được món wir-verraten-wo-fkkler-schoene-straende-finden Craw fish tươi rất đậm đà, thơm ngon, đi tắm biển Galveston, khoảng cách như Sài gòn đi Vũng Tàu, tuy biển không đẹp vì khá nhiều rong rêu, sóng cao khó bơi nhưng cuối tuần nhiều người đến hưởng gió biển, để tâm hồn được thảnh thơi sau một tuần làm việc mệt nhọc. Phần lớn người Mỹ mập vì ăn quá nhiều fast food, uống coca cola. Trời nóng ở Đức dọc theo hồ, bờ sông người ta có thể uống bier tự do, nhưng ngược lại bên Mỹ thì cấm, cảnh sát tuần tra ai vi phạm sẽ bị phạt $200. Buổi trưa trời nóng ăn gà, cá nướng mà uống nước suối mất đi một phần hương vị, nhưng “nhập gia phải tùy tục”, nhiều Restaurant không có giấy phép bán bier…

Bãi biển như ở Houston, Miami, Fort Lauderdale …trời nóng, nhiều thiếu nữ xinh đẹp phơi nắng, nhưng không để ngực trần hay có những khu khỏa thân như ở Đức. Trong những ngày ở Houston chúng tôi chân thành cảm ơn cậu mợ Văn-Băng, các anh chị: Tuấn-Nga, Kỳ-Hạnh,Thục-Điệp đã đón tiếp trong tình thương gia đình thật đầm ấm khó quên, cảm ơn Tiến Sĩ Mai Thanh Truyết đã tặng tác phẩm biên khảo về Việt Nam tương lai: Những việc cần phải làm”.

Phóng sự: Chợ chồm hổm của người Việt ở Houston

Vietnamese population, 2013: 1,724,508

TOP 10 STATES WITH LAR GEST VIETNAMESE POPULATION: 2010

1. California 834,635

2. Texas 396,522

3. Washington 75,415

4. Florida 71,831

5. Virginia 60,510

6. Georgia 52,866

7. Massachusetts 46,503

8. Pennsylvania 42,503

9. New York 30,556

10. Louisiana 29,74

Năm 1492, Christopher Columbus là người vượt Đại Tây Dương thám hiểm khám phá ra Châu Mỹ là một sự kiện nổi bật nhất của lịch sử.

Tân thế giới tài nguyên phong phú, đất rộng phì nhiêu. Người Âu Châu từ các quốc gia như: Tây Ban Nha, Y Đai Loi, Anh, Pháp, Hoà Lan, Đức, …, di cư sang Mỹ lập nghiệp khai thác tài nguyên. Các khu định cư của người Tây Ban Nha phát triển và trở thành các thành phố quan trọng trong đó có Santa Fe, Albuquerque, San Antonio, Tucson, San Diego, Los Angeles, Santa Barbara và San Francisco. Người Hoà Lan có trung tâm thương mại ở New York và thung lũng sông Hudson,… Để tưởng nhớ Columbus nhiều thành phố, thị trấn và đường phố tại Mỹ được đặt theo tên ông, (Columbus, Ohio và Columbia, Nam Carolina), cũng như hàng năm vào tuần lễ thứ năm cuối tháng 11 người Mỹ tổ chức ngày Thanhsgiving để tạ ơn đời ơn người.

Những lần trước chúng tôi đến Mỹ đi thăm anh chị em, bà con không thể đi xa hơn, nhưng luôn ước mơ có một chuyến đi dài thăm các địa danh lịch sử hơn 300 năm lập quốc cuả Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ, hùng mạnh nhất thế giới. Sau 34 năm định cư ở Đức đi làm trả nợ nhà, trả nợ áo cơm,…, chúng tôi thực hiện một chuyến đi dài hai tháng. Đến Houston nắng ấm, từ đó chuẩn bị cho cuộc hành trình dài hơn 10.000 cây số, phải mang theo áo ấm, giày mùa đông vì đến Canada thời tiết lạnh, ở Quebéc 10 tháng 5 vẫn còn những đống tuyết trắng chưa tan được thu dọn lại ở những góc đường…

Chúng tôi đi từ Houston với cậu mợ của vợ tôi đến Miami Florida qua các tiểu bang Louisiana-Mississippi-Alabama,…, chúng tôi đến thành phố: New Orleans nơi bị bão Katrina tháng 8 năm 2005. Sau khi đê bị vỡ vì nước dâng cao tàn phá hư hại nặng. New Orleans là thành phố lớn nhất thuộc tiểu bang Louisiana, nằm ở phía đông nam tiểu bang, giữa sông Mississippi và hồ Pontchartrain, cách cửa sông đổ ra vịnh Mexico khoảng 100 dặm. New Orleans với quận Orleans được đặt tên theo tên công tước Orléans, nhiếp chính người Pháp. Năm 1803, Mỹ mua Louisiana, các ngôi làng Pháp khác dọc theo sông Mississippi và sông Illinois (thuộc địa Pháp). New Orleans là một trong những thành phố cổ nhất ở nước Mỹ. Là trung tâm công nghiệp, phân phối và là cảng biển lớn của Mỹ, là nơi sinh của nhạc jazz. Dân số khoảng 1, 2 triệu người. Joseph Cao Quang Ánh (sinh 13.3.1967) là cựu dân biểu thuộc Đảng Cộng hòa đại diện cho khu bầu cử quốc hội số 2 của tiểu bang Louisiana trong Hạ viện Hoa Kỳ từ năm 2009 đến 2011. Ông đã đánh bại ứng cử viên Dân chủ đương nhiệm William J. Jefferson vào ngày 6.12.2008 trở thành người Mỹ gốc Việt đầu tiên phục vụ trong Quốc hội Hoa Kỳ. Trước khi trở thành dân biểu, ông là một luật sư tại vùng New Orleans.

Chúng tôi đến New Orleans gần trưa, khu phố cổ của Pháp vẫn còn giữ nét cổ kính của Âu Châu, bảng hiệu chợ còn để tiếng Pháp, cờ Pháp cũng được treo ngang với cờ tiểu bang Mỹ. Đặc biệt thương hiệu café Du Monde rất ngon, nhờ kỹ thuật pha chế với bí quyết nào đó mà tách café rất thơm ngon đậm đà, mua về nhà chế uống không có được hương vị đó. Chúng tôi uống café nhiều nơi ở các tiểu bang không có nơi nào ngon hơn Du Monde. Nhưng rất tiếc trời mưa không thể đi dạo phố, chạy xe lòng vòng nhìn hàng cây cổ thụ, bờ sông nước đục hai bên bờ đê cao, những cây cầu bắt ngang sông xe cộ tấp nập, … Chúng tôi ra xa lộ đến Biloxi (Mississippi). Xa lộ dài nhiều cầu, hai bên là rừng cây thấp ngập nước nhiều khu có cá sấu. Có thể vì điạ lý miền đất thấp nên hàng năm thường có ngập lụt với lượng mưa nhiều, cầu dài nhất ở Lake Ponchartrains Causeway Bridge dài 24 dặm, càng về chiều trời mưa nặng hạt, xe chạy trước khoảng cách 20 m không thể nhìn thấy, mưa liên tục kéo dài hơn 3 tiếng đồng hồ, may mắn đường vắng xe nên ít nguy hiểm.

Đến Biloxi trời quang đãng hết mưa, chỉ còn lại những vũng nước, thời tiết mát mẻ hơn, nhưng vào Hotel phải mở máy lạnh. Một đêm trôi qua thật mau, sáng sớm từ 7 giờ ăn điểm tâm và đi Orlando, để cậu mợ Văn ghé thăm gia đình hai người bạn cùng khoá (Anh và Mao). Hơn 40 năm sau các chàng phi công gặp nhau tay bắt mặt mừng, trước 1975 mỗi người phục vụ trong các phi đoàn trên bốn vùng chiến thuật, nhưng tinh thần bạn cùng khóa vẫn như xưa, dù tuổi ngoài 60 nhưng vẫn còn phong độ. Gặp gia đình hai người bạn thật vui, các chị chuẩn bị các món nhậu để cùng đồng hành về Florida, theo chương trình “buổi chiều không gian” hội ngộ tại nhà anh chị Nho, để ôn cố tri tân sau bao nhiêu năm dài xa cách. Hai xe 8 người trên xa lộ Toll Free không bị kẹt đến nhà anh Nho, phải qua cổng có nhân viên kiểm soát căn cước ghi vào Computer. Là khu nhà giàu quang cảnh đẹp, hoa lá, cỏ được cắt tiả gọn gàng và được bảo vệ an toàn. Tôi là khách không cùng ngành Không quân, nhưng rất vui cùng chia xẻ tâm trạng người trai thời loạn. Anh Nho đến Mỹ năm 1975 thời còn xuân sắc, độc thân học lại ngành kỹ sư IT, từng đến Munich làm việc cho Siemens nên có nhiều chuyện để nói vì tôi cũng làm việc cho Siemens ở Munich quê hương thứ hai của tôi. Ở bên Mỹ có câu: “Không ăn bean không phải là Mễ, không đi trễ không phải Việt Nam” nhưng buổi tiệc hội ngộ rất đúng giờ dù hai anh Hiền, anh Bé cách nhà anh Nho hơn 200 dặm, anh Hiền tóc dài trông giống “Hồng thất Công” trong phim kiếm hiệp Trung Hoa, anh Bé chủ vườn trồng bưởi hàng chục mẫu, anh giống như nông dân miền Trung.

Trước 1975 là những chàng phi công lái A37, trực thăng lã lướt với mây trời, bây giờ tóc bạc răng long, nhưng tinh thần chiến hữu luôn gắn bó bên nhau thật đáng trân trọng. Cùng khóa Không Quân anh em khó quên là cậu Trịnh Hữu Văn phi đoàn ở Đà Nẵng trong mùa hè đỏ lửa năm 1972 vì muốn cứu bạn lái A37 bị bắn rơi nhảy dù nằm trên ruộng luá ở Quảng Trị. Trực thăng đáp xuống không cứu được bạn mà bị bắn đứt đuôi. Cuộc chiến ở Quảng Trị khốc liệt, khói lửa vì hỏa lực phòng không địch mạnh không thể cứu được những phi công, họ phải tự mưu sinh thoát hiểm. Người phi hành trực thăng không bị thương bò về được vị trí đóng quân của Thủy Quân Lục Chiến, chàng phi công lái A37 kém may bị trúng mìn tử trận. Cậu Văn bị thương, bị bắt làm tù binh đưa ra Bắc. Vì mất tích ở nhà đã đặt bàn thờ cho tới năm 1976 được trả tự do trở về từ cõi chết, năm 1978 vượt biển định cư Mỹ. Buồn vui cuộc chiến đã trôi qua nhưng vết thương lòng khó phôi phai, mỗi khi nhớ lại những năm tù đày gian khổ, trong trại tập trung cải tạo vì muốn làm tròn bổn phận, danh dự trách nhiệm của người trai thời loạn. Nhưng các anh không muốn nhắc lại nỗi đau trước 30.4.1975 là Nguyễn Thành Trung người cùng khoá lái A37 đổi sang F5 đóng ở Biên Hoà, ngày 8.4.1975 trên đường ra mặt trận, Trung quay về ném bom Dinh Độc Lập rồi bay về Phước Long với mặt trận GPMNVN. Những ngày cuối tháng 4 năm 1975, Trung ở Đà Nẵng huấn luyện phi công Bắc Việt lái A37 (các phi cơ A37 của VNCH bỏ lại). Chiều ngày 28.4.1975, Nguyễn Thành Trung dẫn đầu phi đội gồm 5 chiếc A-37 từ sân bay Phan Rang về ném bom Tân Sơn Nhất giết nhiều gia đình là bạn cùng ngành Không Quân VNCH chuẩn bị di tản!

Florida là tiểu bang ở vùng Đông Nam Hoa Kỳ còn có tên là “tiểu bang nắng”. Florida có khí hậu nhiệt đới mùa Hè nóng và mùa Đông ấm và khô hơn, nhiệt độ trung bình cả năm 24°C. Vườn nhà anh Nho trồng được mít xoài, sa po chê, cốc, chùm ruột,…, đẹp nhất các loài hoa mai tứ quý. Ở Miami nhưng phong cảnh giống Việt Nam. Florida có nhiều nông trại của người Việt trồng mít xoài, chơm chơm, ổi,… Cuộc hội ngộ thật vui rồi phải chia tay. Nhà anh Nho rộng nhiều phòng trang trí trang nhã, giống như khách sạn 5 sao, các con đi làm xa còn bỏ trống, anh chị Nho mời chúng tôi ở lại qua đêm, buổi tối ra biển gần nhà nhưng về đêm trời gió mạnh, nên chỉ dạo phố.

Ngày hôm sau đến biển Miami là thành phố lớn nhất của vùng đô thị ở phía Nam Florida, nổi tiếng với những bãi biển đông đúc du khách tắm nắng. Bãi cát mịn và làn nước trong xanh, thỉnh thoảng có những cộng rêu xanh ngoài khơi trôi vào, sóng biển cao, mực nước tới bụng nhưng sóng đánh vào cao quá đầu người, nếu không biết nhảy sóng hay bơi yếu rất nguy hiểm. Nhiều tàu du lịch biển to lớn cập cảng tấp nập. Miami nằm dọc theo Đại Tây Dương phải chịu những cơn bão nhiệt đới và dông tố. Ngành du lịch, ngân hàng và tài chính quốc tế cũng đóng góp quan trọng vào nền kinh tế thành phố này. Ngoài ra còn có các ngành công nghiệp nhẹ…, Miami cửa ngõ giữa Hoa Kỳ và các nước Trung Mỹ, vùng Caribe và Nam Mỹ. Đời sống ở Miami luôn nhộn nhịp chỉ sau New York. Hotel, Restaurant cũng đắt đỏ quanh năm vì có nhiều du khách, phương tiện lưu thông thoả mái, có tàu điện chạy trên cao, từ Miami theo biển đến Keywest, trở về Fort Lauderdale phong cảnh hữu tình. Chúng tôi có lợi thế đi xe riêng, nơi nào đẹp thì ở lại tắm biển vui chơi, đi theo tour thường bị lệ thuộc giờ giấc nơi đến và đi. Nhưng cũng có nỗi khổ tìm nơi đậu xe rất khó, dù mỗi giờ phải trả 10 US Dollar. Bãi biển Fort Lauderdale đẹp, có nhiều bàn ghế ngồi dưới hàng cây cổ thụ rể chằng chịt, có nhiều lò để nướng thịt, bến cho thuê tàu nhỏ du lịch và phòng vệ sinh sạch sẽ. Cảnh sát luôn đi tuần qua lại, không ai dám uống rượu bier. Biển Daytona rộng rãi, xe có thể đậu trên bãi cát, biển bằng phẳng ra xa 50 m nước còn cạn tới đầu gối, những đoàn chim nhỏ tìm mồi trên bãi cát vàng mịn không có sỏi, ngoài xa những đoàn chim Hải Âu bay lượn trên những chiếc thuyền buồm đang xuôi gió…

Sau giờ cơm chiều chúng tôi thường đi dạo phố ngắm cảnh, nơi nào chúng tôi cũng thấy những tiệm Nail của người VN. Theo Thống kê từ tạp chí Nail Magazine của Mỹ cho thấy hiện có 374.345 người Việt được cấp chứng chỉ kỹ thuật viên nghề nail, chiếm hơn 40% nhân lực làm trong nghề nail ở Mỹ. Vào thời điểm năm 2010, Miami có tới 279 tiệm nail, còn ở Florida có 1.152 tiệm nail do người Việt sở hữu theo tờ Miami Herald, cộng đồng người Việt ở Mỹ đã kiểm soát gần như hoàn toàn nghề làm nail ở nước này. Florida có khoảng 54.597 người Việt sinh sống, chiếm 1,5% trong tổng số khoảng 3,75 triệu người nhập cư ở tiểu bang này.

Đời sống tại Mỹ nếu người có thu nhập thấp “low income”, sẽ được chính phủ cung cấp food stamp (một chiếc thẻ như thẻ tín dụng để họ mua thức ăn mỗi tháng với hạn mức tiền ấn định trước), cash aid (hỗ trợ tiền mặt), cash aid for unemployee (tiền thất nghiệp), SSI for disability (tiền cho người mất khả năng làm việc, cho người già..). Ngoài ra còn có medicaid (bảo hiểm y tế). Ở Mỹ người giàu hay đời sống trung bình đi làm phải trả thuế. Phần đông Mỹ đen có thu nhập thấp được hưởng phần phúc lợi xã hội trên. Có người nói ngày xưa “Mỹ đen làm nô lệ, bây giờ Mỹ trắng làm nô lệ cho Mỹ đen” vì đi làm đóng thuế để nuôi Mỹ đen, dân đen có đời sống tà tà hưởng nhàn trong những khu nhà tệ nhất, nhưng không bị đói. Chính phủ phải lo cho thành phần nầy để không quậy phá, tránh bớt tội phạm cướp của giết người.

Hệ thống giáo dục trung học phổ thông miễn phí, nhưng lên đại học, sinh viên có thể mượn tiền không tiền lời. Chính phủ bỏ ra 1000 tỷ cho sinh viên mượn nợ, Mỹ có hơn 3.300 trường đại học và các học viện. Chương trình học với đầy đủ các loại bằng cấp, với hơn 600 chuyên ngành khác nhau. Con của người Việt Nam tại Mỹ phần lớn thành công theo học các đại học danh tiếng hàng đầu ở Mỹ. Trong những thập niên qua học phí đại học tăng theo cấp số nhân, nên sinh viên tốt nghiệp ra trường phải gánh chịu một số nợ rất lớn. Trong khi ở Đức sinh viên ra trường không vướng bận nợ nần nhiều vì không phải trả tiền học phí cao như bên Mỹ.

Chúng tôi đến Trung Tâm Vũ Trụ John F. Kennedy là nơi phóng các tàu vũ trụ của NASA gần Mũi Canaveral trên đảo Merritt. Nơi này nằm giữa Miami và Jacksonville dài khoảng 34 dặm và rộng khoảng 6 dặm diện tích khoảng 219 cây số vuông. Khoảng 17.000 người làm việc, du khách mua vé vào được hướng dẫn xem một phần của trung tâm.

Tất cả các cuộc phóng phi thuyền ở Trạm Không Quân Mũi Canaveral (CCAFS) được điều hành bởi Không Quân Hoa Kỳ. Trung tâm Kenedy cũng là nơi phóng các tàu con thoi. Một nơi đáp cho tàu con thoi, dài 4,6 cây số. Lần phóng đầu tiên là tàu con thoi Columbia vào ngày 12.4.1981. Tuy nhiên, lần đáp tàu con thoi đầu tiên sau khi hoàn thành nhiệm vụ là ngày 11.02.1984, khi tàu con thoi Challenger hoàn thành phi vụ STS-41-B; nơi hạ cánh chính trước thời điểm đó là Căn cứ Không quân Edwards ở California. Hai mươi lăm chuyến bay đã hoàn thành tính đến tháng 9 năm 1988, với một giai đoạn ngưng trệ dài (từ 28.01.1986 đến 29.09.1988) vì thảm họa tàu con thoi Challenger bị nổ ngày 28.01.1986.

Chúng tôi rời Mũi Canaveral ra xa lộ liên bang 95 đến Washington DC- New York,…, dọc theo xa lộ có các khu “rest area” sạch sẽ tiện nghi có thêm những chỗ cho hành khách charge pin điện thoại, laptop, iPad, iPhone,…, cho mọi người dùng khi cần đến và chẳng bao giờ phải tốn một xu nào, cầu tiêu công cộng có ở khắp nơi, giấy vệ sinh, giấy lau tay xài thoải mái, có cả vòi nước uống, vào biên giới của mỗi tiểu bang đều có phòng Information, du khách có thể hỏi về những danh lam thắng cảnh du lịch hay xin bản đồ. Ở Đức hay nói chung Âu Châu trên xa lộ cũng có khu để nghỉ, nhưng không đủ tiện nghi. Nếu đi vệ sinh ở các cây xăng phải trả tiền từ 50 -70 xu, du khách phải luôn có tiền lẻ trong túi.

Christopher Columbus (sinh ở Genoa Ý năm 1451- mất † 1506 tại Valladolid ở phía bắc Tây Ban Nha bên dòng sông Pisuerga).

Nếu chúng ta có cơ hội và sức khỏe đi du lịch nhiều nơi như tục ngữ “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn” sẽ học hỏi nhiều cái hay, cái đẹp. Trên thế giới có thể nói nước Mỹ đất rộng lớn bao la, tài nguyên phong phú, nên người dân Mỹ sống thỏa mái đầy đủ tiện nghi. Đường phố, xa lộ, nhà cửa, xe đều lớn hơn ở Âu Châu.

Phần lớn gia đình người Mỹ sử dụng xe hơi riêng, mỗi người một chiếc vì ở Mỹ thiếu phương tiện lưu thông công cộng. Hoa Kỳ có hệ thống xa lộ lớn nhất thế giới trong đó có cả hệ thống xa lộ liên tiểu bang và hệ thống quốc lộ đánh số (như 10…95, 805…). Các hệ thống xa lộ trong mọi tiểu bang kết nối liên hoàn với các thành phố lớn. Vào những giờ cao điểm vào buổi sáng, buổi chiều trong giờ đi làm và đi về thường bị kẹt xe, nên xa lộ có các lane ưu tiên cho những người đi làm việc chung xe với nhau (High-occupancy vehicle lanes viết tắt (HOV lane) tránh kẹt xe. (Carpools only 2 or more persons per vehicle).

Từ Florida theo quốc lộ liên bang 95 đi Washington rộng nhiều lane, xe chạy với tốc độ tối đa 70- 75 mile / giờ (1 mile = 1,6 km) khác với Âu Châu nhiều xa lộ tốt cho phép chạy trên 180 km/giờ. Nếu quen chạy theo tốc độ như ở Đức sẽ bị phạt đều đều mỗi lần ít nhất $200, trên đường phố phải cẩn thận các ngã tư đều có gắn máy chụp hình, có bản hay đường kẻ Stop phải thắng xe chạy chậm. Nếu bị cảnh sát chận xét giấy tờ, tài xế ngồi yên hai tay để trên tay lái, khi cảnh sát tới gần ra lệnh thì đưa giấy tờ (an toàn lưu thông ở Mỹ, tránh trường hợp tội phạm lấy súng bắn chết cảnh sát khi xét xe). Lái xe ở Mỹ dễ, xe số tự động, đường phố rộng nhiều chỗ đậu (khó nhất lái xe ở London vì tài xế phải ngồi bên phải!). Bãi đậu xe ở Mỹ đều có chỗ tiện lợi, ưu tiên cho người khuyết tật và cho các bà mẹ có con nhỏ. Các nơi công cộng thường có bản cho người khuyết tật như: Cầu thang máy, Toilet, đậu xe không phải trả tiền, đi xe bus như ở New York dễ dàng vì cửa trước xe bus có hệ thống tự động là cái bệ đưa ra hạ xuống và nâng lên để người khuyết tật di chuyển xe lăn. Phần lớn những cây xăng trả tiền bằng thẻ tín dụng (Visa…) tính theo thể tích là gallone. (1 gallone = 3,7 lít) một gallone ở Mỹ trả khoảng $3,30$ – $3,56, trong khi 1lít ở Đức trả từ 1,5€, tự bơm xăng và trả tiền ở trong quầy…

Từ Florida đi qua nhiều danh lam thắng cảnh đẹp, chúng tôi vào thành phố Savannah để cậu Văn thăm lại trường xưa, trước 1972 sinh viên sĩ quan Không Quân học bay giai đoạn 2 lái trực thăng UH 1 do hãng Bell chế tạo. Đây là loại trực thăng quân sự đa năng, nổi tiếng vì được sử dụng nhiều trong chiến tranh Việt Nam. Đường phố Savannah có nhiều cây cổ thụ phủ rêu phong, các loại cây có tên khoa học: Antarctic beeh làm mát mẻ và tăng vẽ đẹp trầm lặng. Chúng tôi vào cây xăng gặp một người Việt, anh vui vẽ tâm sự anh làm thợ sơn tạm thời, chờ thời tiết ấm là mùa cá sẽ đi đánh cá nhiều tiền hơn, nơi nầy ít người Việt phần đông người da đen sinh sống…

Chúng tôi qua South – North Carolina – Virginia đến Washington DC hy vọng ngắm được cảnh hoa anh đào nở muộn, hàng năm vào giữa tháng Tư hoa đào nở hai bên bờ hồ và dòng sông Potomac. Thủ đô Washington, D.C. Diện tích: 9,83 triệu km², được thành lập ngày 16.7.1790. Mang tên chính thức District of Columbia (viết tắt D.C.). Thành phố nằm bên bờ bắc sông Potomac và có ranh giới với tiểu bang Virginia ở phía tây nam và tiểu bang Maryland nhưng không lệ thuộc vào 2 tiểu bang nầy. Washington DC và vùng đô thị phụ cận dân số 5,3 triệu người, là đô thị lớn thứ 8 tại Hoa Kỳ. Có nhiều đài tưởng niệm và bảo tàng quốc gia, hơn 173 toà đại sứ các quốc gia trên thế giới, cũng như các tổng hành dinh của Ngân Hàng Thế Giới, Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF), Tổ Chức Các Quốc Gia Châu Mỹ (OAS), Ngân Hàng Phát Triển Liên Mỹ và Tổ Chức Y Tế Liên Mỹ (PAHO). Ngoài ra còn có tổng hành dinh của các cơ quan khác như các liên đoàn lao động…

Washington kiến trúc rất đa dạng, trong đó có: Toà Bạch Ốc – White House; Thánh đường Quốc gia Washington; National Mall bao gồm Ðài Kỷ Niệm Washington, công viên West Potomac ra đến tận bờ sông, có Ðền Kỷ Niệm Lincoln, Nhà tưởng niệm Thomas Jefferson, Toà Quốc hội, Nhà tưởng niệm Lincoln. Khu tưởng niệm chiến binh Triều Tiên có tượng là những người lính chiến đang hành quân trước bức tường dài màu đen.

Đặc biệt đài tưởng niệm chiến tranh Việt Nam – Vietnam Veterans Memorial, khánh thành ngày 13.9.1982 với diện tích 8.100 m² từ xa nhìn thấy tượng 3 người lính bằng đồng đen. Đài tưởng niệm là một bức tường dài, hình chữ V, bằng đá hoa cương đen dài 75m, cao 3m, khắc tên của hơn 58.000 chiến binh Mỹ đã thiệt mạng hoặc mất tích khi tham chiến trong cuộc chiến tranh Việt Nam. Chúng tôi rất xúc động đọc tên những người lính hy sinh thời đó tuổi còn qúa trẻ chết tại chiến trường Việt Nam. Ở góc chính giữa của chữ V có những tràng hoa tưởng niệm, cảm động nhất là tràng hoa tươi được kết bông là một lá cờ vàng của VNCH. Những ngọn đèn cầy đang tiếp tục cháy, hơn 40 năm qua nhưng hình ảnh đó không thể phai mờ trong lòng người! Chúng tôi cuối đầu tưởng niệm và nhớ ơn những chiến sĩ Việt-Mỹ đã hy sinh cho Tự Do và Dân Chủ.

Washington không có nhà chọc trời như ở các thành phố khác, từ xa có thể nhìn thấy cột Obelisk đứng trên ngọn đồi ở National Mall khoảng giữa Capitol và Lincoln Memorial, nơi nầy là một khoảng không gian đẹp nhờ có hồ nước long lanh dưới ánh nắng mặt trời, những hàng cây hoa anh đào màu hồng, trắng còn nở rộ rất thơ mộng nghiêng mình bên dòng sông Potamac êm đềm chảy qua. (Nhật Bản tặng 3000 cây Hoa anh đào trồng ở National Mall quanh hồ Tidal Basin và bờ sông Potamac Washington năm 1912).

Điện Capitol hay Toà Quốc Hội là cơ quan lập pháp của chính phủ liên bang Hoa Kỳ, trên đồi Capitol ở cuối phía đông của National Mall. Quốc Hội theo quy chế lưỡng viện nên toà nhà có hai viện: Thượng Nghị Viện (Senate) bên cánh phía Bắc và Hạ Nghị Viện (House of Representatives) ở bên hướng Nam. Ðiện Capitol xây bằng cẩm thạch trắng bên trên có mái vòm lớn, xây năm 1793 đến năm 1800, mở phiên họp Quốc hội đầu tiên ngày 17.11.1800. Trải qua nhiều lần tu sửa là một trong những cơ quan quyền lực nhất và cũng là một trong những địa danh du lịch nổi tiếng bậc nhất nước Mỹ. Rất tiếc thời gian qua cung điện nầy không mở cửa để du khách viếng thăm. Chỉ có viện bảo tàng tầng hầm muốn vào phải xếp hàng, chờ an ninh kiểm tra giống như vào phi trường. Những người lớn tuổi không nên uống nước nhiều, ở Washington, New york rất khó tìm nhà vệ sinh.

Tòa Bạch Ốc – White House là nơi ở chính thức và là nơi làm việc của Tổng thống. Toà Bạch Ốc là toà biệt thự sơn màu trắng, xây bằng sa thạch theo kiểu tân cổ điển, khởi công xây dựng ngày 13.10.1792. Toà nhà theo thiết kế của kiến trúc sư Hoban mô phỏng tầng trệt và lầu một của toà nhà Leinster House, dinh thự của một công tước toạ lạc ở Dubin, Ireland. Tổng thống George Washington cùng với Pierre L’Enfant, người chịu trách nhiệm chọn địa điểm xây dựng. John Adams là tổng thống đầu tiên đến sống trong Toà Bạch Ốc từ ngày 1.11.1800. Đã nhiều lần tu bổ để phù hợp với tổng thể toà nhà hơn 212 tuổi. Du khách đi dọc theo đại lộ rộng, có công viên hoa lá nhiều bóng mát với nhiều tượng đài bằng đồng, có thể đứng trước hàng rào mặt tiền chụp hình, không sợ cảnh sát đuổi. Chung quanh khu vực không thấy cảnh sát canh gát, có thể họ kiểm soát an ninh qua máy Camara. Những đoàn du lịch vào thăm phải ghi danh trước theo điạ chỉ White House Tours http://1.usa.gov/1B067WI.

Thăm Nghĩa Trang Quốc Gia Arlington – Arlington National Cemetery nằm tại quận Arlington, Virginia. Được thành lập năm 1864 trên phần đất điền trang cũ của Tướng Robert E. Lee (1807- †1870), Nghĩa Trang Quốc Gia Arlington mở rộng diện tích 3 km² và là nơi an táng của hơn 290.000 người, trong đó phần lớn là các binh lính, sĩ quan hoặc cựu chiến binh của quân đội Hoa Kỳ.

Chúng ta cứ tưởng nghĩa trang phải có những nấm mộ như ở Việt Nam, nhưng ở nơi đây từ cổng vào có trồng nhiều hoa màu tím và cây có hoa giống hoa táo trắng điểm hồng. Những hàng cây cổ thụ được chú thích loại thực vật và tuổi thọ. Không khí trang nghiêm, không có mùi nhang nhưng có mùi thơm của hoa lá xanh tươi. Những tấm bia khắc tên màu trắng giống nhau kích thước xếp thành hàng ngang dọc trên nền cỏ xanh mược. Đặc biệt hơn là mộ của cố Tổng Thống John F. Kennedy (1917- †1963) có ngọn lửa bất diệt cháy quanh năm vợ và con được chôn hai bên, nằm gần đó là mộ của Nghị Sĩ Robert F. Kennedy em tổng thống với cây thánh giá màu trắng. Lễ Chiến Sĩ Trận Vong Memorial Day là một ngày lễ liên bang tại Hoa Kỳ, diễn ra vào ngày thứ Hai cuối cùng trong tháng 5 hằng năm. Trước kia với tên gọi là Decoration Day, ngày lễ này tưởng niệm những quân nhân Hoa Kỳ tử trận.

Thiếu Tướng John A. Logan, người lãnh đạo tổ chức Grand Army of the Republic, chọn ngày 30 tháng 5 để làm lễ này. Người ta tin rằng ngày này được chọn vì lúc đó hoa đang nở rộ khắp nước Mỹ. Đến thăm nghĩa trang nầy phải chạnh lòng nhớ về nghiã trang Biên Hòa bị bỏ hoang phế, cỏ mọc trên những nấm mộ không bia đá!

Mưa chiều Washington đủ ướt đầu người chúng tôi “cưỡi ngựa xem hoa” chạy quanh xem Ngũ Giác Đài – The Pentagon là trụ sở Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ, theo tài liệu nơi nầy lớn nhất thế giới với diện tích sàn tổng cộng 616.518m2, chiều dài mỗi mặt tiền: 280,72m, chiều cao: 23,56m Tổng chiều dài các hành lang: 28,15km. Do George Edwin Bergstrom thiết kế và xây dựng năm 1941-1943, toà nhà này được khánh thành ngày 15.1.1943. Nhân viên làm việc có 23,000 người (quân nhân và dân sự) và 3,000 người giúp việc. Toà nhà có 5 cạnh, 5 tầng (cộng thêm 2 tầng hầm) và 5 hành lang…

Giả từ Washington đến phố cổ Philadelphia thuộc tiểu bang Pennsylvania. Trên hướng đi chúng tôi ghé Atlantic City (New Jersey), thành phố cờ bạc có nhiều Casino, Paris by night thường tổ chức văn nghệ ở hội trường lớn nơi đây.Thành phố nầy nghèo nàn không bằng Las vegas nổi tiếng đẹp được thành lập năm 1905 ở Nevada, nhìn chung ở Mỹ nhiều người lớn tuổi thích đánh bài? Casino lúc nào cũng đông người. Chúng tôi không có máu đỏ đen, chỉ dạo chơi, ăn uống nên phải vào bãi đậu xe trả tiền. Từ Atlantic về Philadelphia qua những rừng cây có tên thật là lãng mạn “thì thầm”, thời tiết cuối tháng Tư còn lạnh hai bên đường những vườn táo, nho cành trơ trụi chưa đâm chồi nẩy lộc… Cầu sắt nối tiếp tiểu bang New Jersey và Pennsylvania, dù có GPS/ Navigation chỉ đường nhưng vào thành phố cổ đi lạc hướng qua cầu nầy 2 lần phải trả tiền thuế $10. Ở Mỹ thức ăn không đắt, vào nhà hàng ăn tự chọn “all you can eat” $14 chưa tính tiền nước, ghé Wal Mart mua con gà nướng $5 bốn người ăn không hết. Tốn tiền nhiều nhất là: Khách sạn xăng, thuế đường, tiền bãi đậu xe, vào cửa các nơi như viện bảo tàng… Khách sạn tiện lợi WiFi free, nước đá xử dụng tự do, đậu xe an toàn.

Chúng tôi ghé thăm anh chị Thái Kỳ – Tiểu Muội, chị Tiểu Muội là bạn học niên khóa 1968 Phan Châu Trinh Đà Nẵng với cậu Văn. Anh chị gốc người Hoa trưởng thành ở Quảng Ngãi, nhưng đời sống như những người dân xứ Quảng rất chân tình. Anh chị đãi chúng tôi buổi ăn tối món lẩu có nước mắn Phú Quốc đậm đà, chiếc bánh “Welcome Philadelphia” thật đẹp. Anh chị có 2 người con trai đã lập gia đình, đều tốt nghiệp ngành Y Khoa, người con thứ 2 là nha sĩ thiếu tá hải quân ở San Diego có một thời gian làm việc ở Đệ Thất Hạm Đội. Nhà ở đây có tầng hầm giống như ở Đức, ở California, Houston không có hầm. Nhờ có thổ địa hướng dẫn đi chơi thỏa mái, mỗi tiểu bang tự trị, nên chính sách thuế cũng khác nhau ở Pennsylvania mua quần áo không phải trả thuế, đến outlet quần áo rẻ bằng ½ giá ở Đức tha hồ mà chọn. Chị Tiểu Muội hướng dẫn đi thăm viện bảo tàng, các khu thương mãi của người Việt, ăn phở Hà Saigon với tô “xe tăng” Cảm ơn anh chị Kỳ-Muội hy vọng một ngày không xa chúng ta gặp nhau ở Đức…

Philadelphia nổi tiếng còn cái chuông tự do Liberty Bell/ Freiheitsglocke treo ở “Nhà Độc lập”, chuông này được đặt mua từ công ty Lester và Pack (ngày nay là “Whitechapel Bell Foundry”) tại Luân Đôn năm 1752, và được đúc với huyền thoại – một câu thơ từ Sách Levi (25:10) Proclaim Liberty throughout all the land unto all the inhabitants there of / Verkünde Freiheit im ganzen Land für alle seine Bewohner, Lev. 25:10). – “Công bố tự do trên khắp xứ sở với toàn thể dân chúng sinh sống trên đó”. Là một trong những biểu tượng của nền độc lập được đánh tiếng chuông đầu tiên lúc tuyên bố Tuyên Ngôn Độc Lập Hoa Kỳ vào ngày 8 tháng 7 năm 1776. Trong những năm 1830, chuông được chọn làm biểu tượng xóa bỏ chế độ nô lệ.

Philadelphia có diện tích 369 km², dân số hơn 1,5 triệu, vùng đô thị trên 5 triệu. Chúng tôi đến khu “Germantown” nơi nầy có nguồn gốc vào năm 1683 đoàn người Đức 13 người từ Krefeld đi trên con tàu “Concord” đến lập nghiệp hiện nay người gốc Đức khoảng 8,1% ; Ý 9,2%; Ba Lan 4,3%. 13,6% Ái Nhĩ Lan. Thành phố nầy cách New York 1 giờ 20 phút lái xe, tiện lợi nhất vào New York bằng xe bus, giá mỗi người đi về là $30, lái xe vào không có chỗ đậu, 1 giờ đầu trả 18 USD, và rất dễ bị tai nạn.

New York diện tích 789,4 km², dân số hơn 8 triệu người, là thành phố đông dân nhất nước Mỹ, nhưng thua dân số Sài Gòn. Vùng đô thị (New York Metropolitan Area) diện tích 17,405 km². Đây cũng là vùng đô thị đông dân nhất Mỹ là 18,9 triệu. New York là thành phố nổi bật nhất nước Mỹ về việc sử dụng phương tiện giao thông công cộng hoạt động 24/24, Còn được gọi là “Thành phố không bao giờ ngủ”.

Năm 1624 New York được người Hòa Lan thành lập trạm mậu dịch thương mại thời đó từng được gọi là Tân Amsterdam cho đến năm 1664 khi thuộc địa này bị Vương quốc Anh kiểm soát. New York là thủ đô của Hoa Kỳ từ năm 1785 đến năm 1790. Là thành phố lớn nhất của Hoa Kỳ từ năm 1790. New York có 5,538 toà nhà cao tầng nhiều nhất và đứng hạng nhì thế giới, chỉ sau Hong Kong. Hiện nay thành phố có 50 nhà chọc trời cao trên 200m. Vì mật độ dân số và giá trị bất động sản đắt trong những khu thương mại khiến cho New York trở thành nơi tập trung nhiều nhất các toà nhà, toà tháp chung cư và văn phòng.

Tượng Nữ thần Tự do chào đón hàng triệu di dân khi họ đến Mỹ vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Tượng Nữ thần do Pháp tặng cuối thế kỷ 19, đặt tại cửa sông Hudson nhìn ra cảng New York, là một trong những biểu tượng nổi tiếng nhất của Mỹ. Tượng nặng 229 tấn, lưng rộng 10,6m, miệng rộng 91cm, tay phải giơ ngọn đuốc lửa dài 12,8m, chỉ riêng một ngón tay trỏ cũng dài 2,4m. Toàn thân bức tượng cao 46m, nếu tính cả phần bệ có tổng chiều cao 93m. Trong ruột tượng nữ thần có cầu thang xoáy trôn ốc, tương đương độ cao một ngôi nhà cao 12 tầng, giúp du khách leo đến vùng đầu bức tượng. Phần vương miện của tượng mở cửa để khách ngắm nhìn toàn cảnh New York nhưng sau vụ khủng bố hai toà tháp đôi ngày 11.9.2001, Tượng Nữ thần Tự do bị đóng cửa vì lý do an ninh. Thăm tượng Nữ Thần phải xếp hàng nhiều giờ mua vé và chờ kiểm soát an ninh như đi máy bay vậy. Chúng tôi cảm ơn cô bạn Dr. Tina Hạnh làm việc cho cơ quan WHO ở New York đã mua ticket tặng trước. Mua Ticket: https://www.newyorkpass.com/De/prices/

Wall Street ở vùng hạ Manhattan, là một trung tâm tài chính, Thị trường Chứng khoán thế giới bề thế từ Đệ nhị Thế chiến… Đại lộ số 5 nhiều cửa hàng sang trọng của trung tâm Manhattan và là một trong những biểu tượng về sự giàu có bậc nhất. New York có một tầm ảnh hưởng mạnh mẽ về thương mại, tài chính, văn hóa, thời trang, giải trí… Liên Hiệp Quốc đặt tổng hành dinh nên New York cũng là một trung tâm quan trọng về các vấn đề quốc tế. Những đại học lớn, thư viện hiện đại và những sân khấu lớn ở Broadway, dù là nơi đất đắt như vàng nhưng có công viên rộng hơn 340 ha, là một ốc đảo xanh tươi làm cho khoảng không gian tươi mát, giữa lòng thành phố beton với một rừng nhà chọc trời. Viện bảo tàng nằm trên đảo Ellis Island – nơi những người nhập cư từ Châu Âu đặt bước chân đầu tiên đến Mỹ vào năm 1892 để thực hiện “Giấc mơ Mỹ”, và từ đó New York trở thành thành phố đa chủng tộc.

Trung Tâm Thương Mại Thế Giới 1 (One World Trade Center) xây tại toà tháp đôi bị sập vì khủng bố 11.9.2001. Toà tháp mới xây lại từ 27/4/2006, có chiều cao 5,413m gồm cả cột antena, (tòa tháp đôi cũ chỉ cao 417m và 415m,). Độ sâu 60m dưới lòng đất tường beton dày 60cm, phần trên xây bằng thép bao kính đặc biệt. 104 tầng diện tích 325,279m², có 73 cầu thang máy mỗi cái tải được 54 người với vận tốc đi lên 10,16m/s. Thời gian 8 năm xây, kinh phí tốn 3,8 tỷ USD. New York còn có Empire State Building cao 381m diện tích 208,879m² xây năm 1931.

Ở New York, Mỹ đen và dân mới nhập cư sống trong khu phố nghèo ồn ào. Khu người Tàu giống như ở Chợ Lớn, bán đủ các loại “thượng vàng hạ cám” những con vịt quay vàng treo trong các tủ kính. Họ ở nhà dưới khu trên là đường tàu chạy ầm ầm, đi dưới mình chịu không nổi tiếng động, nhưng có lẽ vì đời sống bon chen lỗ tai họ phải thích hợp? Chinatown toàn là người Á Châu ít thấy Mỹ trắng, tài xế Taxi, xe bus đều là da đen… Mỹ trắng sống trong khu trung lưu hoặc thượng lưu, giá trị nhà ở Mỹ tùy thuộc vào khu an toàn, chỉ cần nói nhà khu nào? Người ta có thể hiểu địa vị xã hội của người đó, phần lớn người Việt không ở chung với khu Mỹ đen hay Mễ.

Từ New York chúng tôi đi Montréal, Quebéc, Ottawa, Toronto, Niagara Falls. Thác Niagara nằm một phần của Canada và Mỹ, nhưng đứng ở phiá Canada nhìn thác có vẽ đẹp hùng vĩ hơn. Chúng tôi ăn điểm tâm rời Hilton Hotel sớm, khởi hành trở về Mỹ may mắn không bị kẹt xe và qua biên giới, cảnh sát biên giới chỉ hỏi tôi đến Mỹ lần cuối năm nào? Có mang trái cây? May mắn không bị xét xe mất thì giờ. Đến Buffalo thành phố mang tên trâu rừng, chạy dọc theo hồ Erie có những tượng bằng đồng như đàn trâu rừng đang ăn cỏ. Giả từ bắc Mỹ càng đi về phương nam thời tiết ấm áp hơn, xa lộ liên bang nầy đi qua nhiều đồi núi cây rừng xanh lá, điểm những cánh hoa muôn sắc đang khoe dưới nắng ấm mặt trời.

Chúng tôi ghé vào các thành phố Cleveland, Columbus Cincinnati (Ohio), Kentucky, Nashville, Memphic (Tennessee), Little Rock (Arkansas) về Texas. Mỗi tiểu bang có vẽ đẹp và nét đặc thù riêng, nhiều nhà Thờ có vẽ cổ kính một phần giống ở Âu Châu, các đường phố mang tên các thành phố của Đức như: Stuttgart, Hamburg, München… Hai bên xa lộ là những cánh đồng rộng mênh mông, trồng lúa mì hay bắp đang mọc xanh mơn mỡn. Chúng tôi tìm đường theo bản đồ hướng dẫn lên “đồi vọng cảnh” ở Cincinnati trên đó ngắm cảnh đẹp buổi chiều nhìn sang Kentucky, gặp xe Cảnh sát hỏi đường, ông ta vui vẽ nở nụ cười tươi bảo chúng tôi chạy xe theo sau ông dẫn lên đồi, đó là nghĩa cử đẹp đáng nhớ của một người thi hành công vụ đối với du khách. Đứng trên đồi nhìn dòng sông xanh là biên giới của hai tiểu bang, xe cộ tấp nập qua lại trên cầu, thành cầu có hình dáng như cái cầu vồng màu xanh. Một khoảng công viên nhỏ gần bờ sông có gió nhẹ, ông già da ngăm đen đang làm ống tiêu bằng trúc, copy theo cái cũ để trên bàn, ông hỏi chúng tôi là người Việt? Ông tâm sự, ông là kỷ sư về hưu từng tham chiến ở Việt Nam trước 1970 có rất nhiều kỷ niệm buồn vui. Ông am hiểu tình hình thế giới, từng làm việc bên Shanghai, phê bình chế độ cộng sản độc tài, tham nhũng hối lộ, bóc lột…người dân sống dưới chế độ CS lo miếng ăn trước hết, cái bụng đói thì cái đầu khó phát triển. Trước khi chia tay ông thổi cho chúng tôi nghe một khúc nhạc du dương trầm buồn.

Thành phố Memphis có vẻ nghèo nàn, nhưng có địa danh tưởng niệm Elvis Presley (1935-†1977) là ngôi sao sáng trong làng âm nhạc thế giới với danh hiệu “Ông Vua nhạc Rock and Roll”, không những vậy, ông còn là người rất hào phóng và chịu chi vì đã nhiều lần tặng đồng hồ đắt tiền, nhà, xe tiền bạc cho người khác. Elvis còn có sở thích mua bất cứ thứ gì mình thích, đặc biệt là đồ ăn. Ông thích nhất món bơ lạc và sandwich tại nhà hàng Colorado Mine Company ở Denver, Colorado. Presley lập gia đình với bà Priscilla Beauieu chỉ có một người con gái Lisa Marie Presley. Cuộc hôn nhân tan vỡ càng làm ông Vua nhạc rock & roll lún sâu vào vũng lầy đen tối, năm 42 tuổi hàng đêm phải dùng thuốc ngủ ngày 16/8/1977, qua đời trong nhà tắm, ngôi sao sáng đã tắt hẳn trên bầu trời âm nhạc, để lại bao nỗi thương tiếc cho nhiều người hâm mộ.

Trời về chiều những tia nắng vàng yếu ớt, chúng tôi đến Graceland nơi tưởng niệm Presley, nhiều đoàn du khách xếp hàng chờ xe để thăm các nơi sinh hoạt của Presley thời còn vang bóng. Hai chiếc phi cơ sơn màu xanh trắng, người chủ qua đời, thì máy bay được vận chuyển về nơi nầy làm vật lưu niệm. Rất tiếc chúng tôi đến trể không còn thời gian để đi thăm, chỉ tốn $10 tiền đậu xe. Mời độc giả xem hình trên Internet đở tốn $72 tiền vào cửa! http://bit.ly/W1ryXO

Trên đường về cũng như lúc đi, nơi nào đẹp thì chúng tôi ghé vào thăm ngủ qua đêm. Thủ phủ Little Rock của tiểu bang Arkansas, Clinton từng là Thống đốc tiểu bang nầy 11 năm trước khi đắt cử làm Tổng Thống Mỹ thứ 42, thời gian tại chức (1993 bis 2001). Phía trước Dinh Thống đốc cũng có cái chuông đồng còn mới giống như cái chuông bể ở Philadelphia, là ngày Chúa Nhật nên Dinh Thống đốc vắng người. Về Texas trời nóng hơn, hai bên xa lộ là đồng cỏ xanh, những đàn bò ung dung gặm cỏ, đời sống thật thanh bình. Một tháng trôi qua thật nhanh hành trình dài hơn 10,000 km bình an. Cảm tạ Thượng Đế đã cho chúng con đạt được ước mơ. Hy vọng sẽ có những cuộc hành trình dài thứ hai vào mùa thu thưởng thức mùa lá vàng. Cảm ơn thân hữu đã bỏ thì giờ đọc Hái Lúa Đi Mỹ chia sẻ với chúng tôi niềm vui nơi xứ người.

Nguyễn Quý Đại

Share this post

Hai Lúa Đi Mỹ – Nguyễn Quý Đại

Chúng tôi “Hai Lúa” cũng như nhiều người thích du lịch đến Mỹ qua những tiểu bang khác nhau, nhưng phần lớn họ đến California vì nơi nầy có nhiều người Việt sinh sống, thời tiết thích hợp hơn cho người Á Châu. California từ Bắc đến Nam có nhiều phong cảnh đẹp, sinh hoạt của người Việt ở Little Sàigòn, San Jose luôn đậm nét quê hương. Có nhiều phong cảnh đẹp như ở San Francisco, San Diego, Las Vegas, Hollywood, Disneyland…

Theo thống kê năm 2013 người Việt ở Mỹ hơn 1,724.508 người, đông nhất California từ năm 2010 có hơn 834,635 người. Sau đó là Texas 396,522 người.

Người Việt đến định cư tại Mỹ có thể chia ra 3 thành phần

1/ Số người đến định cư từ sau 30.4.1975.

2/ Đoàn tụ gia đình từ năm 1979 Orderly Departure Program, viết tắt là ODP Chương Trình Tái Định Cư Nhân Đạo (Humanitarian Resetlement Program, viết tắt là HR là một chương trình của Hoa Kỳ cho phép người Việt Nam tị nạn nhập cảnh vào Hoa Kỳ sau cuộc chiến tranh Việt Nam kết thúc, dưới sự hỗ trợ của Cao Ủy Liên Hiệp Quốc về người tị nạn.

-Diện con lai Amerisians

-Diện HO năm 1990 (Humanitarian Operation), là chương trình tái định cư đặc biệt cho tù nhân được phóng thích từ các trại tập trung cải tạo). Quân nhân, công chức VNCH nếu bị tập trung cải tạo từ 3 năm trở lên được di dân tới Hoa Kỳ. Bà Khúc Minh Thơ, người sáng lập Hội Gia Đình Tù Nhân Chính Trị Việt Nam, và cũng là ân nhân của hàng trăm ngàn gia đình tù cải tạo mà chúng ta hay gọi là gia đình H.O.

– Diện U11 là các cựu nhân viên chính phủ Hoa Kỳ, diện V11 là các cựu nhân viên của công ty tư nhân hoặc tổ chức của Hoa Kỳ.

3/ Sinh viên du học từ Việt Nam và các thành phần kết hôn.

Chúng tôi đến Mỹ nhiều lần, mỗi chuyến đi đều có nhiều kỷ niệm buồn vui, những tấm hình đẹp được lưu giữ trong album gia đình hay trong máy điện toán, lúc rảnh rỗi xem lại để thấy tóc mình bạc màu theo thời gian … Tôi muốn ghi lại những thành phố mình đã đi qua, với những phong cảnh hữu tình, đất rộng tài nguyên thiên nhiên phong phú. So với Âu Châu nơi có nền văn hóa lâu đời, nhưng đất hẹp nhà cửa đắt đỏ, tài nguyên thiên nhiên khô cằn.

Giấc mơ Mỹ ”American Dream” của người Việt là cuộc sống tự do và sự mưu cầu hạnh phúc, mỗi người có cơ hội theo khả năng hoặc thành tựu của mình, có nhà to cửa rộng, có xe, với sự nghiệp vững bền …Người Việt thế hệ thứ nhất vất vả vì lập nghiệp với đôi bàn tay trắng, nhiều người phải làm nhiều giờ, đôi khi làm 2 việc để có thêm tiền trả tiền trường cho các con, vì các đại học ở Mỹ phải trả tiền học phí rất cao, đôi khi phải giúp cho gia đình thân nhân bên quê nhà, nghề làm Nail ở Mỹ thịnh hành, phần lớn là của người Việt Nam làm chủ, nhưng chắc chắn thế hệ thứ 2 không làm cái nghề nầy dù có nhiều tiền. Bậc cha mẹ người Việt hy sinh cho con cháu vô bờ bến, thời gian về hưu không phải để hưởng nhàn tuổi già, nhưng dành thì giờ cho các cháu nội ngoại…

Thế hệ gọi là 1.5 sinh ở Việt Nam, trưởng thành ở Mỹ rất thành công tham dự vào chính quyền với các chức vụ như dân biểu, tướng, tá trong quân đội, nghị viên hay thị trưởng nói rành tiếng Việt vì họ còn gắn bó với những kỷ niệm từ quê hương bỏ lại. Thế hệ thứ hai như người bản xứ phần lớn nói tiếng Việt không rành, nhưng trong những sinh hoạt cộng đồng, về văn hoá, biểu tình đòi hỏi tự do dân chủ cho Việt Nam, hay chống Tàu xâm chiếm biển đảo của Việt Nam cũng còn nhiều giới trẻ tham dự.

Khởi đầu chúng tôi đi từ Houston qua những thành phố của các tiểu bang New Orlans, Miami, Orlando, Jacksonville, Savannah, South-North Carolina, Washington DC, Alantic, Philadelphia, New York, sau đó đến Gia Nã Đại thăm Quebec, Montreal, Ottawa, Toronto, Niagara falls, cuối cùng trở lại USA qua Buffalo Cleveland, Columbus, Ohio, Kentucky, Nashville, Memphis, Little Rock, Arkansas, Dallas…. Mỗi tiểu bang có luật lệ riêng và thành phố có những nét đặc thù theo lịch sử. Chúng ta không xa lạ với xứ cao bồi (cowboy) cưỡi ngựa là tiểu bang Texas.

Tiểu bang Texas ở miền Nam và Tây Nam Hoa Kỳ. Thủ phủ: Austin và các thành phố lớn là: Houston, San Antonio, Dallas, Austin, Fort Worth, El Paso. Đây là tiểu bang lớn thứ hai của nước Mỹ về diện tích (sau Alaska) và dân số (sau California). Khí hậu cận nhiệt đới ẩm, là tiểu bang được đánh giá là dễ sống, 5 thành phố phát triển phồn thịnh nhất Hoa Kỳ thì Texas đã chiếm hết 3 thành phố đó là: Austin, Dallas và Houston.

Texas được xếp hạng cao về môi trường làm ăn thuận lợi, theo bảng xếp hạng công bố trên tạp chí “Best and Worst States for Business”, dựa trên thăm dò ý kiến của 500 vị tổng giám đốc điều hành (CEO) trên toàn quốc, 10 năm qua Texas liên tục dẫn đầu, là nơi dễ phát đạt nhất cho các công ty, hãng xưởng, cơ sở thương mại. Texas Enterprise Fund (TEF – với tôn chỉ thu hút các công ty dọn về Texas) mời chào không kém phần hấp dẫn khác. Trong khi đó, California, New York và Illinois vẫn là những tiểu bang khó làm ăn phát triển.

Texas là một trong bảy tiểu bang không đánh thuế thu nhập cá nhân. Tính trung bình, mỗi người dân Texas hằng năm trả $3,500 tiền thuế các loại, bao gồm thuế địa phương, tiểu bang, lẫn liên bang. Trong khi đó, California thu thuế của mỗi người dân $4,900 / năm. New York phải nộp thuế đủ loại lên đến $7,400 mỗi người hằng năm. Mức sống và nhất là giá nhà cửa tại Texas không đắt đỏ. Nếu một căn nhà tại Los Angeles trị giá trung bình 500,000 USD thì tại Houston rẻ hơn phân nửa. Tuy nhiên tiền thuế đất ở Houston đóng 3% bên California chỉ đóng 1% bởi vậy nhà càng lớn thì trả thuế càng nhiều. Vì nhà rẻ có công việc làm nên số người di cư về Houston càng nhiều hơn,

Chúng tôi đến Houston 3 lần: Vào tháng Tám mùa Hè nắng cháy, tháng Giêng trong dịp Tết Việt Nam trời lạnh và tháng Tư và Năm thời tiết dễ chiụ hơn. Sống ở Âu Châu quen thời tiết giá lạnh của mùa Đông nên sang Houston cuối Xuân rất thích hợp. Houston là thành phố lớn nhất của tiểu bang Texas và là thành phố lớn thứ tư của Hoa Kỳ. Thành phố này có diện tích hơn 1.600 km². Houston nổi tiếng với công nghiệp năng lượng, sản xuất hóa chất lọc dầu lớn nhất thế giới và ngành không gian. Houston có Trung Tâm Y Khoa Texas (Texas Medical Center) nổi tiếng và các học viện nghiên cứu chăm sóc sức khỏe. Đại Học Houston lớn nhất trong vùng Vịnh với trên 56.000 học sinh, Trung Tâm Không Gian NASA (National Aeronauties & Space Adminstration) chuyên nghiên cứu về vũ trụ và thực hiện nhiều chuyến thám hiểm ngoài không gian, tổng hành dinh của những vụ phóng phi thuyền con thoi vào vũ trụ, có rất nhiều nhà khoa học, kỹ sư, chuyên viên là người Việt Nam làm việc trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Ngày nay Houston phát triển mạnh có nhiều trung tâm thương mãi lớn của người Á Châu như: Hồng Kông 1, 2, 3 và 4. và nhiều khu phố sầm uất, nhiều quán ăn của người Việt rất đa dạng. Các tiệm Nail, hớt tóc phần lớn do người Việt làm chủ. Nhìn chung sinh hoạt của Cộng Đồng Người Việt Nam hội nhập tốt đẹp. Chùa, nhà thờ của người Việt Nam xây dựng rất đồ sộ và tráng lệ. Có 35 chùa, thiền viện, tịnh xá ở Houston, Sugarland và vùng phụ cận. Sinh hoạt của Công giáo và Tin Lành có nhiều giáo xứ với 13 nhà Thờ của người Việt Nam do giáo dân đóng góp. (vùng Bắc 45 thì có nhà thờ La Vang, vùng 290 thì có giáo xứ Đức Mẹ Lộ Đức, Nam 45 thì có giáo xứ Các Thánh Tử Đạo, Nam 59 (khu southwest/bellaire) thì có giáo xứ Ngôi Lời Nhập Thể). Chính nhờ sự đóng góp của giáo dân người Việt mà những ngôi đền thờ trở nên rực sáng và tràn đầy sức sống. Ở Đức kitô hữu đi làm đóng thuế hàng tháng cho nhà thờ Kirchensteuer/ Church tax, nên không có việc quyên góp xây nhà thờ. Người Việt ở Âu Châu không có giáo xứ riêng. Cộng đoàn Việt nam có trung tâm sinh hoạt riêng, nhưng thánh lễ đầu tháng tại các nhà thờ của người bản xứ.

Lễ Phục Sinh vừa qua chúng tôi dự thánh lễ tại nhà thờ Giáo Xứ Ngôi Lời Nhập Thể tọa lạc trên khu đất rộng, ngoài nhà thờ còn có hội trường và các phòng sinh hoạt đầy đủ tiện nghi, bãi đậu xe lớn chung quanh. Nhà thờ Đức Mẹ La Vang cao lớn rộng rãi vào mùa hè, trước và sau thánh lễ có một số giáo dân bán sản phẩm cây nhà lá vườn như rau trái … Nhà thờ ở Houston với lối kiến trúc tân thời trong khi nhà thờ ở Âu Châu phần lớn với đường nét cổ kính.

Những ngôi chùa của người Việt cũng khang trang, lộng lẫy có một ít tăng sĩ từ trong nước ra làm trụ trì… Những nhà thờ, chùa to lớn đều do giáo dân, Phật tử đóng góp đến tiền triệu triệu để xây dựng, chứng tỏ đời sống càng phát triển về thương mại thì phần phục vụ tâm linh càng cao. Những ngôi chùa lớn nhưng không có nhiều chư tăng, là dấu hiệu thiếu nhân sự có thể trong tương lai chùa, nhà thờ, sẽ thiếu người phục vụ. Khoa học phát triển ngược lại thiếu người đi tu, trường hợp thiểu số tu sĩ từ trong nước ra vì ảnh hưởng đời sống trần tục của ”đỉnh cao trí tuệ XHCN” có khá nhiều bất đồng, như không muốn treo cờ Vàng 3 Sọc Đỏ là biểu tượng cho Tự Do của Người Việt hải ngoại hay sử dụng lá cờ vàng với tính cách tài chánh… nên nhiều người gọi các tu sĩ đó là “sư hay cha quốc doanh”.

Dallas được thành lập năm 1841 diện tích 997,1 km² là thành phố đông dân thứ ba của tiểu bang Texas, sau Houston và San Antonio dân số 1,2 triệu, được thành lập từ năm 1856. Dallas phát triển nhờ có trung tâm viễn thông, công nghệ Computer, ngân hàng, trung tâm công nghiệp dầu khí và bông vải, có sân bay Quốc tế Dallas-Forth Worth..

Cố TT John F. Kennedy (1917-1963) là vị tổng thống thứ 35, Kennedy bị ám sát ngày 22.11.1963 ở Dallas gần ngã tư đường Houston và đường Elm. Thủ phạm Oswald núp ở cửa sổ lầu 6 của kho sách bắn trúng đầu TT. Kennedy (cố TT Ngô Đình Diệm bị giết ngày 01.11.1963). Ngoài ra Dallas nỗi tiếng qua việc sản xuất loạt phim truyền hình. Dallas không có núi, không có sông ngòi dẫn ra biển, nhưng hệ thống vận chuyển nhờ tàu lửa.

San Antonio diện tích 1067km², dân số hơn 1,3 triệu. Thành lập năm 1718 là thành phố lớn thứ hai của tiểu bang Texas và là thành phố lớn thứ 7 ở Hoa Kỳ. Nằm trên vùng phía bắc của miền Nam Texas, thành phố này là một cửa ngõ văn hóa vào vùng Tây Nam Hoa Kỳ. San Antonio được đặt tên theo một vị thánh người Bồ Đào Nha là Thánh Antôn thành Padova, có ngày hội vào thời điểm (13 tháng 6) một đoàn thám hiểm Tây Ban Nha dừng lại ở khu vực này vào năm 1691. Hàng năm có khoảng 20 triệu du khách tới thăm, đẹp nhờ có dòng sông. River Walk, buổi chiều ngồi trên thuyền gió sông mát mẻ, về đêm ăn tối nhìn ánh đèn màu lung linh trên bờ tuyệt đẹp. Muốn nhìn quang cảnh bao la của thành phố thì lên tháp cao 228,6 m, du khách lên bằng cầu thang máy chỉ mất 42 giây lên tới tầng cao 184,4m.

San Antonio có Trung Tâm Nghiên Cứu Y Tế lớn duy nhất ở vùng Nam Texas, cũng là nơi có bảo tàng nghệ thuật hiện đại đầu tiên, thành Alamo … Có nhiều đơn vị quân đội đóng quân, ở Fort Sam Houston, Căn cứ Không Quân Lackland, (trước 1972 sĩ quan Không Quân VNCH một phần lớn được đào từ căn cứ nầy). Từ San Antonio có thể đi sang Mễ Tây Cơ, vì lý do an toàn lưu thông hãng bảo hiểm xe không chịu trách nhiệm, nên chúng tôi phải bỏ cuộc.

Texas đất rộng mênh mông, hai bên xa lộ là những cánh đồng cỏ xanh tươi, những đoàn bò ung dung gặm cỏ, những người chăn bò đội mũ rộng vành cưỡi ngưạ, nông trại người ta dùng máy bay để xịt thuốc rầy… những biệt thự nghỉ mát của những tỷ phú đẹp lộng lẫy và thơ mộng hữu tình.

Đến Houston đầu Hè, hoa lá nở đẹp xanh tươi mơn mởn, chúng tôi thưởng thức được món wir-verraten-wo-fkkler-schoene-straende-finden Craw fish tươi rất đậm đà, thơm ngon, đi tắm biển Galveston, khoảng cách như Sài gòn đi Vũng Tàu, tuy biển không đẹp vì khá nhiều rong rêu, sóng cao khó bơi nhưng cuối tuần nhiều người đến hưởng gió biển để tâm hồn được thảnh thơi sau một tuần làm việc mệt nhọc. Phần lớn người Mỹ mập vì ăn quá nhiều fast food, uống coca cola. Trời nóng ở Đức dọc theo hồ, bờ sông người ta có thể uống bia tự do, nhưng ngược lại bên Mỹ thì cấm, cảnh sát tuần tra ai vi phạm sẽ bị phạt 200 đô la. Buổi trưa trời nóng ăn gà, cá nướng mà uống nước suối mất đi một phần hương vị, nhưng “nhập gia phải tùy tục”, nhiều nhà hàng không có giấy phép bán bia.

Bãi biển như ở Houston, Miami, Fort Lauderdale …trời nóng, nhiều thiếu nữ xinh đẹp phơi nắng, nhưng không để ngực trần hay có những khu khỏa thân như ở Đức. Trong những ngày ở Houston chúng tôi chân thành cảm ơn cậu mợ Văn-Băng, các anh chị: Tuấn-Nga, Kỳ-Hạnh,Thục-Điệp đã đón tiếp trong tình thương gia đình thật đầm ấm khó quên, cảm ơn Tiến Sĩ Mai Thanh Truyết đã tặng tác phẩm biên khảo về “Việt Nam Tương Lai: Những Ciệc Cần Phải Làm”.

Phóng sự: Chợ chồm hổm của người Việt ở Houston

Tân thế giới tài nguyên phong phú, đất rộng phì nhiêu. Người Âu Châu từ các quốc gia như: Tây Ban Nha, ý, Anh, Pháp, Hoà Lan, Đức, …, di cư sang Mỹ lập nghiệp khai thác tài nguyên. Các khu định cư của người Tây Ban Nha phát triển và trở thành các thành phố quan trọng trong đó có Santa Fe, Albuquerque, San Antonio, Tucson, San Diego, Los Angeles, Santa Barbara và San Francisco. Người Hoà Lan có trung tâm thương mại ở New York và thung lũng sông Hudson,… Để tưởng nhớ Columbus nhiều thành phố, thị trấn và đường phố tại Mỹ được đặt theo tên ông, (Columbus, Ohio và Columbia, Nam Carolina), cũng như hàng năm vào tuần lễ thứ năm cuối tháng 11 người Mỹ tổ chức ngày Thanhsgiving để tạ ơn đời ơn người.(Christopher Columbus sinh ở Genoa Ý năm 1451, mất năm 1506 tại Valladolid ở phía Bắc Tây Ban Nha bên dòng sông Pisuerga).

Những lần trước chúng tôi đến Mỹ đi thăm anh chị em, bà con không thể đi xa hơn, nhưng luôn ước mơ có một chuyến đi dài thăm các địa danh lịch sử hơn 300 năm lập quốc của Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ, hùng mạnh nhất thế giới. Sau 34 năm định cư ở Đức đi làm trả nợ nhà, trả nợ áo cơm,…, chúng tôi thực hiện một chuyến đi dài hai tháng. Đến Houston nắng ấm, từ đó chuẩn bị cho cuộc hành trình dài hơn 10.000 cây số, phải mang theo áo ấm, giày mùa đông vì đến Gia Nã Đại thời tiết lạnh, ở Quebéc 10 tháng 5 vẫn còn những đống tuyết trắng chưa tan được thu dọn lại ở những góc đường…

Chúng tôi đi từ Houston với cậu mợ của vợ tôi đến Miami Florida qua các tiểu bang Louisiana-Mississippi-Alabama,…, chúng tôi đến thành phố: New Orleans nơi bị bão Katrina tháng 8 năm 2005. Sau khi đê bị vỡ vì nước dâng cao tàn phá hư hại nặng. New Orleans là thành phố lớn nhất thuộc tiểu bang Louisiana, nằm ở phía đông nam tiểu bang, giữa sông Mississippi và hồ Pontchartrain, cách cửa sông đổ ra vịnh Mexico khoảng 100 dặm. New Orleans với quận Orleans được đặt tên theo tên công tước Orléans, nhiếp chính người Pháp. Năm 1803, Mỹ mua Louisiana, các ngôi làng Pháp khác dọc theo sông Mississippi và sông Illinois (thuộc địa Pháp). New Orleans là một trong những thành phố cổ nhất ở nước Mỹ. Là trung tâm công nghiệp, phân phối và là cảng biển lớn của Mỹ, là nơi sinh của nhạc jazz. Dân số khoảng 1, 2 triệu người. Joseph Cao Quang Ánh (sinh 13.3.1967) là cựu dân biểu thuộc Đảng Cộng hòa đại diện cho khu bầu cử quốc hội số 2 của tiểu bang Louisiana trong Hạ viện Hoa Kỳ từ năm 2009 đến 2011. Ông đã đánh bại ứng cử viên Dân chủ đương nhiệm William J. Jefferson vào ngày 6.12.2008 trở thành người Mỹ gốc Việt đầu tiên phục vụ trong Quốc Hội Hoa Kỳ. Trước khi trở thành dân biểu, ông là một luật sư tại vùng New Orleans.

Chúng tôi đến New Orleans gần trưa, khu phố cổ của Pháp vẫn còn giữ nét cổ kính của Âu Châu, bảng hiệu chợ còn để tiếng Pháp, cờ Pháp cũng được treo ngang với cờ tiểu bang Mỹ. Đặc biệt thương hiệu café Du Monde rất ngon, nhờ kỹ thuật pha chế với bí quyết nào đó mà tách café rất thơm ngon đậm đà, mua về nhà chế uống không có được hương vị đó. Chúng tôi uống café nhiều nơi ở các tiểu bang không có nơi nào ngon hơn Du Monde. Nhưng rất tiếc trời mưa không thể đi dạo phố, chạy xe lòng vòng nhìn hàng cây cổ thụ, bờ sông nước đục hai bên bờ đê cao, những cây cầu bắt ngang sông xe cộ tấp nập, … Chúng tôi ra xa lộ đến Biloxi (Mississippi). Xa lộ dài nhiều cầu, hai bên là rừng cây thấp ngập nước nhiều khu có cá sấu. Có thể vì điạ lý miền đất thấp nên hàng năm thường có ngập lụt với lượng mưa nhiều, cầu dài nhất ở Lake Ponchartrains Causeway Bridge dài 24 dặm, càng về chiều trời mưa nặng hạt, xe chạy trước khoảng cách 20 m không thể nhìn thấy, mưa liên tục kéo dài hơn 3 tiếng đồng hồ, may mắn đường vắng xe nên ít nguy hiểm.

Đến Biloxi trời quang đãng hết mưa, chỉ còn lại những vũng nước, thời tiết mát mẻ hơn, nhưng vào Hotel phải mở máy lạnh. Một đêm trôi qua thật mau, sáng sớm từ 7 giờ ăn điểm tâm và đi Orlando, để cậu mợ Văn ghé thăm gia đình hai người bạn cùng khoá (Anh và Mao). Hơn 40 năm sau các chàng phi công gặp nhau tay bắt mặt mừng, trước 1975 mỗi người phục vụ trong các phi đoàn trên bốn vùng chiến thuật, nhưng tinh thần bạn cùng khóa vẫn như xưa, dù tuổi ngoài 60 nhưng vẫn còn phong độ. Gặp gia đình hai người bạn thật vui, các chị chuẩn bị các món nhậu để cùng đồng hành về Florida, theo chương trình “buổi chiều không gian” hội ngộ tại nhà anh chị Nho, để ôn cố tri tân sau bao nhiêu năm dài xa cách. Hai xe 8 người trên xa lộ Toll Free không bị kẹt đến nhà anh Nho, phải qua cổng có nhân viên kiểm soát căn cước ghi vào máy điện toán. Là khu nhà giàu quang cảnh đẹp, hoa lá, cỏ được cắt tiả gọn gàng và được bảo vệ an toàn. Tôi là khách không cùng ngành Không Quân, nhưng rất vui cùng chia sẻ tâm trạng người trai thời loạn. Anh Nho đến Mỹ năm 1975 thời còn xuân sắc, độc thân học lại ngành kỹ sư IT, từng đến Munich làm việc cho Siemens nên có nhiều chuyện để nói vì tôi cũng làm việc cho Siemens ở Munich quê hương thứ hai của tôi. Ở bên Mỹ có câu: “Không ăn đậu không phải là Mễ, không đi trễ không phải Việt Nam” nhưng buổi tiệc hội ngộ rất đúng giờ dù hai anh Hiền, anh Bé cách nhà anh Nho hơn 200 dặm, anh Hiền tóc dài trông giống “Hồng Thất Công” trong phim kiếm hiệp Trung Hoa, anh Bé chủ vườn trồng bưởi hàng chục mẫu, anh giống như nông dân miền Trung.

Trước 1975 là những chàng phi công lái A37, trực thăng lã lướt với mây trời, bây giờ tóc bạc răng long, nhưng tinh thần chiến hữu luôn gắn bó bên nhau thật đáng trân trọng. Cùng khóa Không Quân anh em khó quên là cậu Trịnh Hữu Văn phi đoàn ở Đà Nẵng trong mùa hè đỏ lửa năm 1972 vì muốn cứu bạn lái A37 bị bắn rơi nhảy dù nằm trên ruộng luá ở Quảng Trị. Trực thăng đáp xuống không cứu được bạn mà bị bắn đứt đuôi. Cuộc chiến ở Quảng trị khốc liệt, khói lửa vì hỏa lực phòng không địch mạnh không thể cứu được những phi công, họ phải tự mưu sinh thoát hiểm. Người phi hành trực thăng không bị thương bò về được vị trí đóng quân của Thủy quân lục chiến, chàng phi công lái A37 kém may bị trúng mìn tử trận. Cậu Văn bị thương, bị bắt làm tù binh đưa ra Bắc. Vì mất tích ở nhà đã đặt bàn thờ cho tới năm 1976 được trả tự do trở về từ cõi chết, năm 1978 vượt biển định cư Mỹ. Buồn vui cuộc chiến đã trôi qua nhưng vết thương lòng khó phôi phai, mỗi khi nhớ lại những năm tù đày gian khổ, trong trại tập trung cải tạo vì muốn làm tròn bổn phận, danh dự trách nhiệm của người trai thời loạn. Nhưng các anh không muốn nhắc lại nỗi đau trước 30.4.1975 là Nguyễn Thành Trung người cùng khoá lái A37 đổi sang F5 đóng ở Biên Hoà, ngày 8.4.1975 trên đường ra mặt trận, Trung quay về ném bom Dinh Độc Lập rồi bay về Phước Long với mặt trận GPMNVN. Những ngày cuối tháng 4 năm 1975, Trung ở Đà Nẵng huấn luyện phi công Bắc Việt lái A37 (các phi cơ A37 của VNCH bỏ lại). Chiều ngày 28.4.1975, Nguyễn Thành Trung dẫn đầu phi đội gồm 5 chiếc A-37 từ sân bay Phan Rang về ném bom Tân Sơn Nhất giết nhiều gia đình là bạn cùng ngành Không Quân VNCH chuẩn bị di tản!

Florida là tiểu bang ở vùng Đông Nam Hoa Kỳ còn có tên là “tiểu bang nắng”. Florida có khí hậu nhiệt đới mùa Hè nóng và mùa Đông ấm và khô hơn, nhiệt độ trung bình cả năm 24°C. Vườn nhà anh Nho trồng được mít xoài, sa pô chê, cốc, chùm ruột…, đẹp nhất các loài hoa Mai tứ quý. Ở Miami nhưng phong cảnh giống Việt Nam. Florida có nhiều nông trại của người Việt trồng mít xoài, chơm chơm, ổi,… Cuộc hội ngộ thật vui rồi phải chia tay. Nhà anh Nho rộng nhiều phòng trang trí trang nhã, giống như khách sạn 5 sao, các con đi làm xa còn bỏ trống, anh chị Nho mời chúng tôi ở lại qua đêm, buổi tối ra biển gần nhà nhưng về đêm trời gió mạnh, nên chỉ dạo phố.

Ngày hôm sau đến biển Miami là thành phố lớn nhất của vùng đô thị ở phía Nam Florida, nổi tiếng với những bãi biển đông đúc du khách tắm nắng. Bãi cát mịn và làn nước trong xanh, thỉnh thoảng có những cộng rêu xanh ngoài khơi trôi vào, sóng biển cao, mực nước tới bụng nhưng sóng đánh vào cao quá đầu người, nếu không biết nhảy sóng hay bơi yếu rất nguy hiểm. Nhiều tàu du lịch biển to lớn cập cảng tấp nập. Miami nằm dọc theo Đại Tây Dương phải chịu những cơn bão nhiệt đới và dông tố. Ngành du lịch, ngân hàng và tài chính quốc tế cũng đóng góp quan trọng vào nền kinh tế thành phố này. Ngoài ra còn có các ngành công nghiệp nhẹ…, Miami cửa ngõ giữa Hoa Kỳ và các nước Trung Mỹ, vùng Caribe và Nam Mỹ. Đời sống ở Miami luôn nhộn nhịp chỉ sau New York. Hotel, Restaurant cũng đắt đỏ quanh năm vì có nhiều du khách, phương tiện lưu thông thoả mái, có tàu điện chạy trên cao, từ Miami theo biển đến Keywest, trở về Fort Lauderdale phong cảnh hữu tình. Chúng tôi có lợi thế đi xe riêng, nơi nào đẹp thì ở lại tắm biển vui chơi, đi theo tour thường bị lệ thuộc giờ giấc nơi đến và đi. Nhưng cũng có nỗi khổ tìm nơi đậu xe rất khó, dù mỗi giờ phải trả 10 US Dollar. Bãi biển Fort Lauderdale đẹp, có nhiều bàn ghế ngồi dưới hàng cây cổ thụ rể chằng chịt, có nhiều lò để nướng thịt, bến cho thuê tàu nhỏ du lịch và phòng vệ sinh sạch sẽ. Cảnh sát luôn đi tuần qua lại, không ai dám uống rượu bier. Biển Daytona rộng rãi, xe có thể đậu trên bãi cát, biển bằng phẳng ra xa 50 m nước còn cạn tới đầu gối, những đoàn chim nhỏ tìm mồi trên bãi cát vàng mịn không có sỏi, ngoài xa những đoàn chim Hải Âu bay lượn trên những chiếc thuyền buồm đang xuôi gió…

Sau giờ cơm chiều chúng tôi thường đi dạo phố ngắm cảnh, nơi nào chúng tôi cũng thấy những tiệm Nail của người VN. Theo Thống kê từ tạp chí Nail Magazine của Mỹ cho thấy hiện có 374.345 người Việt được cấp chứng chỉ kỹ thuật viên nghề nail, chiếm hơn 40% nhân lực làm trong nghề nail ở Mỹ. Vào thời điểm năm 2010, Miami có tới 279 tiệm nail, còn ở Florida có 1.152 tiệm nail do người Việt sở hữu theo tờ Miami Herald, cộng đồng người Việt ở Mỹ đã kiểm soát gần như hoàn toàn nghề làm nail ở nước này. Florida có khoảng 54.597 người Việt sinh sống, chiếm 1,5% trong tổng số khoảng 3,75 triệu người nhập cư ở tiểu bang này.

Đời sống tại Mỹ nếu người có thu nhập thấp “low income”, sẽ được chính phủ cung cấp food stamp (một chiếc thẻ như thẻ tín dụng để họ mua thức ăn mỗi tháng với hạn mức tiền ấn định trước), cash aid (hỗ trợ tiền mặt), cash aid for unemployee (tiền thất nghiệp), SSI for disability (tiền cho người mất khả năng làm việc, cho người già..). Ngoài ra còn có medicaid (bảo hiểm y tế). Ở Mỹ người giàu hay đời sống trung bình đi làm phải trả thuế. Phần đông Mỹ đen có thu nhập thấp được hưởng phần phúc lợi xã hội trên. Có người nói ngày xưa “Mỹ đen làm nô lệ, bây giờ Mỹ trắng làm nô lệ cho Mỹ đen” vì đi làm đóng thuế để nuôi Mỹ đen, dân đen có đời sống tà tà hưởng nhàn trong những khu nhà tệ nhất, nhưng không bị đói. Chính phủ phải lo cho thành phần nầy để không quậy phá, tránh bớt tội phạm cướp của giết người.

Hệ thống giáo dục trung học phổ thông miễn phí, nhưng lên đại học, sinh viên có thể mượn tiền không tiền lời. Chính phủ bỏ ra 1000 tỷ cho sinh viên mượn nợ, Mỹ có hơn 3.300 trường đại học và các học viện. Chương trình học với đầy đủ các loại bằng cấp, với hơn 600 chuyên ngành khác nhau. Con của người Việt Nam tại Mỹ phần lớn thành công theo học các đại học danh tiếng hàng đầu ở Mỹ. Trong những thập niên qua học phí đại học tăng theo cấp số nhân, nên sinh viên tốt nghiệp ra trường phải gánh chịu một số nợ rất lớn. Trong khi ở Đức sinh viên ra trường không vướng bận nợ nần nhiều vì không phải trả tiền học phí cao như bên Mỹ.

Chúng tôi đến Trung Tâm Vũ Trụ John F. Kennedy là nơi phóng các tàu vũ trụ của NASA gần Mũi Canaveral trên đảo Merritt. Nơi này nằm giữa Miami và Jacksonville dài khoảng 34 dặm và rộng khoảng 6 dặm diện tích khoảng 219 cây số vuông. Khoảng 17.000 người làm việc, du khách mua vé vào được hướng dẫn xem một phần của trung tâm.

Tất cả các cuộc phóng phi thuyền ở Trạm Không Quân Mũi Canaveral (CCAFS) được điều hành bởi Không Quân Hoa Kỳ. Trung Tâm Kenedy cũng là nơi phóng các tàu con thoi. Một nơi đáp cho tàu con thoi, dài 4,6 cây số. Lần phóng đầu tiên là tàu con thoi Columbia vào ngày 12.4.1981. Tuy nhiên, lần đáp tàu con thoi đầu tiên sau khi hoàn thành nhiệm vụ là ngày 11.02.1984, khi tàu con thoi Challenger hoàn thành phi vụ STS-41-B; nơi hạ cánh chính trước thời điểm đó là Căn cứ Không quân Edwards ở California. Hai mươi lăm chuyến bay đã hoàn thành tính đến tháng 9 năm 1988, với một giai đoạn ngưng trệ dài (từ 28.01.1986 đến 29.09.1988) vì thảm họa tàu con thoi Challenger bị nổ ngày 28.01.1986.

Chúng tôi rời Mũi Canaveral ra Xa Lộ Liên Bang 95 đến Washington DC- New York,…, dọc theo xa lộ có các khu “rest area” sạch sẽ tiện nghi có thêm những chỗ cho hành khách xạc pin điện thoại, laptop, iPad, iPhone,…, cho mọi người dùng khi cần đến và chẳng bao giờ phải tốn một xu nào, cầu tiêu công cộng có ở khắp nơi, giấy vệ sinh, giấy lau tay xài thoải mái, có cả vòi nước uống, vào biên giới của mỗi tiểu bang đều có phòng Information, du khách có thể hỏi về những danh lam thắng cảnh du lịch hay xin bản đồ. Ở Đức hay nói chung Âu Châu trên xa lộ cũng có khu để nghỉ, nhưng không đủ tiện nghi. Nếu đi vệ sinh ở các cây xăng phải trả tiền từ 50 -70 xu, du khách phải luôn có tiền lẻ trong túi.

Nếu chúng ta có cơ hội và sức khỏe đi du lịch nhiều nơi như tục ngữ “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn” sẽ học hỏi nhiều cái hay, cái đẹp. Trên thế giới có thể nói nước Mỹ đất rộng lớn bao la, tài nguyên phong phú, nên người dân Mỹ sống thỏa mái đầy đủ tiện nghi. Đường phố, xa lộ, nhà cửa, xe đều lớn hơn ở Âu Châu.

Phần lớn gia đình người Mỹ sử dụng xe hơi riêng, mỗi người một chiếc vì ở Mỹ thiếu phương tiện lưu thông công cộng. Hoa Kỳ có hệ thống xa lộ lớn nhất thế giới trong đó có cả hệ thống xa lộ liên tiểu bang và hệ thống quốc lộ đánh số (như 10…95, 805…). Các hệ thống xa lộ trong mọi tiểu bang kết nối liên hoàn với các thành phố lớn. Vào những giờ cao điểm vào buổi sáng, buổi chiều trong giờ đi làm và đi về thường bị kẹt xe, nên xa lộ có các lằn xe (lane) ưu tiên cho những người đi làm việc chung xe với nhau (High-occupancy vehicle lanes viết tắt (HOV lane) tránh kẹt xe (Carpools only 2 or more persons per vehicle).

Từ Florida theo quốc lộ liên bang 95 đi Washington rộng nhiều lane, xe chạy với tốc độ tối đa 70- 75 mile / giờ (1 mile = 1,6 km) khác với Âu Châu nhiều xa lộ tốt cho phép chạy trên 180 km/giờ. Nếu quen chạy theo tốc độ như ở Đức sẽ bị phạt đều đều mỗi lần ít nhất 200 đô la, trên đường phố phải cẩn thận các ngã tư đều có gắn máy chụp hình, có bản hay đường kẻ Stop phải thắng xe chạy chậm. Nếu bị cảnh sát chận xét giấy tờ, tài xế ngồi yên hai tay để trên tay lái, khi cảnh sát tới gần ra lệnh thì đưa giấy tờ (an toàn lưu thông ở Mỹ, tránh trường hợp tội phạm lấy súng bắn chết cảnh sát khi xét xe). Lái xe ở Mỹ dễ, xe số tự động, đường phố rộng nhiều chỗ đậu (khó nhất lái xe ở Luân Đôn vì tài xế phải ngồi bên phải!). Bãi đậu xe ở Mỹ đều có chỗ tiện lợi, ưu tiên cho người khuyết tật và cho các bà mẹ có con nhỏ. Các nơi công cộng thường có bản cho người khuyết tật như: Cầu thang máy, nhà vệ sinh, đậu xe không phải trả tiền, đi xe buýt như ở New York dễ dàng vì cửa trước xe buýt có hệ thống tự động là cái bệ đưa ra hạ xuống và nâng lên để người khuyết tật di chuyển xe lăn. Phần lớn những cây xăng trả tiền bằng thẻ tín dụng (Visa…) tính theo thể tích là gallon. (1 gallon = 3,7 lít) một gallon ở Mỹ trả khoảng $3,30$ – $3,56, trong khi 1 lít ở Đức trả từ 1,5€, tự bơm xăng và trả tiền ở trong quầy…

Từ Florida đi qua nhiều danh lam thắng cảnh đẹp, chúng tôi vào thành phố Savannah để cậu Văn thăm lại trường xưa, trước 1972 sinh viên sĩ quan Không quân học bay giai đoạn 2 lái trực thăng UH 1 do hãng Bell chế tạo. Đây là loại trực thăng quân sự đa năng, nổi tiếng vì được sử dụng nhiều trong chiến tranh Việt Nam. Đường phố Savannah có nhiều cây cổ thụ phủ rêu phong, các loại cây có tên khoa học: Antarctic beeh làm mát mẻ và tăng vẽ đẹp trầm lặng. Chúng tôi vào cây xăng gặp một người Việt, anh vui vẽ tâm sự anh làm thợ sơn tạm thời, chờ thời tiết ấm là mùa cá sẽ đi đánh cá nhiều tiền hơn, nơi nầy ít người Việt phần đông người da đen sinh sống…

Chúng tôi qua South – North Carolina – Virginia đến Washington DC hy vọng ngắm được cảnh hoa anh đào nở muộn, hàng năm vào giữa tháng Tư hoa đào nở hai bên bờ hồ và dòng sông Potomac. Thủ đô Washington, D.C. Diện tích: 9,83 triệu km², được thành lập ngày 16.7.1790. Mang tên chính thức District of Columbia (viết tắt D.C.). Thành phố nằm bên bờ bắc sông Potomac và có ranh giới với tiểu bang Virginia ở phía tây nam và tiểu bang Maryland nhưng không lệ thuộc vào 2 tiểu bang nầy. Washington DC và vùng đô thị phụ cận dân số 5,3 triệu người, là đô thị lớn thứ 8 tại Hoa Kỳ. Có nhiều đài tưởng niệm và bảo tàng quốc gia, hơn 173 toà đại sứ các quốc gia trên thế giới, cũng như các tổng hành dinh của Ngân Hàng Thế Giới, Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF), Tổ Chức Các Quốc Gia châu Mỹ (OAS), Ngân Hàng Phát Triển Liên Mỹ và Tổ Chức Y Tế Liên Mỹ (PAHO). Ngoài ra còn có tổng hành dinh của các cơ quan khác như các liên đoàn lao động…

Washington kiến trúc rất đa dạng, trong đó có: Toà Bạch Ốc – White House; Thánh Đường Quốc Gia Washington; National Mall bao gồm Ðài Kỷ Niệm Washington, Công Viên West Potomac ra đến tận bờ sông, có Ðền Kỷ Niệm Lincoln, Nhà Tưởng Niệm Thomas Jefferson, Toà Quốc Hội, Nhà Tưởng Niệm Lincoln. Khu Tưởng Niệm Chiến Binh Triều Tiên có tượng là những người lính chiến đang hành quân trước bức tường dài màu đen.

Đặc biệt Đài Tưởng Niệm Chiến Tranh Việt Nam – Vietnam Veterans Memorial, khánh thành ngày 13.9.1982 với diện tích 8.100 m² từ xa nhìn thấy tượng 3 người lính bằng đồng đen. Đài Tưởng Niệm là một bức tường dài, hình chữ V, bằng đá hoa cương đen dài 75m, cao 3m, khắc tên của hơn 58.000 chiến binh Mỹ đã thiệt mạng hoặc mất tích khi tham chiến trong cuộc chiến tranh Việt Nam. Chúng tôi rất xúc động đọc tên những người lính hy sinh thời đó tuổi còn qúa trẻ chết tại chiến trường Việt Nam. Ở góc chính giữa của chữ V có những tràng hoa tưởng niệm, cảm động nhất là tràng hoa tươi được kết bông là một lá cờ vàng của Việt Nam Cộng Hòa. Những ngọn đèn cầy đang tiếp tục cháy, hơn 40 năm qua nhưng hình ảnh đó không thể phai mờ trong lòng người! Chúng tôi cuối đầu tưởng niệm và nhớ ơn những chiến sĩ Việt-Mỹ đã hy sinh cho Tự Do và Dân Chủ.

Washington không có nhà chọc trời như ở các thành phố khác, từ xa có thể nhìn thấy cột Obelisk đứng trên ngọn đồi ở National Mall khoảng giữa Capitol và Lincoln Memorial, nơi nầy là một khoảng không gian đẹp nhờ có hồ nước long lanh dưới ánh nắng mặt trời, những hàng cây Hoa Anh Đào màu hồng, trắng còn nở rộ rất thơ mộng nghiêng mình bên dòng sông Potamac êm đềm chảy qua (Nhật Bản tặng 3000 cây Hoa Anh Đào trồng ở National Mall quanh hồ Tidal Basin và bờ sông Potamac Washington năm 1912).

Điện Capitol hay Toà Quốc Hội là cơ quan lập pháp của chính phủ liên bang Hoa Kỳ, trên đồi Capitol ở cuối phía đông của National Mall. Quốc Hội Hoa Kỳ theo quy chế lưỡng viện nên toà nhà có hai viện: Thượng Nghị Viện (Senate) bên cánh phía Bắc và Hạ Nghị Viện (House of Representatives) ở bên hướng Nam. Ðiện Capitol xây bằng cẩm thạch trắng bên trên có mái vòm lớn, xây năm 1793 đến năm 1800, mở phiên họp quốc hội đầu tiên ngày 17.11.1800. Trải qua nhiều lần tu sửa là một trong những cơ quan quyền lực nhất và cũng là một trong những địa danh du lịch nổi tiếng bậc nhất nước Mỹ. Rất tiếc thời gian qua cung điện nầy không mở cửa để du khách viếng thăm. Chỉ có viện bảo tàng tầng hầm muốn vào phải xếp hàng, chờ an ninh kiểm tra giống như vào phi trường. Những người lớn tuổi không nên uống nước nhiều, ở Washington, New York rất khó tìm nhà vệ sinh.

Tòa Bạch Ốc – White House là nơi ở chính thức và là nơi làm việc của tổng thống. Toà Bạch Ốc là toà biệt thự sơn màu trắng, xây bằng sa thạch theo kiểu tân cổ điển, khởi công xây dựng ngày 13.10.1792. Toà nhà theo thiết kế của Kiến Trúc Sư Hoban mô phỏng tầng trệt và lầu một của toà nhà Leinster House, dinh thự của một công tước toạ lạc ở Dubin, Ireland. Tổng Thống George Washington cùng với Pierre L’Enfant, người chịu trách nhiệm chọn địa điểm xây dựng. John Adams là tổng thống đầu tiên đến sống trong Toà Bạch Ốc từ ngày 1.11.1800. Đã nhiều lần tu bổ để phù hợp với tổng thể toà nhà hơn 212 tuổi. Du khách đi dọc theo đại lộ rộng, có công viên hoa lá nhiều bóng mát với nhiều tượng đài bằng đồng, có thể đứng trước hàng rào mặt tiền chụp hình, không sợ cảnh sát đuổi. Chung quanh khu vực không thấy cảnh sát canh gát, có thể họ kiểm soát an ninh qua máy Camera. Những đoàn du lịch vào thăm phải ghi danh trước theo địa chỉ White House Tours http://1.usa.gov/1B067WI.

Thăm Nghĩa Trang Quốc Gia Arlington – Arlington National Cemetery nằm tại quận Arlington, Virginia. Được thành lập năm 1864 trên phần đất điền trang cũ của Tướng Robert E. Lee (1807- †1870), Nghĩa Trang Quốc Gia Arlington mở rộng diện tích 3 km² và là nơi an táng của hơn 290.000 người, trong đó phần lớn là các binh lính, sĩ quan hoặc cựu chiến binh của quân đội Hoa Kỳ.

Chúng ta cứ tưởng nghĩa trang phải có những nấm mộ như ở Việt Nam, nhưng ở nơi đây từ cổng vào có trồng nhiều hoa màu tím và cây có hoa giống hoa táo trắng điểm hồng. Những hàng cây cổ thụ được chú thích loại thực vật và tuổi thọ. Không khí trang nghiêm, không có mùi nhang nhưng có mùi thơm của hoa lá xanh tươi. Những tấm bia khắc tên màu trắng giống nhau kích thước xếp thành hàng ngang dọc trên nền cỏ xanh mược. Đặc biệt hơn là mộ của cố Tổng Thống John F. Kennedy (1917- †1963) có ngọn lửa bất diệt cháy quanh năm vợ và con được chôn hai bên, nằm gần đó là mộ của Nghị Sĩ Robert F. Kennedy em tổng thống với cây thánh giá màu trắng. Lễ Chiến Sĩ Trận Vong Memorial Day là một ngày lễ liên bang tại Hoa Kỳ, diễn ra vào ngày thứ Hai cuối cùng trong tháng 5 hằng năm. Trước kia với tên gọi là Decoration Day, ngày lễ này tưởng niệm những quân nhân Hoa Kỳ tử trận.

Thiếu Tướng John A. Logan, người lãnh đạo tổ chức Grand Army of the Republic, chọn ngày 30 tháng 5 để làm lễ này. Người ta tin rằng ngày này được chọn vì lúc đó hoa đang nở rộ khắp nước Mỹ. Đến thăm nghĩa trang nầy phải chạnh lòng nhớ về nghịa trang Biên Hòa bị bỏ hoang phế, cỏ mọc trên những nấm mộ không bia đá!

Mưa chiều Washington đủ ướt đầu người chúng tôi “cưỡi ngựa xem hoa” chạy quanh xem Ngũ Giác Đài – The Pentagon là trụ sở Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ, theo tài liệu nơi nầy lớn nhất thế giới với diện tích sàn tổng cộng 616.518m2, chiều dài mỗi mặt tiền: 280,72m, chiều cao: 23,56m Tổng chiều dài các hành lang: 28,15km. Do George Edwin Bergstrom thiết kế và xây dựng năm 1941-1943, toà nhà này được khánh thành ngày 15.1.1943. Nhân viên làm việc có 23,000 người (quân nhân và dân sự) và 3,000 người giúp việc. Toà nhà có 5 cạnh, 5 tầng (cộng thêm 2 tầng hầm) và 5 hành lang…

Giả từ Washington đến phố cổ Philadelphia thuộc tiểu bang Pennsylvania. Trên hướng đi chúng tôi ghé Atlantic City (New Jersey), thành phố cờ bạc có nhiều sòng bài, Paris by Night thường tổ chức văn nghệ ở hội trường lớn nơi đây. Thành phố nầy nghèo nàn không bằng Las Vegas nổi tiếng đẹp được thành lập năm 1905 ở Nevada, nhìn chung ở Mỹ nhiều người lớn tuổi thích đánh bài? Sòng bài lúc nào cũng đông người. Chúng tôi không có máu đỏ đen, chỉ dạo chơi, ăn uống nên phải vào bãi đậu xe trả tiền. Từ Atlantic về Philadelphia qua những rừng cây có tên thật là lãng mạn “thì thầm”, thời tiết cuối tháng Tư còn lạnh hai bên đường những vườn táo, nho cành trơ trụi chưa đâm chồi nẩy lộc… Cầu sắt nối tiếp tiểu bang New Jersey và Pennsylvania, dù có GPS/ Navigation chỉ đường nhưng vào thành phố cổ đi lạc hướng qua cầu nầy 2 lần phải trả tiền thuế $10. Ở Mỹ thức ăn không đắt, vào nhà hàng ăn tự chọn “all you can eat” $14 chưa tính tiền nước, ghé Wal Mart mua con gà nướng $5 bốn người ăn không hết. Tốn tiền nhiều nhất là: Hotel, xăng, thuế đường, tiền bãi đậu xe, vào cửa các nơi như viện bảo tàng… Hotel tiện lợi WiFi free, nước đá xử dụng tự do, đậu xe an toàn.

Chúng tôi ghé thăm anh chị Thái Kỳ – Tiểu Muội, chị Tiểu Muội là bạn học niên khóa 1968 Phan Châu Trinh Đà Nẵng với cậu Văn. Anh chị gốc người Hoa trưởng thành ở Quảng Ngãi, nhưng đời sống như những người dân xứ Quảng rất chân tình. Anh chị đãi chúng tôi buổi ăn tối món lẩu có nước mắm Phú Quốc đậm đà, chiếc bánh “Welcome Philadelphia” thật đẹp. Anh chị có 2 người con trai đã lập gia đình, đều tốt nghiệp ngành Y Khoa, người con thứ 2 là nha sĩ thiếu tá Hải Quân ở San Diego có một thời gian làm việc ở Đệ Thất Hạm Đội. Nhà ở đây có tầng hầm giống như ở Đức, ở California, Houston không có hầm. Nhờ có thổ địa hướng dẫn đi chơi thỏa mái, mỗi tiểu bang tự trị, nên chính sách thuế cũng khác nhau ở Pennsylvania mua quần áo không phải trả thuế, đến outlet quần áo rẻ bằng ½ giá ở Đức tha hồ mà chọn. Chị Tiểu Muội hướng dẫn đi thăm viện bảo tàng, các khu thương mãi của người Việt, ăn phở Hà Saigon với tô “xe tăng”. Cảm ơn anh chị Kỳ-Muội hy vọng một ngày không xa chúng ta gặp nhau ở Đức…

Philadelphia nổi tiếng còn cái chuông tự do Liberty Bell/ Freiheitsglocke treo ở “Nhà Độc Lập”, chuông này được đặt mua từ công ty Lester và Pack (ngày nay là “Whitechapel Bell Foundry”) tại Luân Đôn năm 1752, và được đúc với huyền thoại – một câu thơ từ Sách Levi (25:10) Proclaim Liberty throughout all the land unto all the inhabitants there of / Verkünde Freiheit im ganzen Land für alle seine Bewohner, Lev. 25:10). – “Công bố tự do trên khắp xứ sở với toàn thể dân chúng sinh sống trên đó”. Là một trong những biểu tượng của nền độc lập được đánh tiếng chuông đầu tiên lúc tuyên bố Tuyên Ngôn Độc Lập Hoa Kỳ vào ngày 8 tháng 7 năm 1776. Trong những năm 1830, chuông được chọn làm biểu tượng xóa bỏ chế độ nô lệ.

Philadelphia có diện tích 369 km², dân số hơn 1,5 triệu, vùng đô thị trên 5 triệu. Chúng tôi đến khu “Germantown” nơi nầy có nguồn gốc vào năm 1683 đoàn người Đức 13 người từ Krefeld đi trên con tàu “Concord” đến lập nghiệp hiện nay người gốc Đức khoảng 8,1% ; Ý 9,2%; Ba lan 4,3%. 13,6% Ái Nhĩ Lan. Thành phố nầy cách New York 1 giờ 20 phút lái xe, tiện lợi nhất vào New York bằng xe bus, giá mỗi người đi về là $30, lái xe vào không có chỗ đậu, 1 giờ đầu trả 18 USD, và rất dễ bị tai nạn.

New York diện tích 789,4 km², dân số hơn 8 triệu người, là thành phố đông dân nhất nước Mỹ, nhưng thua dân số Sài Gòn. Vùng đô thị (New York Metropolitan Area) diện tích 17,405 km². Đây cũng là vùng đô thị đông dân nhất Mỹ là 18,9 triệu. New York là thành phố nổi bật nhất nước Mỹ về việc sử dụng phương tiện giao thông công cộng hoạt động 24/24, Còn được gọi là “thành phố không bao giờ ngủ”.

Năm 1624 New York được người Hòa Lan thành lập trạm mậu dịch thương mại thời đó từng được gọi là Tân Amsterdam cho đến năm 1664 khi thuộc địa này bị Vương Quốc Anh kiểm soát. New York là thủ đô của Hoa Kỳ từ năm 1785 đến năm 1790. Là thành phố lớn nhất của Hoa Kỳ từ năm 1790. New York có 5,538 toà nhà cao tầng nhiều nhất và đứng hạng nhì thế giới, chỉ sau Hồng Kông. Hiện nay thành phố có 50 nhà chọc trời cao trên 200m. Vì mật độ dân số và giá trị bất động sản đắt trong những khu thương mại khiến cho New York trở thành nơi tập trung nhiều nhất các toà nhà, toà tháp chung cư và văn phòng.

Tượng Nữ Thần Tự Do chào đón hàng triệu di dân khi họ đến Mỹ vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Tượng Nữ thần do Pháp tặng cuối thế kỷ 19, đặt tại cửa sông Hudson nhìn ra cảng New York, là một trong những biểu tượng nổi tiếng nhất của Mỹ. Tượng nặng 229 tấn, lưng rộng 10,6m, miệng rộng 91cm, tay phải giơ ngọn đuốc lửa dài 12,8m, chỉ riêng một ngón tay trỏ cũng dài 2,4m. Toàn thân bức tượng cao 46m, nếu tính cả phần bệ có tổng chiều cao 93m. Trong ruột tượng nữ thần có cầu thang xoáy trôn ốc, tương đương độ cao một ngôi nhà cao 12 tầng, giúp du khách leo đến vùng đầu bức tượng. Phần vương miện của tượng mở cửa để khách ngắm nhìn toàn cảnh New York nhưng sau vụ khủng bố hai toà tháp đôi ngày 11.9.2001, Tượng Nữ Thần Tự Do bị đóng cửa vì lý do an ninh. Thăm tượng Nữ Thần phải xếp hàng nhiều giờ mua vé và chờ kiểm soát an ninh như đi máy bay vậy. Chúng tôi cảm ơn cô bạn Dr. Tina Hạnh làm việc cho cơ quan WHO ở New York đã mua ticket tặng trước.

Mua Ticket: https://www.newyorkpass.com/De/prices/

Wall Street ở vùng hạ Manhattan, là một trung tâm tài chính, Thị trường Chứng khoán thế giới bề thế từ Đệ nhị Thế chiến… Đại lộ số 5 nhiều cửa hàng sang trọng của trung tâm Manhattan và là một trong những biểu tượng về sự giàu có bậc nhất. New York có một tầm ảnh hưởng mạnh mẽ về thương mại, tài chính, văn hóa, thời trang, giải trí… Liên Hiệp Quốc đặt tổng hành dinh nên New York cũng là một trung tâm quan trọng về các vấn đề quốc tế. Những đại học lớn, thư viện hiện đại và những sân khấu lớn ở Broadway, dù là nơi đất đắt như vàng nhưng có công viên rộng hơn 340 ha, là một ốc đảo xanh tươi làm cho khoảng không gian tươi mát, giữa lòng thành phố beton với một rừng nhà chọc trời. Viện bảo tàng nằm trên đảo Ellis Island – nơi những người nhập cư từ Châu Âu đặt bước chân đầu tiên đến Mỹ vào năm 1892 để thực hiện “Giấc Mơ Mỹ”, và từ đó New York trở thành thành phố đa chủng tộc.

Trung Tâm Thương Mại Thế Giới 1 (One World Trade Center) xây tại toà tháp đôi bị sập vì khủng bố 11.9.2001. Toà tháp mới xây lại từ 27/4/2006, có chiều cao 5,413m gồm cả cột antena, (tòa tháp đôi cũ chỉ cao 417m và 415m). Độ sâu 60m dưới lòng đất tường beton dày 60cm, phần trên xây bằng thép bao kính đặc biệt. 104 tầng diện tích 325,279m², có 73 cầu thang máy mỗi cái chở được 54 người với vận tốc đi lên 10,16m/s. Thời gian 8 năm xây, kinh phí tốn 3,8 tỷ USD. New York còn có Empire State Building cao 381m diện tích 208,879m² xây năm 1931.

Ở New York, Mỹ đen và dân mới nhập cư sống trong khu phố nghèo ồn ào. Khu người Tàu giống như ở Chợ Lớn, bán đủ các loại “thượng vàng hạ cám” những con vịt quay vàng treo trong các tủ kính. Họ ở nhà dưới khu trên là đường tàu chạy ầm ầm, đi dưới mình chịu không nổi tiếng động, nhưng có lẽ vì đời sống bon chen lỗ tai họ phải thích hợp? Chinatown toàn là người Á Châu ít thấy Mỹ trắng, tài xế tắc xi, xe buýt đều là da đen… Mỹ trắng sống trong khu trung lưu hoặc thượng lưu, giá trị nhà ở Mỹ tùy thuộc vào khu an toàn, chỉ cần nói nhà khu nào? Người ta có thể hiểu địa vị xã hội của người đó, phần lớn người Việt không ở chung với khu Mỹ đen hay Mễ.

Từ New York chúng tôi đi Montréal, Quebéc, Ottawa, Toronto, Niagara Falls. Thác Niagara nằm một phần của Canada và Mỹ, nhưng đứng ở phiá Canada nhìn thác có vẽ đẹp hùng vĩ hơn. Chúng tôi ăn điểm tâm rời Hilton Hotel sớm, khởi hành trở về Mỹ may mắn không bị kẹt xe và qua biên giới, cảnh sát biên giới chỉ hỏi tôi đến Mỹ lần cuối năm nào? Có mang trái cây? May mắn không bị xét xe mất thì giờ. Đến Buffalo thành phố mang tên trâu rừng, chạy dọc theo hồ Erie có những tượng bằng đồng như đàn trâu rừng đang ăn cỏ. Giả từ bắc Mỹ càng đi về phương nam thời tiết ấm áp hơn, xa lộ liên bang nầy đi qua nhiều đồi núi cây rừng xanh lá, điểm những cánh hoa muôn sắc đang khoe dưới nắng ấm mặt trời.

Chúng tôi ghé vào các thành phố Cleveland, Columbus Cincinnati (Ohio), Kentucky, Nashville, Memphic (Tennessee), Little Rock (Arkansas) về Texas. Mỗi tiểu bang có vẽ đẹp và nét đặc thù riêng, nhiều nhà Thờ có vẽ cổ kính một phần giống ở Âu Châu, các đường phố mang tên các thành phố của Đức như: Stuttgart, Hamburg, München… Hai bên xa lộ là những cánh đồng rộng mênh mông, trồng lúa mì hay bắp đang mọc xanh mơn mỡn. Chúng tôi tìm đường theo bản đồ hướng dẫn lên “đồi vọng cảnh” ở Cincinnati trên đó ngắm cảnh đẹp buổi chiều nhìn sang Kentucky, gặp xe Cảnh sát hỏi đường, ông ta vui vẽ nở nụ cười tươi bảo chúng tôi chạy xe theo sau ông dẫn lên đồi, đó là nghĩa cử đẹp đáng nhớ của một người thi hành công vụ đối với du khách. Đứng trên đồi nhìn dòng sông xanh là biên giới của hai tiểu bang, xe cộ tấp nập qua lại trên cầu, thành cầu có hình dáng như cái cầu vồng màu xanh. Một khoảng công viên nhỏ gần bờ sông có gió nhẹ, ông già da ngăm đen đang làm ống tiêu bằng trúc, copy theo cái cũ để trên bàn, ông hỏi chúng tôi là người Việt? Ông tâm sự, ông là kỹ sư về hưu từng tham chiến ở Việt Nam trước 1970 có rất nhiều kỷ niệm buồn vui. Ông am hiểu tình hình thế giới, từng làm việc bên Thượng Hải, phê bình chế độ Cộng Sản độc tài, tham nhũng hối lộ, bóc lột… người dân sống dưới chế độ CS lo miếng ăn trước hết, cái bụng đói thì cái đầu khó phát triển. Trước khi chia tay ông thổi cho chúng tôi nghe một khúc nhạc du dương trầm buồn.

Thành phố Memphis có vẻ nghèo nàn, nhưng có địa danh tưởng niệm Elvis Presley (1935-†1977) là ngôi sao sáng trong làng âm nhạc thế giới với danh hiệu “Ông Vua nhạc Rock and Roll”, không những vậy, ông còn là người rất hào phóng và chịu chi vì đã nhiều lần tặng đồng hồ đắt tiền, nhà, xe tiền bạc cho người khác. Elvis còn có sở thích mua bất cứ thứ gì mình thích, đặc biệt là đồ ăn. Ông thích nhất món bơ lạc và sandwich tại nhà hàng Colorado Mine Company ở Denver, Colorado. Presley lập gia đình với bà Priscilla Beauieu chỉ có một người con gái Lisa Marie Presley. Cuộc hôn nhân tan vỡ càng làm ông Vua nhạc rock & roll lún sâu vào vũng lầy đen tối, năm 42 tuổi hàng đêm phải dùng thuốc ngủ ngày 16/8/1977, qua đời trong nhà tắm, ngôi sao sáng đã tắt hẳn trên bầu trời âm nhạc, để lại bao nỗi thương tiếc cho nhiều người hâm mộ.

Trời về chiều những tia nắng vàng yếu ớt, chúng tôi đến Graceland nơi tưởng niệm Presley, nhiều đoàn du khách xếp hàng chờ xe để thăm các nơi sinh hoạt của Presley thời còn vang bóng. Hai chiếc phi cơ sơn màu xanh trắng, người chủ qua đời, thì máy bay được vận chuyển về nơi nầy làm vật lưu niệm. Rất tiếc chúng tôi đến trể không còn thời gian để đi thăm, chỉ tốn $10 tiền đậu xe. Mời độc giả xem hình trên Internet đở tốn $72 tiền vào cửa!

Trên đường về cũng như lúc đi, nơi nào đẹp thì chúng tôi ghé vào thăm ngủ qua đêm. Thủ phủ Little Rock của tiểu bang Arkansas, Clinton từng là thống đốc tiểu bang nầy 11 năm trước khi đắt cử làm tổng thống Mỹ thứ 42, thời gian tại chức (1993 bis 2001). Phía trước Dinh Thống Đốc cũng có cái chuông đồng còn mới giống như cái chuông bể ở Philadelphia, là ngày Chúa Nhật nên Dinh Thống Đốc vắng người. Về Texas trời nóng hơn, hai bên xa lộ là đồng cỏ xanh, những đàn bò ung dung gặm cỏ, đời sống thật thanh bình. Một tháng trôi qua thật nhanh hành trình dài hơn 10,000 km bình an. Cảm tạ Thượng Đế đã cho chúng con đạt được ước mơ. Hy vọng sẽ có những cuộc hành trình dài thứ hai vào mùa Thu thưởng thức mùa lá vàng. Cảm ơn thân hữu đã bỏ thì giờ đọc Hái Lúa Đi Mỹ chia sẻ với chúng tôi niềm vui nơi xứ người.

Nguyễn Quý Đại

Share this post