Tháng Tư Mãi Là Nổi Buồn – Cao Huy Huân (VOA)

Bước sang tháng Tư, không khí của những ngày định mệnh lịch sử bắt đầu rộ khắp các tuyến đường, con phố, bờ sông. Năm nay đặc biệt hơn vì đây là cột mốc lần thứ 40. Bởi lẽ, những cột mốc ý nghĩa luôn nhắc người ta nhìn lại quảng đường chúng ta đã đi suốt mấy chục năm ròng.

Sài Gòn những năm 1975, vốn mệnh danh là “hòn ngọc Viễn đông”, từng là giấc mơ của Lý Quang Diệu những ngày đầu thành lập Singapore. Bốn mươi năm sau, các khẩu hiệu treo đầy đường phố nêu cao thông điệp về một Sài Gòn đầy thành tích. Kẻ đứng trên những con số tăng trưởng kinh tế “đầy tranh cãi” sau 40 năm cười “ngặt nghẽo”. Tôi chưa bao giờ phủ nhận một Sài Gòn mở rộng sau 40 năm – nay trở thành trung tâm kinh tế của cả nước, thu hút đầu tư mạnh từ trong và ngoài nước với chỉ số đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), hay các dự án viện trợ chính thức (ODA) khiến nhiều nước khác phải ganh tỵ. Tốc độ phát triển chóng mặt của những con số phát triển GDP Sài Gòn nói riêng và Việt Nam nói chung luôn khiến giới quan sát, ngay như các vị lãnh đạo cấp bộ trưởng, cũng phải giật mình. Nhưng xin thưa! nếu “gói ghém” thành tích của Sài Gòn, có lẽ cũng chỉ dừng ở chữ “tiềm năng”. Trong khi hàng tá vấn đề cho đến nay, Sài Gòn vẫn loay hoay, bế tắc, và sẽ còn tiếp tục loay hoay, bế tắc, nếu chính quyền vẫn cứ hoạt động một cách luộm thuộm như nhiều năm qua họ vẫn làm.

Trước hết hãy bàn về kết cấu hạ tầng, đô thị – điều khiến mấy chục triệu dân cứ mãi phàn nàn, rồi lại phàn nàn một cách vô vọng. Bốn mươi năm các vị mở rộng Sài Gòn cả về chiều rộng địa lý lẫn về chiều sâu kinh tế – xã hội. Các áp lực dân số, chênh lệch giàu nghèo, môi trường, tệ nạn xã hội, sức ép hạ tầng cơ sở, văn hóa đô thị… là không thể tránh khỏi. Để rồi người dân Sài Gòn – vốn đã “già trước khi giàu” – nay phải quẩn quanh bên một “thành phố ao làng” với hàng loạt các hệ lụy nhức nhối: ngập nước ngày càng nặng; ô nhiễm (khói, bụi, tiếng ồn, nguồn nước) ngày càng trầm trọng hơn; văn hóa tiểu nông, lúa nước lũ lượt kéo nhau vào Sài Gòn, trong khi cái mà các vị lãnh đạo gọi là “văn minh thành phố” lại chính là việc bê-tông hóa các tuyến đường vốn được cây xanh bao phủ, là hầm vượt sông tốn kém nghìn tỷ đồng vốn có thể được thay thế bằng nhiều cây cầu khang trang hơn, là các đề xuất dự án “ăn trước – chặn sau” theo kiểu nhóm lợi ích, ví như học sinh tiểu học phải trang bị máy tính bảng khi đến trường. Để rồi bọn trẻ, dù nhiều gia đình khó khăn cũng phải vét tiền của lo cho con “sang nước ngoài tị nạn giáo dục”. Nhà ổ chuột cho dân ở, trong khi nhà cao ốc thì chỉ biết để chuột “định cư” do hệ quả bong bóng bất động sản vỡ…

Mỗi thế hệ lãnh đạo Mỹ, EU, Nhật Bản hay Tân Gia Ba đều để lại dấu ấn bằng những công trình tầm cỡ phục vụ lợi ích của dân. Tổng Thống Mỹ Barack Obama với hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân (dù bị phe nhà giàu tranh cãi), Thủ Tướng Nhật Bản Shinzo Abe với cải cách kinh tế Abenomics vực dậy Nhật Bản, đặc biệt sau thảm họa kép 2011. Hay như Lý Quang Diệu với gần 50 năm xây dựng một đảo quốc Tân Gia Ba bị Mã Lai Á “bỏ rơi” trở thành con rồng Châu Á. Trong khi Sài Gòn nói riêng và Việt Nam nói chung, các vị nhận không biết bao nhiêu vốn ODA đổ vào đầu tư hạ tầng, ưu tiên phát triển cơ sở vật chất phục vụ đời sống hiện đại hóa, để rồi số công trình hạ tầng phục vụ lợi ích cho dân đạt chuẩn quốc tế chỉ nằm trên đầu ngón tay bởi sự đục khoét bằng đủ các kiểu tham nhũng: Lót tay, hối lộ, bôi trơn, lại quả. Các nhóm lợi ích thì xem vốn ODA vẫn là thứ tiền phải “giải ngân cho kịp” để “ăn”, trong khi dân phải mang tiếng “xin”, chấp nhận những “cảnh cáo” từ phía đối tác mà mới nhất là Nhật Bản, rằng “còn tham nhũng sẽ cắt tiền ODA”.

Thứ hai, không khỏi xót xa khi nhìn vào các ngành công nghiệp mũi nhọn và các ngành công nghiệp ưu tiên. Trong tầm nhìn chiến lược phát triển công nghiệp từ nay đến năm 2020, Sài Gòn đã xác định ba ngành mũi nhọn của công nghiệp bao gồm: i) Cơ khí chế tạo (ô tô, đóng tàu, thiết bị toàn bộ, máy công nghiệp, cơ điện tử); ii) Thiết bị điện tử, viễn thông và công nghệ thông tin; iii) Sản phẩm từ công nghệ mới (năng lượng mới, năng lượng tái tạo, công nghiệp phần mềm, nội dung số).

Phải khẳng định đây đúng là “ba mũi nhọn” quan trọng, không chỉ Việt Nam, mà nhiều quốc gia khác như châu Âu, Mỹ, Nhật Bản cũng từng trải qua. Nhưng sau 40 năm giải phóng thì nay là lúc ai cũng hốt hoảng khi chúng ta chỉ còn 5 năm để đạt ba mục tiêu mũi nhọn trên. Nhưng xin thưa, 5 năm là một con số “viển vông và không tưởng” khi hiện tại Sài Gòn đang đứng sau vạch số 0. Nghĩ làm gì đến công nghệ cao siêu khi ngay cả con ốc vít, hay các phụ kiện nhỏ nhất phục vụ ngành công nghiệp lắp ráp, cho đến nay gần như Việt Nam đều phải nhập khẩu. Khái niệm “công nghiệp phụ trợ” – ngành công nghiệp cơ bản của mọi ngành công nghiệp đã được đưa ra thảo luận và đầu tư – ra đời từ hơn chục năm trước ở Việt Nam, nhưng các vị lãnh đạo vẫn để nó dậm chân tại chỗ, mệt mỏi, thoi thóp và rồi chết đứng, nhường chỗ cho hàng hóa tiểu ngạch, chính ngạch của Bắc Kinh.

Xin phép được hỏi các vị “bao nhiêu doanh nghiệp phụ trợ mới có thể làm ra một chiếc xe hơi?” Xin thưa! Trên dưới 200 doanh nghiệp con “trợ sức” từng chi tiết máy mới có một chiếc ô tô mà các vị lãnh đạo ngồi mỗi ngày đến công sở. Cho nên có vị nào dám cam đoan sau 5 năm nữa, khi rào cản thuế quan phải hạ xuống dưới bước chân của gã khổng lồ WTO hay các thể chế mậu dịch tự do tương tự, một chiếc ô tô “lắp ráp in Vietnam” có thể sống trước ô tô ngoại nhập? Báo chí mấy hôm nay đưa tin “ô tô Việt Nam vẫn loay hoay lắp ráp để… chờ chết”, chứ Sài Gòn đừng bàn đến công nghiệp công nghệ cao – chỉ tổ khiến dân chờ, đợi, mỏi mòn và thất vọng.

Trong khi đó, bảy ngành công nghiệp được ưu tiên phát triển của Sài Gòn là: dệt may, da dày, nhựa, chế biến nông lâm thuỷ sản, khai thác chế biến nhôm, thép, hoá chất cũng đã và đang hấp hối. Xưa nay, không ít các vị lãnh đạo vẫn cứ sống trong mớ bong bóng “rừng vàng biển bạc đất phì nhiêu”, cho rằng Sài Gòn có nhân công giá rẻ, gần các khu tài nguyên. Để rồi khi công nghệ cao ngoại nhập khỏa lấp đi sức lực của đôi bàn tay không chỏng chơ, chai sượn của những người dân nghèo khốn khổ, thì các doanh nghiệp nội địa bắt đầu xếp hàng phá sản, đá bể toàn bộ chén cơm của hàng trăm nghìn người thất nghiệp. Hãy nhìn các doanh nghiệp nội địa ngành dệt may, mía đường, sữa,… liên tục “than trời trách đất” trong những năm qua trước áp lực của các doanh nghiệp ngoại đến từ Lào, Cam Bốt sẽ thấy chúng ta đang yếu đến cỡ nào.

Cuối cùng, xin hãy thẳng thắn nói về môi trường đầu tư. Chỉ chưa đầy một tháng, Việt Nam nhận liên tiếp ba sự kiện “choáng váng”. Một là, Nhật Bản tuyên bố “cắt viện trợ ODA nếu có thêm bất kỳ một dự án tham nhũng nào tại Việt Nam. Hai là, tập đoàn POSCO (Hàn Quốc) bị điều tra tham nhũng, hối lộ nhà thầu Việt Nam trong các dự án cao tốc giai đoạn 2009-2012. Ba là, Ngân Hàng Thế Giới (World Bank) tuyên bố cấm hoạt động trong vòng một năm đối với tập đoàn Louis Berger Group (LBG, Mỹ) vì dính líu đến các hành vi hối lộ trong hai dự án do Ngân Hàng Thế Giới tài trợ tại Việt Nam. Công ty mẹ của LBG cũng bị hạn chế quyền đấu thầu đối với các dự án của Ngân Hàng Thế Giới vì không quản lý được các hoạt động “chung chi, hối lộ quan chức” mà LBG đã thực hiện trong hai dự án: Giao Thông Nông Thôn 3, và Đầu Tư Ưu tiên Cơ Sở Hạ Tầng Đà Nẵng do Ngân Hàng Thế Giới tài trợ. Tất nhiên, không ai điểm mặt chỉ tên Sài Gòn, nhưng những vấn nạn tương tự: Thủ tục kinh doanh, đầu tư rườm rà, phức tạp mở đường cho các nghi thức “lót tay”, hay “lại quả”. Đó là chưa kể đến các vụ bê bối về tham nhũng, lừa đảo trong hệ thống ngân hàng; hối lộ trong hệ thống cảnh sát giao thông… Tất cả làm giảm đáng kể tính hấp dẫn của môi trường đầu tư Sài Gòn.

Một Sài Gòn mà hàng triệu dân mơ ước bất kể phải nếm mật nằm gai trong suốt 40 năm qua phải theo đuổi tám mục tiêu: i) Hệ thống cung cấp nước và vệ sinh môi trường (Water supply and sanitation); ii) Giao thông vận tải (Traffic and transport); iii) Năng lượng (Energy); iv) Chức năng đô thị (Urban functions); v) Kiến trúc (Architecture); vi) Quản lý chất thải (Waste Management); vii) Quy hoạch cảnh quan (Landscape Planning); viii) Hợp tác giữa khối nhà nước và khối tư nhân (Public and private stakeholders).

Nhưng rồi trước mắt họ, con đường từ nhà đến nơi làm việc đang đối diện quá nhiều rủi ro từ hệ lụy tích tụ suốt 40 năm: Đó là một con đường đầy khói bụi, lô cốt dựng khắp nơi, dây điện chằng chịt, nước ngập úng với lượng rác thải khổng lồ. Thỉnh thoảng lại gặp vài ba anh cảnh sát giao thông “nghiêm khắc” rất thích bắt lỗi đèn xi-nhan, lấn tuyến dù con đường nhỏ hẹp và biển báo đánh đố người dân – những kẻ ngoài việc đóng thuế nuôi quan chức phải tự nguyện trả thêm ít tiền “lót tay” nếu không muốn bị “vạch ví” giữa đường. Và cũng trên con đường ấy, những chiếc xe hơi sang trọng, vẫn âm thầm và lạnh lùng lướt qua những mảnh đời cơ cực phải lam lũ đội nắng trên đầu, lội mưa tới bụng và trong hai hốc mắt sâu hoắm vẫn mong chờ bữa ăn chiều có đủ cháo, rau.

Vậy đấy, chẳng biết sau những ngày tiệc tùng mừng 40 năm chiến thắng, có vị quan chức nào giật mình thốt lên “đã 40 năm rồi cơ đấy” khi thấy tại quảng trường độc lập vẫn còn không ít kẻ lang thang nhặt lấy từng chiếc lọ, cái lon để bán kiếm tiền mà quên mất “ngày độc lập phải vui lên”.

* Blog của Cao Huy Huân là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ảnh quan điểm hay lập trường của chính phủ Hoa Kỳ.
Cao Huy Huân

Sinh trưởng ở Việt Nam và học tập tại Hoa Kỳ. Là một đại diện cho thế hệ sinh ra và lớn lên sau bước ngoặt lịch sử 1975. Luôn theo dõi sao sát những diễn biến xảy ra trong nước và nêu lên cảm nghĩ của một thế hệ hậu bối thông qua blog dưới một lăng kính trong vắt và đa chiều.

Trình bày ý kiến

Ý kiến

bởi: Không ghi tên
08.04.2015 20:52

Đất nước hiện nay thiếu các nhà lãnh đạo có tài, có đức, coi sự phục vụ như là nguồn đam mê mà chỉ toàn các vị đi lên từ nghèo khó. Khi đạt được danh vọng thì sinh ra ham lợị. Xin nhà, xin đất, xin trợ cấp như tổng thanh tra chính phụ̉,

Sài Gòn tuy có phát triển với nhiều xe hơi, nhà cao tầng, nhưng con người vẫn không thay đổi. Vẫn còn các cô, cậu xin tiền khách du lịch ở phi trường.

bởi: Việt Nam Nay
08.04.2015 11:49

Lãnh đạo đất nước trước tiên phải có tầm nhìn xa, phải có tâm… Muốn vậy, trước hết phải có trình độ “học-thật”. Lấy công nông làm giai cấp lãnh đạo thì làm gì mà đưa đất nước đi lên được. Chỉ có bắn giết, cướp giật, bòn rút mà thôi.
Thành tích Bốn Mươi Năm của VN là: con gái nghèo lũ lượt kéo nhau đi lấy chồng Hàn, Đài, Tàu,… để thoát nghèo; Thanh niên trai tráng đóng tiền kiếm một suất lao động phổ thông ở nước ngoài để có cơ may đổi đời; Còn quan chức to nhỏ thi nhau vơ vét từ miếng bánh viện trợ ODA cho đến con dê, gà, nhím… chạy tị nạn vào nhà quan địa phương.
Giặc Tàu lăm le cướp ngoài biển còn giữa “thủ đô” lại có bầy con hoang DLV (vì công an lẫn đảng đều phủ nhận) tung cờ đảng, nhảy múa theo điệu disco ngăn không cho người dân thắp nhang tưởng niệm liệt sĩ.
Buồn quá!

bởi: Nông dân nam bộ từ: Thiên đàng Lừa Bịp csVN.
08.04.2015 09:56

Tháng Tư năm ấy…..nhân dân miền Nam VN vui mừng khi nghe VC nói VC đã giải phóng nhân dân miền Nam VN khỏi chế độ Kèm Kẹp của Mỹ, Ngụy, khỏi chế độ người bóc lột người………Cũng từ tháng Tư năm ấy nhân dân miền Nam VN mới Trợn Tròn Đôi Mắt ra khi tháng Tư năm ấy nông dân miền nam VN [trên 70/100 dân VN song bang nông nghiệp] phải đóng thuế cho VC gấp 5 lần, người dân muốn đi đâu, ở đâu cũng phải xin tạm văng, tạm trú chứ không như trước giải phóng, dân muốn đi đâu sống đâu hoàn toàn tự do. Bộ mặt Gian Trá, Lưu Manh, Lừa Bịp VC của phơi bày ra từ đó…… Từ tháng Tư năm đó nhân dân mien nam VN biết Nguyền Rủa tên hồ bồi bếp + đảng csVN. Biết đến bao giờ nhân dân miền Nam VN mới được sống như trước tháng Tư năm đó………….VC cũng là người Việt Nam sao chúng lại nhẩn tâm Lừa Bịp nhân dân VN như thế, phải chăng chúng là Thú Đội Lốt Người? Miệng chúng bảo là Xóa Bỏ Chế Độ Người Bóc Lột Người nhưng thực tế VC lại xây dựng một chế độ à trong chế độ đó độ trên 3 triệu đảng viên đảng Thực Dân Đỏ [biến thái tử đảng Lừa Bịp csVN] độc quyền ngồi trên ghế Đầy Tớ nhân dân để Cạp từ cái Lai Quần của 87 triệu người dân VN bất hạnh, khốn cùng đến nổi phải đi ăn trộm chó để sống qua ngày. VC còn Dã Man, Gian Ác gấp mười đế quốc, thực dân.

bởi: Mafia đỏ
08.04.2015 06:56

cứ nhìn cái tập đoàn lãnh đạo DCSVN thì hiểu tại sao và tại sao mà đất nước VN trở lại nên “văn minh” đáng sợ như vậy! Không ai có thể chối cải được (từ trong nổi thầm kín nhất) là DCS chỉ là một đảng cướp trá hình! Gần 90 triệu dân VN đang bị nắm đầu bởi bọn ăn cướp, mà bản doanh của nó đặt ở bên Tàu.

bởi: Đàm Cực Khỏe từ: Cao Bằng
08.04.2015 06:44

Các anh các chị đừng giận … nếu lịch sử là ngược lại thì bọn em thà chết chứ không chịu chạy vào cái chỗ mà người ta đang muốn chạy ra không được

bởi: Sự thật không ai chối cải từ: Thiên đàng Lừa Bịp csVN.
08.04.2015 05:58

VN rừng vàng, biển bạc, đất phì nhiêu thế mà sau 40 hòa bình dân VN trốn qua các nước láng giềng ăn trôm, ăn cắp, làm đĩ, làm ô sin. Lãnh đạo đảng Thiên Ngu mà lúc nào, ở đâu, lãnh đạo đảng cũng phóng uế từ của miệng là lãnh đạo đảng Thiên Tài.

bởi: Vo Danh từ: Da Nang
08.04.2015 03:18

Khi 30 tháng Tư kết thúc thì tất cả mọi người:
Hãy chào đón Cộng Sản, họ đã vào.
Mọi người đi trình diện, đừng chần chừ.
Nộp tất cả tài sản, đừng nói gì.
Hãy đi cuốc, đừng nói gì.
Hãy đi gánh, đừng nói gì.
……
Đảng làm gì, đừng nói gì.
Sau bốn mươi năm, dân chẳng có gì.

bởi: Ngao Du từ: Sài Gòn
08.04.2015 02:27

Cao Huy Huân quên mất đột điều quan trọng trong tháng tư là :
Dù trên bức tranh toàn cảnh nham nhở ô uế, chẳng ra đâu vào với đâu ấy của SG nói riêng, VN nói chung, thì ngày 30 – 4 lại tới, chính quyền và ĐẢNG TA lại có cơ hội tiêu tiền, ăn tiền để làm cái gọi là lễ kỷ niệm 40 năm GIẢI PHÓNG < ? > SG. Lại rùm beng, lại tô son chát phấn, panô áp phích, tranh pháo đỏ lòm lại che phủ cái bộ mặt nhem nhuốc, lỗ chỗ rỗ min của bức tranh toàn cảng VN. Miệng thì lu loa HOÀ HỢP, HÒA GIẢI. Nhưng lại cứ lùng tùng xoè ăn mày dĩ vãng làm cái gì ????
Nhưng mất gì của các BỌ ? Đó là tiền thuế của dân mà. Có phải cuả các quan đâu mà lo ???
40 năm rồi. Vào tay một chế độ được lãnh đạo bởi những người TÀI, có TÂM cho tổ quốc như Lý quang Diệu… thì VN đâu chỉ lẹt đẹt đằng sau Thái, Miên, Lào … như vậy???

bởi: Không ghi tên
08.04.2015 02:25

Tất cả nằm ở giáo dục và tự do dân chủ bác ơi! Khi giáo dục không đào tạo được một công dân đủ tri thức và đạo đức, khi nền chính trị quốc gia đó không tạo được một không khí lành mạnh, những chuyện thế này còn nói dài dài.

Đào tạo công dân tốt sao được khi những điều lếu láo cứ được truyền bá, gian lận quay cóp tràn lan học đường. Lãnh đạo tốt sao được khi xuất thân từ dòng dõi chăn trâu có truyền thống. Không ai dám nói dám tố cáo cả vì tước hiệu phản động sẽ sẵn sàng được tấn phong trong nhà đá.

Bác coi ‘the animal farm’ của George OrWell chưa? Vào youtube.com đánh tựa này là thấy ngay. Cái nông trại đó cũng giống như đất nước ‘ta’ vậy. Heo ông heo bố rồi heo con heo cháu, đua nhau đớp hít, sống cao sang hơn mọi giống loài. Chỉ có thay đổi phá bỏ mà thôi. Nước ta đang bị lãnh đạo bởi một tầng lớp ngu dốt, nước nhà cứ như mớ bòng bong, cả dân tộc quanh quẫn không lối thoát và họa mất nước đã rất gần.

bởi: Tư Ếch từ: Bà Chiểu
08.04.2015 01:15

Năm 1968 tôi mời một sĩ quan trẻ quân “đánh thuê” Đại Hàn một li cà phê sữa trong một quán cà phê bên đường, anh ta vô cùng sung sướng. Anh nói: ” Ở đất nước tôi sữa dành cho trẻ con, người bệnh và người già. Hai năm rồi tôi chưa đựơc uống sữa”.
Chỉ trong hơn 10 năm (cuối thập niên 1970), TT Park Chung Hee đã đưa Đại Hàn từ nghèo đói lên thành một nước tiên tiến. Thế Vận Hội mùa Hè 1986, Đại Hàn đã làm kinh ngạc thế giới về mọi mặt.
Hoàn cảnh lịch sử rất tương tự với ta, vấn đề là lãnh đạo và đường lối.
Bốn mươi năm (40) sau “Đại Thắng Mùa Xuân” ta được gì? Kinh Tế hạng chót Đông Nam Á (thủ tướng thú nhận). Khoa Học Kỹ Thuật: Số giáo sư, tiến sĩ dày đặc nhưng làm con ốc vít chưa đạt yêu cầu cho công ty ngoại quốc, nói gì tới chiếc xe hơi. Giáo Dục: Xuống tận đáy, con cái cán bộ và những người làm giàu nhờ ăn theo cán bộ, đều cho đi “tị nạn giáo dục” cả. Y Tế: Chuyện 2,3 bệnh nhân một giường không phải hiếm, bác sĩ có thể bị hành hung ngay trong phòng làm việc. Đạo Đức Xã Hội: Có văn hóa ăn cướp (từ ngữ của quan cấp tỉnh). Miễn bàn thêm.
Nghịch lý: Đất nghèo, dân nghèo nhưng số đại gia (tỷ phú đô la) vào hàng cao nhất ĐNÁ, có người có cả toilet dát vàng, có người có cả ngai vàng!!

Share this post