Quân Trung Đối – Nguyễn Văn Sâm

Quân Trung Đối  – Nguyễn Văn Sâm

(Cuộc đối đáp giữa chiến trường.)

軍中對

Nguyễn Văn Sâm giới thiệu và công bố từ từ bản viết tay quí.

Hoan Châu 驩州, Lạc Am Nguyễn Chu Kiều 楽庵 阮朱僑 diễn âm.

Ái Châu 愛州, Yêm Trai Nhữ Nguyên Lập 淹 齋汝元立 bình điểm.

A page of a book with writing

Description automatically generated with medium confidence
A picture containing text

Description automatically generated

Lời ngoài sách:

Do sự tình cờ, chúng tôi mua được Bản Nôm quí ở hàng sách nát trên đường Phan Thanh Giản cũ vài năm trước khi bước qua thế kỷ 21 với cái giá mà người bán dòm tới dòm lui người mua để đánh giá khách là ai, rồi ngập ngừng làm bộ qua lại loay quay sắp xếp hồi lâu mới đưa ra một con số ngất ngưỡng hoành tráng như cổng chào. Người mua cố nhớ trong túi còn lại đủ không tiền tư bản giảy chết rồi chắc lưỡi, đủ mà cao quá, nhưng cò kè bớt một thêm hai thì tội nghiệp cho quyển sách, với lại cái đấm nầy cũng chẳng làm mình nghèo hơn, chỉ là làm cho mình hà tiện hơn với những người quen cần giúp đỡ thôi…. Bèn rước về. Có duyên gặp được em tôi. Thời may không bị tơi bời gói xôi. Tưng tiu sách nát bồi hồi. Ngồi rồi lật đọc phiên phiên vui đời.

Vào sách:

Bản nầy được viết tay trên giấy dó mỏng, khổ lớn như cở giấy A4 thời nay, chữ đẹp, gồm:

  1. Lời Tựa, chữ Hán, 4 trang.
  2. Nguyên bản tập thơ 73 trang, mỗi tờ 14 câu, trừ hai tờ đầu và cuối đều là 8 câu thì bản nầy gồm 1010 câu chữ Nôm. Thỉnh thoảng trên 73 trang nầy có những nhận định bằng chữ Hán những điều nói, hành động của nhân vật mà  ông NNL thích ý, tâm đắc. 
  3. Lời bình dẫn, chữ Hán, 4 trang.

Cũng nên nhắc là trước đây hơn nửa thế kỷ, GS Nghiêm Toản, vị thầy danh tiếng ở trường Đại Học Văn Khoa Sàigòn ngày trước đã có phiên âm và chú giải cẩn thận dựa trên bản Nôm truyền từ một vị trong ngũ phụng tề phi ở Quảng Nam cho  người trưởng nam. Và GS đã công bố trên tờ nguyệt san của hội Giáo Giới thời đầu của VNCH. Nhưng GS Nghiêm Toản, theo cách của người xưa và kỷ thuật thời bấy giờ không công bố bản Nôm. Và nay ở xa xôi tôi không có hân hạnh tham khảo bản phiên âm nầy. Nay nghĩ là may mình thủ đắc được BN, dầu chắc chắn là khác, cũng nên phiên âm và công bố khi có dịp. 

Là bản viết tay, nên chắc chắn rằng đó là bản duy nhứt, sự phổ biến càng nên được thực hiện.

Gần đây, Thư Viện Pháp đã cho giới nghiên cứu hạ tải bản Nôm truyện nầy tựa là Quân Trung Đối Ca 軍中對歌, khắc in thời Tự Đức, của nhà khoa bảng Đỗ Hạ Xuyên cho phiên khắc. Bản nầy không khác mấy với bản của chúng tôi, nhưng sách cũ, chữ nhòe, khó đọc vài ba trang đầu, văn chương lại không nhuần nhuyễn bằng bản Nhữ Nguyên Lập (NNL) chúng ta đương có.

Đặc biệt ông NNL, phân toàn truyện thành 12 hồi, mỗi hồi được một câu thơ 8 chữ tóm lược đại ý toàn hồi, chẳng hạn: 

Hồi 1: Đậu Tuyến Nương dị phục tị tha hương (Đậu Tuyến nương cải trang quê người tị nạn.)

Hồi 2. Đậu Kiến Đức dấy binh xưng Hạ chúa. Đậu Kiến Đức hưng binh, xưng Hạ chúa.)…

Hồi 1. 

  1. Ngồi rồi gẫm sự xưa nay. T1

Thiệt là khuôn đúc khéo thay thợ Trời.

Sanh người ắt có từng đôi,

Lọc lừa cân nhắc chẳng sai tơ hào.

  1. Trước ai đã biết thế nào,

Rồi ra đến lúc khép vào mới hay.

Quyển vàng mở trước song mây,

Tùy Đường lục cũ thấy đây rành rành.

Đời Tùy vừa Thừa Bình, T2

     10. Lương Châu sớm đã trổi sanh anh hùng.

Họ là họ Đậu nhà dòng.

Tên là Kiến Đức tót trong bậc thường.

Phòng đào sanh một Tuyến Nương,

Mai thua cách quí nguyệt nhường vẻ trong.

   15.  Đoan trang vã có tư dung.

Chữ tài chữ sắc rất mầu thiền quyên.

Tuyết sương sớm đở chồi huyên.

Nhà xuân nâng dắc giữ giềng một tay.

Như hoa xuân đã đến ngày,

    20. Như hương chẳng đợi gió bay mà nồng.

Vua Tùy ngày mới sáu cung,

Phi tần chưa mấy má hồng thừa ân.

Chiếu ban mấy kẻ nội thần,

Kén vàng chọn thắm xa gần đòi nơi.

    25. Nghe nàng tư sắc khác vời, T3

Kể tên đầu sổ đòi người vào cung,

Dụng bài hóa hối chẳng xong,

Lánh mình ông với nàng cùng ra đi.

Dặm trường tầm đến cố tri,

     30. Có người họ Thiện 單 vốn thì bạn quen.

Biểu danh tên gọi Nhân Hiền,

Cùng làng Hồ Hải anh em một nhà.

Phòng hương có một tố nga,

Hoa sen dường mặt đặt là Ái Liên.

    35. Cùng nàng thế nghị nên quen,                    

Chị em sớm tối kết nguyền dang tay.

Quê người lần lữa tháng ngày,

    38. Quang âm thấm thoát đã đầy hai đông.

Share this post