Catfishing – lltran

(TVVN.ORG) Danh từ mới mẻ “catfishing” xuất hiện từ cuốn phim “tài liệu” năm 2010 của Nev Schulman ghi chép những câu chuyện lừa gạt tình yêu qua mạng ảo. Để giải thích, ông Schulman kể chuyện ngư phủ vận chuyển cá tuyết (cod fish) từ Alaska đến Hoa Lục. Chuyến đi nhiều ngày nên khi đến nơi, cá tuyết mệt lừ nên thịt bở rệt và chẳng còn bao nhiêu mùi vị. Để “chữa cháy”, các ngư phủ nghĩ ra việc chứa cá chứa trong những bồn nước lớn trên tàu, và thả thêm vào các bồn nước ấy những con cá trê (catfish). Cá trê là “cá lớn” sẵn sàng săn đuổi cá bé hơn nên cá tuyết luôn tìm cách trốn tránh. Chính những con cá trê kia khiến [thịt] cá tuyết săn và đầy đủ hương vị vì phải bơi lội, ẩn trốn ngày đêm! Nôm na, “catfish” có nghĩa là kẻ lừa gạt để đoạt mục đích săn tình. Người bị săn luôn phải đoán [mò], phải cẩn thận và phải khôn ngoan để tránh bị lừa (catfished).

Chữ “Catfishing” chính thức xuất hiện trên tự điển the Merriam-Webster phiên bản 2014 và được giải thích như sau: “catfish” là người ngụy tạo tiểu sử cá nhân trên mạng xã hội để thu hút đối tượng [họ] ưa thích. Catfish hay “cá trê” không còn là tên riêng của một loài cá nước ngọt mà người Việt nấu canh chua rất ngon dù cá trê trơn tuột, khó nắm giữ như trong câu “cá trê chui ống”, mô tả những câu hứa hẹn thề nguyền nói xong rồi quên tuốt! Như thế trong tiếng Việt, cá trê [trơn tuột] cũng được dùng để mô tả sự dối gạt? ‘Catfishing’ là một hành động dối gạt người cả tin bằng sự giao tiếp qua môi trường xã hội ảo.

Có nhiều loại ‘catfish’ hay ‘cá trê’ khác nhau, tùy theo mục đích sử dụng để lừa gạt, nhưng nói chung, c là người hay dối trá. Họ tạo ra nhiều câu chuyện lớn nhỏ, nhiều tình huống khác nhau nhưng tụu trung vẫn chỉ để lừa dối, gạt tình.

Loại cá trê [dối gạt để] trả thù: Người này cho rằng đã bị lừa gạt bởi đối tượng hoặc bởi người thân của đối tượng nên bày ra một nhân vật lãng mạn, tình tứ để câu con mồi.

Loại cá trê rảnh rỗi, không có chuyện chi để làm cho qua ngày đoạn tháng nên dùng mạng ảo để tiêu khiển, họ đặt chuyện để “câu” con mồi ngây thơ, mời gọi rủ rê kẻ lạ hoặc ngay cả người đã từng quen biết. Kết tình với con mồi chỉ để giải trí.

Loại cá trê [đang] âm thầm say đắm đối tượng nhưng không đủ can đảm để tỏ tín; vị thiếu tự tin, cho rằng họ không xứng đáng nên bày ra một nhân vật mới để kết bạn [qua mạng ảo]. Nổi tiếng nhất là chuyện cầu thủ banh cà na Manti Te’o, kết thân với một cô gái [ảo] tên Lennay Kekua và người đẹp chết [giả] vì bệnh hoại huyết. Chàng cầu thủ đăng đàn kể chuyện thất tình khiến bá tánh mủi lòng, xót xa gửi lời chia buồn ào ào. Câu chuyện vỡ ra khi có người hỏi tới, và nhờ việc điều tra của thám tử riêng, Manti Te’o tìm ra rằng chẳng có con người nào tên Lennay Kekua cả. Đây là một câu chuyện hoàn toàn giả! Nghĩa là chàng cầu thủ bị gạt đến nơi đến chốn bởi một cái quạt [fan] vô danh!

Loại cá trê nguy hiểm chuyên đặt chuyện để phá phách và gây khổ đau cho kẻ khác. Phá phách và gây đau khổ cho kẻ khác khiến cá trê hài lòng [tài giỏi] và thích thú [bệnh hoạn].

Loại cá trê cô đơn thường u buồn, cần có người đối thoại nên đang đàn chưng hình ảnh thiệt hấp dẫn để thu hút khách lạ [ưa chuộng người / hình đẹp mắt]. Khi gặp được đối tượng vừa ý, cá trê và con mồi kết thân, tặng quà, ngày ngày nói chuyện và ngay cả chia sẻ những thầm kín riêng tư… Tóm lại là cá trê tìm được người khỏa lấp nỗi cô đơn. Đây là loại cá trê gây nhiều rắc rối cho kẻ bị lừa; vì khi tìm ra sự thật, con mồi bỏ chạy và cá trê đôi khi xoay ra cù cưa lằng nhằng theo đuổi.

Những dấu hiệu đặc thù của cá trê săn mồi:

– Tự dưng một con người vô cùng hấp dẫn xuất hiện bầu bạn với ta qua mạng ảo.

– Nhân vật này không bao giờ muốn nói chuyện qua Skype hoặc qua những “app” khác giúp con người nói, nghe và nhìn thấy kẻ đối thoại trên màn hình. Máy điện toán hoặc điện thoại của họ luôn luôn bị hỏng vì một lý do nào đó.

– Khi câu chuyện đến hồi gây cấn, sắp sữa tan rã thì cá trê mới đồng ý gặp mặt nạn nhân. Chuyến thăm viếng [giả] cũng bị kéo dài nhiều lần và sau cùng chẳng bao giờ xảy ra; mục đích của việc hứa hẹn cũng chỉ để nạn nhân tiếp tục theo đuổi cuộc tình ảo với cá trê, càng lâu càng tốt.

– Cá trê không bao giờ cho địa chỉ, nơi sinh sống.

– Qua các cú điện thoại, nạn nhân không bao giờ nghe thấy những âm thanh “ngoài lề”, cá trê vô cùng cẩn thận khi nói chuyện với nạn nhân.

Tóm lại là cá trê vô cùng “trơn”, khó nắm giữ nhưng việc tìm hiểu [sự thật] không khó khăn cho lắm, có vô số các “app” để kiếm tung tích cá trê: Facebook profile; số điện thoại, Google Maps để định vị trí số điện thoại, IP của máy điện toán; tìm kiếm người [thật] bằng cách dùng Google reverse image search…

Cá trê sử dụng những gì để dụ dỗ con mồi?

– Những tấm ảnh [giả]: Từ các nhân vật có thật trong đời sống như người mẫu không nổi danh, những tấm ảnh [vừa mắt] trên mạng

– Sử dụng các tiểu sử đăng lền khên trên mạng xã hội, sửa đổi vài chi tiết lặt vặt

Rồi từ đó, bịa đặt các câu chuyện tình tiết éo le để lôi kéo người cả tin. Trên mạng ảo, đầy rẫy những câu chuyện lỡ khóc dở cười về hiện tượng cá trê (catfish) và nạn nhân [bị ‘catfished’]. Chương trình “Catfishing” của MTV là một chuyện dài nhiều tập, gom được khá nhiều các khuôn mặt đời ảo và đời thường.

Khi nào thì chuyện dối gạt [tình cảm] như catfishing trở thành “entrapment” (đặt bẫy)? Theo luật pháp Hoa Kỳ, một người bị “bẫy” (entrapped) khi bị nhân viên công lực khuyến dụ phạm tội [mặc dù họ không có ý muốn phạm tội]. ‘Entrapment’ hay [bị] gài bẫy là một cách bào chữa, biện hộ hiệu quả khi bị cáo tin rằng bị nhân viên công lực dụ dỗ, khuyến khích phạm tội. Đường ranh giữa hai sự việc kể trên xem ra rất mờ nhạt vì cả hai đều có mục đích dối trá, lừa gạt nhưng ‘catfishing’ là danh từ mô tả hành động không bị luật pháp trừng phạt như gạt tình, lấy tiếng, gây buồn phiền, đau khổ hoặc làm xấu… nạn nhân trong khi ‘entrapment’ liên quan đến tội ác và bị cáo là thường dân, phạm tội trong khi “dính dáng” đến nhân viên công lực.

‘Catfishing’ bao gồm cả việc phụ huynh giả tên con [gái] để tìm kẻ bất lương dụ dỗ trẻ em; nghệ sĩ đóng vai đồng tính để tìm kiếm kẻ nhẹ dạ hầu xin khéo những tấm hình khỏa thân dùng trong sản phẩm nghệ thuật; bạn gái giả danh một người thứ ba để “thử” lòng chung thủy của bạn tình; kẻ muốn nổi tiếng bằng cách giả danh để làm xấu một nhân vật nổi tiếng hảo ngọt…

Những yếu tố nào tạo nên trào lưu catfishing? Kết luận từ các cuộc nghiên cứu xã hội cho thấy rằng người trẻ thế giới sử dụng mạng ảo mỗi ngày một đông, và giao tiếp rầm rộ qua liên mạng để “nhận” ra con người của chính mình. Giao tiếp và tương quan xã hội [ảo] là một thước đo nhân cách, cá tính. Nhưng việc sử dụng thước đo này trở nên nguy hại cho những người [bị] cô lập, kẻ cô độc không có người thân chung quanh, thèm giao tiếp [với con người] nên dễ kết bạn và dễ say sưa rồi ghiền mạng ảo. Cái thèm muốn sự giao thiệp cộng với cái sợ bị từ chối loại bỏ trong đời sống thật đã tạo ra các vấn nạn tâm lý mới mẻ và khác thường.

Tất nhiên không phải ai cũng rắp tâm lừa dối kẻ khác nhưng vì ham muốn sự hoàn hảo nên con người hay “thêm mắm dặm muối” không nhiều thì ít, biến mình thành một khuôn mẫu đẹp hơn, giỏi hơn, dễ thương dễ mến hơn nên không lạ là những bản tiểu sử cá nhân đăng trên liên mạng đều rất thu hút. Khi gửi một tấm ảnh, ai cũng chọn cho mình một tấm ảnh ưng ý nhất, đẹp hơn, trẻ hơn… con người “thật”…

Tiểu sử nào hấp dẫn lại đi kèm những tấm hình bắt mắt đều được bá tánh xúm lại khen lao và muốn kết bạn [bè] nên không lạ là ai cũng thêm thắt, làm đẹp cho mình. Cuộc ganh đua [âm thầm] diễn ra hàng ngày, thì ra mạng ảo khuyến khích cổ võ những hành động kể trên!? Vả lại, trên mạng ảo, con người có thể đóng vai hoàng tử công chúa, đi rong chơi, ăn uống, hưởng thụ… miễn phí và đem khoe bá tánh sự sung túc, hạnh phúc [thầm mong ước] của mình, thỏa mãn biết bao? Từ đó, ‘catfishing’ ra đời.

Một yếu tố khác quan trọng không kém là cá trê không mấy khi gánh chịu “hậu quả”, trả giá nặng nề cho việc lừa dối trên mạng ảo. Cùng lắm là chỉ bị cộng đồng mạng ném đá một thời gian, rồi mọi việc chìm xuồng đi vào quên lãng nhất là khi chẳng mấy người biết rõ nhân dạng cá trê. Phá phách, chế diễu, gây khổ đau… nhưng ít khi bị trừng phạt khiến con người có khuynh hướng dễ bê bối, cẩu thả, liều lĩnh và đôi khi độc ác.

Nói chung, tình huống xã hội hiện nay dẫn đến ‘catfishing’; mỗi ngày cá trê một tài tình, hay ho hơn. Tuy nhiên, sự việc này trở nên quá phổ thông nên bá tánh không còn dễ bị rù quến. Khi rong chơi trên mạng, người ta đã cẩn thận hơn trừ những đứa trẻ mới lớn, còn ngây thơ và cả tin. Phụ huynh, do đó, giữ một vai trò vô cùng quan trọng khi tìm hiểu con em, cần tìm hiểu cả bạn bè thật và ảo hầu hướng dẫn đứa trẻ kịp thời.

Share this post

Luật Mới Ảnh Hưởng Hồ Sơ Trục Xuất Ra Sao? – Lê Minh Hải

(TVVN.ORG) (Robert Mullins International) Trong năm 2018, một số luật di trú mới và hồ sơ di trú mới đã được phán quyết. Trong chủ đề kỳ này chúng ta sẽ duyệt qua một vài hồ sơ di trú chọn lọc đã giúp cho một số người đang đối diện với lệnh trục xuất và những người đã được lệnh phải rời khỏi Hoa Kỳ.

Vụ án Session Kiện Dimaya

Vào đầu năm 2018, trong hồ sơ Session Kiện Dimaya, Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ đã quyết định về câu hỏi liệu điều khoản “Tội Phạm Bạo Lực” của Đạo luật Di trú và Quốc Tịch có mơ hồ về mặt vi hiến theo Điều Khoản Quy Trình Đến Hạn của Tu Chính Án Thứ Năm hay không.

Theo hồ sơ đặc biệt này, ông James Dimaya, sinh trưởng tại Phi Luật Tân, đã nhập cảnh Hoa Kỳ và là một thường trú nhân hợp pháp từ năm 1992. Trong hai năm 2007 và 2009, ông Dimaya đã vi phạm Bộ Luật Hình Sự California về tội trộm gia cư mức độ gia trọng cấp một. Ông đã bị tù hai năm về hai tội này. Theo Đạo Luật Di Trú và Quốc Tịch, một người không có quốc tịch tịch Mỹ nếu phạm một trọng tội sẽ là đối tượng bị trục xuất. Bị kết án tội gia trọng sẽ bị phạt rất nặng theo luật di trú và thường sẽ bị trục xuất.

Theo định nghĩa của Đạo Luật Di Trú và Quốc Tịch về tội gia trọng, bao gồm “tội bạo hành”, có nghĩa là bất cứ sự phạm tội nào bao gồm việc sử dụng hoặc gây những nguy cơ đáng kể khi dùng dụng vũ lực tấn công hoặc chiếm hữu tài sản của người khác. Bộ Nội An Hoa Kỳ sau đó đã bắt đầu thủ tục trục xuất ông Dimaya và cáo buộc tội trộm cắp của ông được thành lập và phạm tội bạo hành theo Đạo Luật Di Trú và Quốc Tịch. Chánh án di trú cho rằng Dimaya cần bị trục xuất vì tội trộm cắp đưa đến tội bạo hành, vì luôn luôn liên hệ đến mối nguy hiểm sử dụng vũ lực.

Ông Dimaya đã kháng cáo phán quyết của chánh án di trú và sự đồng tình của Hội Đồng Kháng Cáo Di Trú. Ông Diyama đã kháng cáo hồ sơ của ông đến Tòa Phúc Thẩm Rộng Quyền Thứ Chín, và tòa này đã phán rằng điều khoản “Tội Phạm Bạo Lực” của Đạo luật Di trú và Quốc tịch mơ hồ và vi hiến, vi phạm Điều Khoản Quy Trình Đến Hạn của Tu Chính Án Thứ Năm. Sau đó, Bộ Nội An đã kháng cáo lên Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ.

Sau cùng, Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ đã quyết định theo tỷ lệ 5 thuận, 4 chống, và phán rằng “Tội Phạm Bạo Lực” của Đạo Luật Di trú và Quốc Tịch là mơ hồ và vi hiến, vi phạm Điều Khoản Quy Trình Đến Hạn của Tu Chính Án Thứ Năm.

Trước khi có phán quyết này, Bộ Nội An có thể kết tội một người và đặt họ trong tiến trình bị trục xuất vì một tội bạo hành. Nhưng giờ đây, nếu một người phạm một tội danh liên hệ đến hoặc có thể liên hệ đến bạo lực thì Bộ Nội An sẽ không thể kết án người này vi phạm “tội bạo hành” theo Đạo Luật Di Trú và Quốc Tịch.

Điều này có nghĩa là nếu một người đã có lệnh phải rời khỏi Hoa Kỳ nhưng vẫn đang sống ở Hoa Kỳ dưới Lệnh Giám Sát, thì họ có thể xin mở lại hồ sơ và đấu tranh để lấy lại Thẻ Xanh của mình. Nó sẽ tùy vào lọai phạm tội, nhưng lọai tội rõ rệt nhất được hửơng lợi ích từ phán quyết trên là nếu người nào đó bị tội trộm cắp gia cư ở tiểu bang California. Một người được lệnh bị trục xuất vì “tội bạo hành” phải hành động càng sớm càng tốt. Cũng như nhiều vụ kiện tụng quan trọng, luật có thể thay đổi nhanh chóng và người ta sẽ mất đi quyền lợi của luật mới nếu họ không làm gì cả và luật sẽ thay đổi.

Về Hồ Sơ Velasquez-Rios

Trong Hồ Sơ Velasquez-Rios, Hội Đồng Kháng Cáo Di Trú đã từ chối việc áp dụng hồi tố Điều 18.5(a) của Bộ Luật Hình Sự Tiểu bang California. Điều khoản này nói rằng bản án khả thi tối đa dành cho tội nhẹ ở California là 364 ngày thay vì một năm. Điều 18.5 đã có hiệu lực vào ngày 1 tháng Giêng năm 2015. Theo hồ sơ Velasquez-Rios, Hội Đồng Kháng Cáo Di Trú xem những tội tiểu hình ở California vi phạm từ ngày kể trên trở về sau có thể được kết án 364 ngày, nhưng những tội tiểu hình vi phạm từ ngày 1 tháng Giêng năm 2015 và trở về trước sẽ vẫn bị xem là kết án 1 năm – mặc dù nội dung Điều Khoản 18.5(a) cho biết sẽ áp dụng việc hồi tố. Áp dụng luật này, Hội Đồng Kháng Cáo Di Trú nhận thấy rằng ông Velasquez-Rios không hợp lệ để xin hồi tố theo Đạo Luật Di Trú và Quốc Tịch, về việc ông vi phạm một tội tiểu hình liên quan đến tinh thần đạo đức vào năm 2003 và đã có thể bị kết án 1 năm tù thay vì 364 ngày. Trên thực tế, ông chỉ bị giam chính thức 12 ngày.

Đây là một hồ sơ điển hình rất xấu đã ảnh hưởng đến những người bị đối diện với lệnh trục xuất vì đã bị lấy đi một hình thức cứu giúp dành cho họ. Cho đến nay, quyết định của Hội Đồng Kháng Cáo Di Trú sẽ được kháng cáo lên tòa cao hơn. Mặc dù loại hồ sơ này hiện nay đang gặp khó khăn hơn, nhưng vẫn còn nhiều luật khác có thể giúp những người đang nằm trong danh sách bị trục xuất hoặc đang được lệnh phải rời khỏi Hoa Kỳ hay đang sống ở Hoa Kỳ dưới Lệnh Giám Sát. Điều quan trọng là nên để cho một luật sư di trú duyệt xét hồ sơ và biết sự chọn lựa của quý vị.

Vấn Đề Ân Xá

Ấn xá cũng là một con đường có thể giúp cho những người đang đối diện với luật trục xuất hoặc đã có lệnh phải rời khỏi Hoa Kỳ, hay đang sống tại Hoa Kỳ dưới Lệnh Giám Sát.

Thống đốc sẽ là người ban lệnh ân xá, công nhận những nỗ lực của đương đơn muốn được trở lại tình trạng gương mẫu, tuân thủ pháp luật, công dân có ích và phục hồi cho đương đơn một số quyền mà họ đã bị tước đi vì bị kết án. Một lệnh ân xá không xóa hồ sơ hình sự của quý vị, nhưng nó là một hồ sơ hình sự tốt nhất giúp quý vị có thể đến California chứng minh rằng quý vị đã được phục hồi. Điều này cũng có thể giúp tránh bị trục xuất tùy theo lọai tội và hòan cảnh.

Vào ngày 21 tháng 11 năm 2018 vừa qua, Thống Đốc Jerry Brown của tiểu bang California đã ký thuận 38 lệnh ân xá, trong số này có 3 lệnh ân xá dành cho người Việt Nam. Những tội mà họ phạm gồm có trộm cướp, ngộ sát tự nguyện và giết người.

Sau cùng, như nhiều người đã biết, vào tháng Mười năm 2017, anh Phạm Chí Cường và ba người khác đều di dân đến Hoa Kỳ trước năm 1995, đã bị trục xuất về Việt Nam. Nhiều người khác cũng bị trục xuất từ trước nhưng không được chính phủ loan báo.

Kỳ Vọng Những Gì Trong Năm 2019?

Nhiều hồ sơ đang chờ kháng cáo với tòa Phúc Thẩm Hoa Kỳ và với Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ. Hy vọng rằng một số hồ sơ được quyết định và những quyết định này có thể giúp cho cộng đồng di dân. Với chính sách hành pháp Trump hiện nay, luật lệ sẽ gần như giống nhau hoặc trở nên khắt khe hơn. Ông Trump đã nhiều lần tuyên bố rằng ông muốn xiết lại các chính sách về di trú. Vì thế, chúng ta chỉ có thể kỳ vọng mọi điều sẽ tiếp tục như thế và nhiều phần sẽ tệ hơn.

Một thí dụ cho thấy vào tháng Chín năm nay, hành pháp Trump đã đưa ra một dự luật trừng phạt những người sử dụng những lợi ích công cộng, chẳng hạn như thực phẩm và nhà ở, có thể ảnh hưởng đến quy chế thường trú hoặc xin đơn thường trú khi muốn di dân sang Hoa Kỳ. Nhiều người vì lo sợ nên đã từ bỏ những chương trình xã hội mà họ hợp lệ được hưởng. Nếu không còn những trợ giúp xã hội, nhiều người sẽ bệnh nặng hơn, sẽ làm cho con cái họ nghèo khổ hơn, đói kém và không có nhà ở.

Trong những diễn tiến mới đây, vào đầu tháng 12 năm 2018, hành pháp Trump tiếp tục trục xuất người Việt Nam đang sinh sống ở Hoa Kỳ và di dân đến nước này trước năm 1995. Cụ thể là hành pháp Trump đang muốn diễn giải lại Thỏa Thuận được ký kết giữa Hoa Kỳ và Việt Nam vào tháng Giêng năm 2008. Hành pháp Trump một lần nữa đang muốn diễn giải rằng bản Thỏa Thuận 2008 không bảo vệ những công dân Việt Nam phạm pháp và họ vẫn hợp lệ để bị trục xuất. Phát ngôn viên của Bộ Ngọai Giao xác nhận rằng Bộ Nội An đã gặp các đại diện của Tòa Đại Sứ Việt Nam tại Hoa Thịnh Đốn, nhưng từ chối cho biết chi tiết đã họp khi nào hoặc bàn thảo những chuyện gì. Cả hai bên đều chưa được ra bất cứ nhận định của họ về việc này. Chúng ta hy vọng sẽ có tin tức này trong tương lai gần.

Hỏi Đáp Di Trú

– Hỏi: Nếu tôi đã được lệnh bị trục xuất và vẫn còn sống ở Hoa Kỳ, liệu những hồ sơ mới có giúp tôi xin lại thẻ xanh thường trú nhân không?

– Đáp: Câu trả lời là được. Nhưng tùy vào những chuyện gì đã xảy ra trong hồ sơ của quý vị và hòan cảnh, cũng như những dữ kiện trong hồ sơ. Quý vị nên nói chuyện với một luật sư nhiều kinh nghiệm để xem lại hồ sơ trước.

– Hỏi: Nếu tôi chưa bao giờ bị đặt trong tiến trình phải rời khỏi hoặc bị trục xuất khỏi Hoa Kỳ, liệu những hồ sơ mới có thể giúp tôi không?

– Đáp: Câu trả lời là được. Quý vị rất may mắn vì còn thời gian để chuẩn bị và giải quyết những rắc rối trước khi quý vị bị đưa ra tòa án di trú.

– Hỏi: Nếu tôi đã từng bị án 10 năm trước, tôi có thể xin lại Thẻ Xanh không?

– Đáp: Câu trả lời là có thể. Chúng tôi đã từng giúp những người phạm tội trên 10 năm nhưng điều này tùy vào những gì xảy ra trong hồ sơ của quý vị, cũng như hòan cảnh phạm tội cùng những dữ kiện của hồ sơ.

Share this post