Thực Phẩm Lai Tạo – lltran

Thực Phẩm Lai Tạo – lltran

(TVVN.ORG) Thực phẩm lai tạo được tạm dịch từ chữ “genetically modified food” để chỉ việc thực phẩm được nuôi trồng qua cách thay đổi di thể. Thú vật cũng như cây cỏ được [bị?] con người thay đổi cách sinh sống, tăng trưởng để trở thành nguồn thức ăn. Cây cối được thay đổi di thể để cứng cáp, chịu đựng được bệnh tật, hạn hán… và tăng trưởng. Thú vật cũng thế, con người cấy di thể vào thú vật giúp chúng tăng trưởng nhanh chóng… Thú vật và cây cỏ được cấy trồng theo cách này được gọi chung là “lai tạo”.

Tất nhiên không phải chỉ con người mới biết làm công việc “lai tạo”. Trong thiên nhiên, việc lai tạo xảy ra thường xuyên. Gió đưa phấn hoa, chim chóc, ong bướm mang nhụy hoa này đến loài hoa khác, rồi cây cỏ thụ tinh, tạo ra giống hoa mới, cây trái mới khác biệt ít nhiều với cây “gốc”. Thú vật cũng tự lai tạo khi ngựa vằn “đụng độ” với lừa ngựa không vằn.

Chuyện thiên nhiên thì chẳng mấy ai để ý hay không vui, hẳn vì chuyện đất trời con người khó lòng can dự hay thay đổi? Nhưng khi chuyện lai tạo xảy ra trong phòng thí nghiệm thì bá tánh lo âu lắm, lo âu về sự an toàn của thực phẩm đến từ việc lai tao do con người điều khiển. Tại Âu Châu, thực phẩm lai tạo đã tạo nên một phong trào tẩy chay rầm rộ, chính phủ Liên Âu bắt xưởng chế biến phải kê khai chi tiết trên nhãn hiệu để người mua tha hồ lựa chọn, và có quốc gia cấm hẳn.

LaiTao

Các chuyên gia làm công việc “lai tạo” ra sao?

Từ phòng thí nghiệm, họ xem xét từng di thể của loại cây thực phẩm, di thể nào ảnh hưởng đến sự tăng trưởng, hương vị, hoặc chống chỏi bệnh tật? Các di thể ấy, một hoặc nhiều di thể, được cấy vào giống cây được chọn, kỹ thuật phương cách có tên “modern biotechnology”, “gene technology”, hoặc đôi khi “recombinant DNA technology”, “genetic engineering”.

Loài cây “mới”, thoát thai từ việc lai tạo, tăng trưởng nhanh chóng, đơm hoa kết trái và tạo ra thức ăn nuôi sống con người. Như loại hạt giống được cấy từ phòng thí nghiệm với sức đề kháng hạn hán, bệnh tật, và có thể sống mạnh mẽ từ những vùng đất khô cằn như Phi Châu, giúp tiết giảm ảnh hưởng của thời tiết, mất mùa và đói kém.

Thực phẩm lai tạo được chế tạo vì tính chất “bền bỉ”, chịu đựng được tình trạng khắc nghiệt của thời tiết và bệnh tật mà cây cỏ thiên nhiên khó lòng sống sót, hoặc tăng trưởng rất chậm. Và vì có thể chế biến với số lượng lớn nên giá thành rẻ hơn so với các loại thực phẩm trồng tỉa theo kiểu thủ công nghệ.

Thông thường, người tiêu thụ thẩm định sự an toàn của thực phẩm qua thói quen, phong tục; ông bà tổ tiên ăn uống ra sao thì con cháu cứ tiếp tục như thế. Cơm gạo đến từ cây lúa, lúa được trồng tỉa, cày cấy qua ngàn năm, ông bà ăn cơm gạo và trường thọ nên cơm gạo được xem là an toàn kể cả cây trái đến từ cách tháp cành, ghép cành. Thịt cá đến từ động vật, con người ăn thịt cá tự bao năm nên thịt cá được xem như an toàn. Nhưng thực phẩm lai tạo từ phòng thí nghiệm lại bị bá tánh nghi ngờ, không an tâm. Một số quốc gia còn đặt ra nhiều tiêu chuẩn kiểm nghiệm xem thực phẩm lai tạo có an toàn không. Các tiêu chuẩn kiểm nghiệm ấy nhắm đến sức khỏe người tiêu thụ và cả sự an toàn của môi sinh. Tổ Chức Y Tế Thế Giới, the WHO, có riêng một văn phòng chuyên việc thẩm định và đặt tiêu chuẩn kiểm nghiệm thực phẩm, Codex Alimentarius guidelines.

Thực phẩm lai tạo được kiểm nghiệm ra sao?

Việc kiểm nghiệm gồm nhiều tiêu chuẩn: 1) ảnh hưởng đến sức khỏe, tạm hiểu là thức ăn có độc hại không?; 2) Có tạo ra dị ứng không?; 3) có thành phần nào trong thực phẩm là độc tố không? 4) di thể được sử dụng có bền bỉ không (nhắm đến sự biến thái của di thể)?; 5) di thể sử dụng ảnh hưởng đến mức dinh dưỡng ra sao?

Ngoài sức khỏe con người, thực phẩm lai tạo còn được kiểm nghiệm xem việc trồng cấy có ảnh hưởng đến môi sinh hay không, và nếu có, thì sẽ ảnh hưởng ra sao? Nói rõ ràng hơn là việc trồng cấy cây cỏ lai tạo có đem vào môi trường một giống cây tăng trưởng nhanh chóng vượt mức kiểm soát hay không, sự tăng trưởng nhanh chóng có hủy diệt các cây cỏ khác, côn trùng, thú vật sinh sống trong cùng môi sinh hay không? Vùng sinh thái kia sẽ thay đổi ra sao?

Cái hay, cái lợi của thực phẩm lai tạo khá rõ ràng, dễ trồng, tạo nhiều hoa màu và giá rẻ, ta có thể nuôi sống mọi con người trên trái đất. Nhưng còn cái hại thì sao? Nông gia nào cũng muốn trồng cấy loại cây cỏ “dễ nuôi”, mang nhiều hoa màu nên chẳng mấy chốc mà cây cỏ nào cũng… giống in như nhau? Nôm na là vì lợi nhuận, con người sẽ đánh mất hương vị hay sự khác biệt giữa hoa trái, rau cỏ? Trái cà chua nào cũng đỏ tươi, không bầm dập, dù đủ chất dinh dưỡng nhưng chẳng có chút hương vị nào? Nắm húng quế lá nhỏ, vị cay thanh thanh cuống tím ngắt kia không tăng trưởng dễ dàng nên sẽ bị thay thế bởi bó basil gốc Ý lá to xanh ngắt một màu ngọc thạch nhưng hăng quá trời? Cây cam pha giống với bưởi sẽ cho trái to kềnh, nhiều nước nhưng có cả vị cam lẫn bưởi lờ lợ?

Tại Hoa Kỳ, khoảng 70% thực phẩm chế biến sẵn, processed food, chưa ít nhất một thành phần từ thực phẩm lai tạo, thường là từ đậu nành. Không như Úc hoặc Nhật, Hoa Kỳ không đòi hãng chế biến thực phẩm ghi chép chi tiết về thực phẩm lai tạo trên nhãn hiệu. Tuy nhiên, Campbell Soup sẽ là công ty đầu tiên công bố thành phần của thực phẩm lai tạo trên nhẩn hiệu của các thức ăn do họ chế biến. Ngoài Cambell Soup, công ty này còn có những thương hiệu khác như Pepperidge Farm, Prego, Plum Organics và V8.

Sếp lớn của Cambell Soup, Denise Morrison, cho rằng nhãn hiệu đầy đủ chi tiết sẽ giúp người tiêu thụ lựa chọn với sự hiểu biết, và công ty này mong rằng chính phủ Hoa Kỳ sẽ đòi các công ty khác trưng bày nhãn hiệu theo tiểu chuẩn này.

Bà Morrison còn nói thêm là 3/4 các sản phẩm của Cambell chứa các nguyên liệu từ bắp ngô, canola, đậu nành, và cải ngọt; đây là bốn loại hoa màu thường được lai tạo.

Cơ quan Kiểm Soát Thực Phẩm và Dược Phẩm, the FDA, cũng vừa cho phép bán trên thị trường loại cá lai tạo đầu tiên có tên AquAdvantage. Sau 20 năm nghiên cứu và thử nghiệm, rồi chứng minh sự an toàn, AquAdvantage sẽ xuất hiện trên thị trường trong những ngày sắp tới. Đây là loại cá do con người lai tạo, từ Atlantic salmon và từ Chinook salmon với một số di thể từ các loại cá tăng trưởng nhanh; giống cá này sẽ sinh sản quanh năm khác với cá hồi “gốc” chỉ sinh sản từng mùa.

CaLaiTao

Công ty sản xuất, AquaBounty Technologies, cho biết cá hồi lai tạo sẽ tăng trưởng nhanh gấp đôi loại cá hồi nuôi trong trại.

Dế Mèn thử khá nhiều món cây trái lai tạo, cà chua, bắp ngô, cam-bưởi, cam-dứa… bắp ngô thì chịu thua không nhận ra món nào lai món nào không; cà chua thì rõ ràng hơn, trái đẹp mã thường ít hương vị; và cam-dứa thì rất lạ, mùi dứa nhưng vị cam! Vị nào có dịp thử cá lai tạo, AquAdvantage, thì xin cho biết hương vị ra sao?

Share this post