Người Nghèo Mần Thơ – Chân Diện Mục

Người Nghèo Mần Thơ – Chân Diện Mục

Câu nói nghe chói tai! Người nghèo biết mần thơ sao? Sao lại không? Ca dao cũng là thơ chứ! các cụ coi khinh thơ con cóc, thơ bình dân, thơ với… thẩn!!! Nhưng quả thật có những câu phát xuất từ quê nghèo nhưng… nhưng… các cụ nghe… thì… hết hồn! Những câu dung tục, thô tục thì… vẫn cứ là thơ! 

Có lẽ các cụ gọi những bài mình sáng tác là… thi. Ừ, thì Thi vẫn cứ là Thơ nhưng… cao cấp hơn (?) Ông Trương Tửu chả biết có thần phục mẫu quốc(?) không? Nhưng ông gọi Ca Dao là Kinh Thi Việt Nam!!! Cha mẹ ơi! Người nghèo nghe chữ Kinh… thì hết hồn rồi! Bởi Kinh chỉ dành cho Phật Gia, Đạo Sĩ, Nho Sĩ!!! Quốc Sĩ vô song là ngươi Hàn Tín! Ông Hàn Tín chuyên giết người được… khoác chữ Sĩ! Ông Doãn Quốc Sĩ không làm thơ cũng xưng Quốc Sĩ??? . Nhưng nòi chung, hình như có chữ SĨ thì người ta kính trọng! Dân nghèo chẳng bao giờ khoác trên vai chữ SĨ! 
Có những bài rõ ràng là của dân nghèo, rõ ràng là sáng tác từ quê… nhưng rất hay, rõ ràng là từ người có học  nhưng học lóm!!! Đặc biệt là con cò! Con cò thân thiết với dân quê Việt Nam lắm! Có ông sưu tầm những bài về con cò! Không biết mấy trăm bài, hay lắm! 

Con cò đậu cọc cầu ao Ăn sung sung chát ăn đào đào chua Chiều chiều ra đứng cổng chùa Trông lên Hà Nội thấy vua đúc tiền Ruộng tư điền không ai cầy cấy Liệu cô mình ở vậy được chăng Mười lăm cửa bể anh đã đóng đăng Cửa nào lắm cá anh quăng chài vào Anh quăng phải ngọn cái con sông đào Vừa sâu vừa chảy Anh bỏ anh đi Kén vợ đã bẩy năm nay Tình cờ anh gặp nàng đây Như cá gặp nước như mây gặp rồng Mây gặp rổng bát văn bát vũ Cá gặp nước con ngược con suôi Chồng Nam vợ Băc em ơi Sao em không kiếm một người như anh Chim vàng đậu đám cỏ xanh Kìa kìa chim phượng đỗ cành dâu da Ta thương người, người chẳng thương ta Cành kiêu kiêu bổng cành na na chìm 

Bài ca rất hay, nhiều tâm sự, có hồn thơ! Chả biết tâm sự hỗn độn như thế nào nhưng cứ là thơ, là ca Người nghèo cũng biết thả thơ ca vào nghề ươm tơ , nghề buôn chè Tầu: 

Cô kia thắt giải lưng xanh Có về Nam định với anh thì về Nam Định có bến đò chè Có tầu Ngô Khách có nghề ươm tơ Ươm tơ phải giữ mối tơ Một trăm mối đứt phải chờ mối anh Dân nghèo khoái nói về con chim , con cá , con … chó ! Sông dài cá lội biệt tăm Phải duyên chồng vợ , ngàn năm cũng chờ 

Con ngựa thì:

Tuấn mã phi nước đại qua cửa quan lớn.
Đúng lúc bà lớn đánh địt…
Ngựa phi qua phi lại ba vòng
mà lỗ đít bà lớn chưa khít (?) 

Con chó thì: 

Khi nằm với vợ thì phải đứng
 Quanh năm chẳng được chén chè Tầu .

A Ha! Thơ người nghèo nhiều sắc thái quá . Nhiều mầu sắc , nhiều tâm sự , nhiều tưởng tượng quá ta Người nghèo chỉ mua vui cho người giầu thôi… chẳng có tài vật gì để… trả ơn!!! 

Ơn này biết lấy gì mà trả Xin quỳ hai gối chống hai tay
Nhất là những người diễn viên (chả biết giầu hay nghèo, dĩ nhiên người ta liệt vào hạng nghèo!) Những ứng khẩu của các ông này chẳng được kể là thơ. 

Vua chèo còn chẳng ra chi 
Quan chèo đi nữa khác chi thằng hề 

Cụ Nguyễn Khuyến đã mượn lời vợ người phường chèo. Còn tôi, tôi đã gặp một anh Kép có hồn thơ(!) 

Tôi là anh kép Minh Tơ 
Tôi đi quân dịch lơ mơ bên rừng 
Gặp cô bán rượu tôi ưng |
Tôi dắt vào rừng uống rượu với tôi 
Uống xong quên cả đất trời 
Miệng thơm mùi rượu hai người ngủ chung 
Giữa rừng căng một chiếc mùng 
Chiều xuân gió lộng đì đùng súng vang 

Chân Diện Mục 

Share this post