Không Có Tình Yêu Hạnh Phúc – Kim Thanh

Không Có Tình Yêu Hạnh Phúc – Kim Thanh

Thơ Louis Aragon, bài  “Il n’y a pas d’amour heureux” (1943) in trong La Diane française (Seghers, 1946)

Kim Thanh giới thiệu và dịch

Louis Aragon (1897-1982), một trong những người tiên phong của phong trào siêu thực (cf. thi tập Feu de Joie, Mouvement perpétuel), là một thi sĩ hiện đại nổi tiếng. Thơ của ông –như của Apollinaire, Paul Eluard, Jacques Prévert– theo thể tự do, bỏ các dấu ngắt, chấm câu, chú trọng về nhạc điệu và hình ảnh tân kỳ, nếu không muốn nói lập dị. Và người dịch chủ tâm giữ cho đúng ý và đúng hình thứccủa nguyên tác. Trong thế chiến II, Aragon là một quân y sĩ, về sau trở thành kháng chiến quân và thành viên của đảng Cộng sản Nga –lúc ấy được xem là kẻ thù của Đức quốc xã. Các bài thơ trữ tình của ông, viết cho người yêu Elsa (mà cuộc sống chung không phải lúc nào cũng êm ả như dòng sông nhỏ), đều được ưa chuộng và hầu hết được phổ nhạc, nhiều hơn tất cả các thi sĩ Pháp của thế kỷ XIX và XX. Bài thơ này, trong đó tình yêu lứa đôi, như một thực thể tuyệt đối khó đạt đối với thi nhân, đã hòa lẫn cùng tình yêu dành cho đất nước bị chiếm đóng, được Georges Brassens đặt nhạc và hát năm 1950, và sau đó lần lượt được hát bởi Françoise Hardy, Barbara, Danielle Darrieux, Nina Simone, Elodie Frégé, Youssou N’Dour, giữa nhiều ca sĩ khác.

Rien n’est jamais acquis à l’homme Ni sa force        Không có gì tạo được cho con người bao giờ Cả sức lực

Ni sa faiblesse ni son coeur Et quand il croit                 Cả sự yếu đuối cả trái tim của hắn Và khi hắn ngỡ

Ouvrir ses bras son ombre est celle d’une croix         Mở cánh tay ra bóng hắn là bóng một cây thập giá

Et quand il croit serrer son bonheur il le broie         Và khi tưởng siết ôm hạnh phúc hắn nghiền nát nó

Sa vie est un étrange et douloureux divorce                   Đời hắn là một cuộc ly dị lạ lùng và đau khổ

Il n’y a pas d’amour heureux                                        Không có tình yêu hạnh phúc

Sa vie Elle ressemble à ces soldats sans armes          Đời hắn Nó giống những binh sĩ không vũ khí kia

Qu’on avait habillés pour un autre destin                   Mà người ta đã trang phục cho một định mệnh khác

A quoi peut leur servir de se lever matin                    Có ích gì đâu họ phải sớm thức giấc

Eux qu’on retrouve au soir désoeuvrés incertains    Để buổi chiều gặp lại nhàn rỗi lông bông

Dites ces mots Ma vie Et retenez vos larmes             Hãy nói những lời này Đời tôi Và hãy ngăn dòng nước mắt

Il n’y a pas d’amour heureux                                        Không có tình yêu hạnh phúc

Mon bel amour mon cher amour ma déchirure         Tình yêu đẹp đẽ của tôi tình dấu yêu tình tan tác

Je te porte dans moi comme un oiseau blessé         Tôi mang em bên lòng như một con chim bị thương tích

Et ceux-là sans savoir nous regardent passer          Và những kẻ vô tình kia nhìn chúng ta đi qua

Répétant après moi les mots que j’ai tressés            Lặp lại sau tôi những lời tôi đã đan kết

Et qui pour tes grands yeux tout aussitôt moururent         Những lời cho đôi mắt to của em tức thời lịm chết

Il n’y a pas d’amour heureux                                        Không có tình yêu hạnh phúc

Le temps d’apprendre à vivre il est déjà trop tard      Thời gian tập sống nó đã quá trễ rồi

Que pleurent dans la nuit nos coeurs à l’unisson      Hãy hòa nhịp đôi tim hãy cùng trong đêm thổn thức

Ce qu’il faut de malheur pour la moindre chanson     Bao nhiêu khổ lụy cho một bài ca nhỏ

Ce qu’il faut de regrets pour payer un frisson             Bao nhiêu tiếc nuối cho một thoáng cảm rung

Ce qu’il faut de sanglots pour un air de guitare          Bao nhiêu nức nở cho một điệu ghi-ta

Il n’y a pas d’amour heureux                                         Không có tình yêu hạnh phúc

Il n’y a pas d’amour qui ne soit à douleur                    Không có tình yêu nào mà không đau thương

Il n’y a pas d’amour dont on ne soit meurtri                Không có tình yêu nào mà người không buốt nhức

Il n’y a pas d’amour dont on ne soit flétri                    Không có tình yêu nào mà người không phôi pha

Et pas plus que de toi l’amour de la patrie                  Và không hơn tình yêu của em tình của quê hương

Il n’y a pas d’amour qui ne vive de pleurs                   Không có tình yêu nào mà không sống bằng lệ khóc

Il n’y a pas d’amour heureux                                        Không có tình yêu hạnh phúc

Mais c’est notre amour à tous deux                             Nhưng đó là tình yêu của đôi ta

Portland, 8/2010

KT

Share this post