RMS Tiến Sĩ Kiều Tiến Dũng: Khoa Học Phương Tây Và Triết Lý Phương Đông – Việt Hải Los Angeles

Sáng nay 5AM khi con gà trống sau hè vừa gáy tiếng đầu đánh thức tôi dậy sớm hơn mọi lần, cuộn chăn ấm suy nghĩ miên man đêm qua về khuya trong chuyến đi Nam tiến về Orange County tham dự RMS của vị Giáo Sư Vật Lý Kiều Tiến Dũng vác chuông Mỹ du từ Kangaruland, ông là một đồng môn Petrus Ký, ông ôn cho tôi một bầu trời sở học, nào những Quantum Physics (Vật Lý Lượng Tử), Multiverse Theory (Lý Thuyết Đa Năng), Sir Isaac Newton, Luật Sức Hút của Trái Đất (The Most Famous for Newton’s Law of Gravitation), Thuyết Tương Đối Einstein (Albert Einstein’s Theory of General Relativity), Nhà Toán Học Kurt Gödel và Định Lý Bất Toàn (Incompleteness Theorem),… Tiến Sĩ Kiều Tiền Dũng còn bàn về “Con số zero trong toán học, trong đời sống”, Vô Thức trong Triết Lý Phật Giáo như trạng thái tâm thức không còn suy nghĩ (Level of Cognition is Zero), Bát Nhã Tâm Kinh về quan điểm sắc sắc không không trong đời sống chúng ta, Con Số zero bắt nguồn từ văn hóa Mayan, văn hóa Babylon, quan điểm số 0 của Robert Kaplan, xét qua Lý Thuyết Chùm Euler-Bernoulli (Euler-Bernoulli beam theory), dù ông chỉ điểm phớt qua tiêu đề mà thôi, vì nếu đào sâu vào chi tiết có thể khiến nhiều bà con ta sẽ oải tâm lạc hướng,… Tôi chú ý đề tài khi ông nói về con số không bàn bạc trong cuộc sống, con zero thần kỳ (zéro magique) ngôn bất tận ngôn, luận bất tận luận, và nó tiêu biểu cho sự kiện “không có gì” (rien, nothing); Cũng như là cõi hư vô (nirvana) trong tôn giáo, cõi vô định (infinite) trong toán học hay trong vật lý (vacuum), hay cái trị giá không có gì cả (nulle, null). Còn nhớ tác giả đề cập theo quan điểm Kinh Dịch con số Không “0” chỉ đến trạng thái hỗn nguyên càn khôn của vũ trụ, là trạng thái mọi vật thể đều ở nguyên dạng sơ khai. Đặc tính của định luật của càn khôn vũ trụ thì số 0 có tính-chất trung tính, thứ hạng trung dung. Con số 0 chỉ năng lực tiềm ẩn nhưng chưa phát triển đúng mức. Nhưng khi xét về số zéro tức 0, ấy về lẽ Đạo như “Không không lẽ thiệt lý trường sinh” biến dịch vòng quanh tạo ra thành nhiều bản thể. Do vậy con số 0 sẽ là cơ khởi đầu cũng như là cơ chót hết, nó tiếp nối giữa hai đường tiến hóa và quy nguyên. Hai đầu tiến hóa và quy nguyên trung dung là mấu chốt. Chính con số 0 chỉ vật cực đại như vũ-trụ bao la vô cùng tận mà không chỉ ở ngoài nó, đồng thời chỉ vào một vật cực tiểu cũng không chỉ chứa đựng ngay bên trong nó được,…

À, nếu đã là học sinh từng theo học trường Trung Học Petrus Trương Vĩnh Ký có lẽ không ai quên hai câu đối trước cổng trường. Nhiều người thuộc nằm lòng, dù thời gian đã qua đi, lũ giặc nhà mùa Pắc Pó u mê chuyên xuất cảng chủ thuyết thế giới đại đồng vô sản đã xóa đi 2 câu đối này trên thực tế của Sài Gòn xưa, nhưng sự kiện mãi mãi bất biến vẫn còn trong hồn tôi cũng như của nhiều đồng môn:

“Khổng Mạnh cương thường tu khắc cốt
Tây Âu khoa học yếu minh tâm”.

Về hai câu đối trước cổng trường Petrus Ký này, thế hệ hậu bối được tôi luyện từ sân trường Petrus Ký, đã theo gương ân sư Petrus Ký ngày nay cho ra tác phẩm mà nội dung ca ngợi sự dung hợp giữa 2 thái cực Đông và Tây đã gặp nhau, như ý tưởng tương phản với tư tưởng của văn hào người Anh, Rudyard Kipling, viết trong tác phẩm The Jungle Book là “East Is East, and West Is West; And Never The Twain Shall Meet”. Tiến Sĩ Kiều Tiến Dũng cho ra tác phẩm nói về những quan điềm về Khoa Học Phương Tây và Triết Lý Phương Đông qua cái nhìn của tác giả. Nếu ai nói đề tài khô khan, nhưng chủ đề lại là sự thích thú trong tôi, đọc sách này tôi có những đồng cảm về toán học, văn chương, triết học, hội họa, âm nhạc và võ thuật, về thi ca, ông giáo đại học cấp cao này dùng thơ Hà Huyền Chi như sự dẫn dụ, bài thơ nói về đêm dài ái ân, xem trang 199.

“Ta có nhau đời tựa chiêm bao,
Có trong dạ khúc lời tiêu dao,

Nhớ mãi đêm vàng như hôm qua
Vầng trăng tình sử, gió khoan hòa
Khắc trong tâm cảm thâm tình ấy
Trăng ở lòng em, gió ở ta”
(thơ Hà Huyền Chi).

Chưa hết ông giáo Kiều Tiến Dũng dùng thi ca lãng mạn ướt át của thi sĩ Félix Arvers cảm tác bài thơ là Tình Tuyệt Vọng mà thi sĩ Arvers thầm yêu nàng Marie Nodier (dù đã có chồng) nên ông vướng vào hoàn cảnh vòng tục lụy, éo le tình trường. Đây chính thực sự là mối tình yêu đơn phương.

Tình Tuyệt Vọng
Dịch giả: Khái Hưng
Nguyên tác: Un Secret, Félix Arvers.

“Lòng ta chôn một khối tình,
Tình trong giây phút mà thành thiên thu.
Tình tuyệt vọng, nỗi thảm sầu,
Mà người gieo thảm như hầu không hay”

Trong tương quan giữa thi ca và khoa hoc mà ông giáo Kiều Tiến Dũng yêu thơ để làm ấm lòng đề tài, làm nhẹ tâm hồn lắng dịu quân bình qua yếu tố khoa học hay toán học hay chăng , tôi xin dẫn chứng hai nhận xét sau về ông…

Ví dụ như nữ toán học gia gốc Nga Sophia Kovalevskaya của thế kỷ 19 cho là: “Bạn không thể là một nhà toán học mà không có tâm hồn của một nhà thơ” (Il est impossible d’être un mathématicien sans avoir poète dans l’âme).

Rồi như ví dụ khác như nhà toán học người Đức nổi danh trong môn toán Calculus, Karl Weierstrass (cuối thế kỷ 19) cho nhận định: “Một nhà toán học không mang một nét gì đó của một nhà thơ thì chả bao giờ là một nhà toán học trọn vẹn được.” (Un mathématicien qui n’est pas aussi quelque peu poète ne sera jamais un mathématicien complet).

Đấy là sự ghi nhận ý tưởng từ buổi ra mắt tác phẩm Khoa Học Phương Tây và Triết Lý Phương Đông, sách mới của GS. Kiều Tiến Dũng, và sau đây là đôi dòng về ông:

Kiều Tiến Dũng sinh năm 1961 tại Sài Gòn. Năm 1980, Kiều Tiến Dũng rời Việt Nam sang định cư và học ở Úc Đại Lợi. Năm 1984, sau khi đỗ bằng cử nhân Toán-Lý xuất sắc tại Đại Học Queensland, Kiều Tiến Dũng nhận được học bổng làm luận án tiến sĩ tại Đại Học Edinburgh ở Anh. Hoàn thành luận án năm 1988, ông trở thành giáo sư Đại Học Edinburgh và Đại Học Oxford. Năm 1991, ông trở về làm giáo sư Đại Học Melbourne, đồng thời cộng tác nghiên cứu với các đại học danh tiếng nhất của Mỹ như Đại Học Princeton, Đại Học Columbia, MIT.

Trong một công trình nghiên cứu ứng dụng các nguyên lý của cơ học lượng tử vào khoa học tính toán được gửi tới Viện Nghiên Cứu Quốc Gia Mỹ ở Los Alamos gần đây, GS Kiều Tiến Dũng đã đưa ra một kết luận hết sức quan trọng: “Chúng tôi bác bỏ Luận đề Turing-church bằng cách chỉ ra rằng tồn tại những bài toán không giải được theo nguyên lý Turing, nhưng có thể giải được bằng cách thực hiện những quy trình cơ học lượng tử xác định rõ ràng”. Nói cách khác, GS Dũng đã khám phá ra rằng những bài toán không giải được bằng điện toán hiện nay thực ra có thể giải được bằng máy tính lượng tử – máy điện toán dựa trên nguyên lý mã hóa lượng tử.

Theo Newsfctor, công trình của GS Kiều Tiến Dũng có thể bắn một phát đạn trúng hai đích: bài toán số 10 của David Hilbert và SCTM của Alan Turing. Ông đã có một khám phá có thể làm cho nền toán học và khoa học máy tính của thế kỷ trước vượt qua được giới hạn của chính nó: những bài toán từng được coi là “không giải được” hoặc “không tính được” có thể sẽ giải được bằng cách sử dụng những tính chất bí ẩn của cơ học lượng tử. Công trình này hiện thu hút sự chú ý của nhiều nhà khoa học trên thế giới vì lần đầu tiên nêu lên những nguyên lý của một máy tính lượng tử trong tương lai cho phép giải được những bài toán thuộc loại không giải được (unsolvable) hoặc không tính được (uncomputable) bằng máy điện toán thông thường.

Tạp chí New Scientist, một tạp chí tiên phong trong việc giới thiệu những tư tưởng mới trong khoa học, bình luận: Đó là một cuộc tấn công táo bạo vào chính những giới hạn của toán học, nhờ đó có thể lấy lại những kho báu mà chúng ta tưởng rằng vĩnh viễn sẽ nằm ở phía bên kia tầm với. Có lẽ phải vài ba chục năm nữa mới có thể ra đời những máy điện toán lượng tử kỳ lạ đó, nhưng ngay từ bây giờ, GS Kiều Tiến Dũng đã được nhìn nhận như một người bạo gan dám đối mặt với những thách thức thuộc loại tầm cỡ nhất, khó khăn nhất của khoa học tính toán!
Tiến Sĩ Richard Gomez, giáo sư Đại Học George Mason, Mỹ, một chuyên gia có uy tín lớn trong khoa học máy điện toán đã nhận định: “Tôi đã đọc các công trình của GS Kiều Tiến Dũng và nhận thấy chúng hoàn toàn phù hợp với những khám phá của các nhà nghiên cứu khác trong lãnh vực tính toán lượng tử và vật lý lượng tử. Không còn nghi ngờ gì nữa, hiện nay đã có một sự chấp nhận rộng rãi rằng thông tin mang tính chất vật lý. Đơn giản là GS Kiều Tiến Dũng đã biết lợi dụng những quy luật của vật lý lượng tử (quantum physics) để đạt tới những kết quả mà trong thế giới của vật lý cổ điển không thể đạt tới được”.

Nếu lý thuyết của các nhà khoa học này được thực nghiệm trong tương lai sắp tới xác nhận, thì đây có thể sẽ là những thành tựu sánh ngang với những công trình bất hủ nhất của khoa học tính toán trong thế kỷ 21. Sự đánh giá này sẽ được kiểm nghiệm nhanh hay chậm tùy thuộc vào tốc độ phát triển của kỹ nghệ điện toán lượng tử. Văn Tui cọp dê link http://www.sciencemag.org/

Cuộc sống chỉ là sản phẩm của toán học:

https://www.facebook.com/viethai.tran.942/posts/1507760745981257

Việt Hải Los Angeles

Share this post