Truyện Thơ Bạch Viên Tôn Các Trích Đoạn 3. Tôn Các Từ Giả Cha Mẹ Đi Thi – Nguyễn Văn Sâm

Truyện Thơ Bạch Viên Tôn Các Trích Đoạn 3. Tôn Các Từ Giả Cha Mẹ Đi Thi – Nguyễn Văn Sâm

Truyện thơ Nôm Bạch Viên Tôn Các bắt đầu bằng chuyện thầy Huyền Trang tìm được ngôi chùa ưng ý trong rừng để ẩn tu. Một con vượn bạch đến giúp thầy chuyện quét tước nhang đèn trong chùa. Ngày kia vượn bạch cỡi lớp thành một cô gái đẹp và vì sự suy suy nghĩ riêng đã bỏ đi khỏi chùa sống nơi rừng khác. Bạch Viên có phép mầu nên đã hóa ra dinh thự và người hầu hạ… 

Đoạn nầy giới thiệu thân thế nhân vật chánh thứ hai: Tôn Các xin cha cho mình lên đường đi thi. Từ cuộc lên đường nầy mọi chuyện mới xảy ra. 

(Bìa truyện thơ Bạch Viên Tôn Các, bản Phật Trấn, cuối thế kỷ 19, khắc in ở bên Tàu)

Thuở ấy người ở Quảng Xuyên,

Họ Tôn tên Các tuổi nên Nhâm Dần,

Rừng Nho biển thánh ân cần,

Văn thơ làu biết võ thần ai qua.

Bản rao khắp hết gần xa, 

Trung Thu danh sĩ ứng khoa tựu trường.

Kíp mau trình quá thung đường,

Sắm sanh nang thác diễn trường xuống thi.

‘Con vào thưa thốt lời chi,

Cha còn chưa rõ gian nguy sự tình.’

Dưới hiên quỳ lạy thưa trình:

‘Cho con ứng cử thỏa tình rừng Nho.

Trước là trả nợ quân ân,

Sau là báo nghĩa song thân lưỡng tồn

Mai con ứng cử khoa tràng,

Khôi khoa chiếm đặng bảng  vàng thưởng ban.

Trước là tông tổ vững an,

Sau là cha mẹ hiển vang cậy nhờ.

C:\Users\Admin\Desktop\All G PDF\BVTC_ 4b.jpg

Thảo cha con đã trọn thờ,

Ngay vua con phải chực giờ ứng khoa.’

4b Mụ vào nang thác dọn ra.

Cho con thi cử của ta tiếc gì.

‘Lạy cha con xuống kinh kỳ,

Cúi đầy lạy mẹ thảm phiền đoài cơn.

Bao nài sơn lãnh dời chơn,

Vai mang nghiên sách thẳng xông lâm toàn.’

Đoạn văn ngắn nhưng cho thấy nhiều điều ngày xưa. Học hành chỉ mong sao có cuộc thi và mình phải thi đậu để trả ơn vua và thoát ra cảnh nghèo. Đường đi đến chỗ có cuộc thi thiệt xa và nhiêu khê. Về mặt chữ Nôm ta bắt gặp vài chữ viết bằng giọng của người cực Nam không theo giọng chung cho cả nước : tiệc (viết bằng tuyệt), tuyền (viết bằng tòan và đọc tàn), ban (viết bằng bang), thác (túi, viết bằng thác có nghĩa là mang)

Share this post