TT Mỹ Phá Vỡ Kế Hoạch Một Vành Đai Một Con Đường Của Trung Cộng – Đỗ Thông Minh

Năm 2018, tình hình quốc tế trở nên biến động, thế giới đang phải đón nhận sự sắp đặt lại trật tự lớn nhất kể từ sau khi kết thúc Chiến Tranh Lạnh.

Mỹ lại một lần nữa trở thành quốc gia sắp đặt lại cục diện, còn Trung Cộng thì trở thành trung tâm của sự thay đổi trong thế kỷ; có điều lần này họ trở thành trung tâm bị bao vây với những khó khăn tứ bề thọ địch.

“Bạn cũ” trở mặt, hô hào “Liên Nga kháng Trung”

Theo tin của trang mạng tin tức Daily Beast hồi cuối tháng 7, Tiến Sĩ Henry Kissinger, cựu ngoại trưởng Mỹ đã kiến nghị ông Donald Trump hãy liên kết với Nga để chống Trung Cộng. Henry Kissinger từng nổi tiếng bởi chiến lược Liên Trung kháng Sô những năm 1970 trước đây, nhưng lần này ông lại đề nghị một kiến nghị ngược lại.

Tuy Tòa Bạch Ốc từ chối bình luận về tin này và Henry Kissinger cũng cự tuyệt trả lời về bài báo của Daily Beast, nhưng những hành động của ông Donald Trump có vẻ đang diễn ra đúng như kiến nghị của “người bạn già của nhân dân Trung Cộng”.

Mặc dù chính trường Mỹ bị ảnh hưởng bởi các thế lực chống Donald Trump và báo chí phái hữu, có xu hướng chống Nga mạnh mẽ, nhưng ông Donald Trump vẫn bất chấp tất cả, cương quyết gặp gỡ ông V.Putin tại Helsinki và duy trì mối quan hệ tốt đẹp giữa hai người.

Donald Trump giải thích hành động của mình: “Tôi thà mạo hiểm về chính trị để tìm kiếm hòa bình chứ quyết không vì lợi thế chính trị mà để hòa bình gặp nguy hiểm”. Còn báo chí Nga thì không ngần ngại gọi cuộc gặp gỡ giữa nguyên thủ quốc gia hai nước là “Mỹ Nga liên kết đối phó Trung Cộng”. Đối tượng mà ông Donald Trump muốn liên kết không chỉ có nước Nga.

Mỹ sắp đặt lại cục diện Ấn Độ Dương – Thái Bình dương

Ngày 3/8, Mỹ đột nhiên phá lệ cho Ấn Độ hưởng quy chế đối tác mậu dịch chiến lược (STA-1), khiến nước này trở thành nước Châu Á thứ 3 có được STA-1 sau Nhật và Nam Hàn. Quy chế này cho phép Ấn Độ được nhập cảng các sản phẩm kỹ thuật cao từ Mỹ, trong đó có kỹ thuật quốc phòng tân tiến. Báo chí Ấn Độ đánh giá, STA-1 vô cùng quan trọng đối với quan hệ đối tác chiến lược toàn cầu giữa hai nước.

Ngày 4/8, Ngoại Trưởng Mỹ Mike Pompeo khi dự Hội Nghị Cao Cấp Các Nước ASEAN tại Tân Gia Ba đã cam kết cung cấp 300 triệu USD quỹ an ninh cho các nước Đông Nam Á, thúc đẩy an ninh ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Trước đó, hôm 30/7 tại Diễn Đàn Các Xí Nghiệp Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương do Hiệp Hội Các Nhà Kinh Doanh Mỹ tổ chức, ông Mike Pompeo đã công bố một loạt kế hoạch đầu tư trong “Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”; bao gồm đầu tư đợt đầu 113 triệu USD để phát triển kinh tế số, năng lượng và xây dựng cơ sở.

Ông Pompeo giải thích, khoản đầu tư này là sự cam kết của Mỹ đối với khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương; còn đầu tư thực sự sẽ dựa vào các công ty; Mỹ khuyến khích kinh tế thị trường, “trước nay chưa hề và quyết không lãnh đạo Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”. Ông nhấn mạnh: “Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương” nhấn mạnh hợp tác chứ không lãnh đạo, sẽ lấy ASEAN làm trung tâm để khai triển, rằng “những nơi Mỹ đến đều tìm kiếm hợp tác chứ không để lãnh đạo”.

“Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương” được ông Donald Trump đề ra khi đi thăm châu Á hồi tháng 11/2017, mục tiêu là bảo vệ tự do và mở cửa ở khu vực Ấn Độ dương – Thái Bình dương. Tuy Mỹ chưa bao giờ chính thức thừa nhận, nhưng “Chiến lược Ấn Độ Mương – Thái Bình dương” được giới phân tích quốc tế cho rằng để đối phó với việc mở rộng kế hoạch “Một Vành Đai, Một Con Đường” của Trung Cộng mấy năm gần đây.

Chiến lược “Vành Đai Và Con Đường” được Trung Cộng đề ra và thực hiện năm 2013, được coi là lấy danh nghĩa hợp tác kinh tế, mậu dịch khu vực, dùng đầu tư cơ sở và vay vốn làm “mồi dụ” để họ đưa ra ngoài khả năng sản xuất dư thừa, đồng thời chiếm đoạt tài nguyên chiến lược của các nước tham gia, qua bẫy vay nợ để gây ảnh hưởng và can dự vào chính sách đối nội, đối ngoại của những nước tham gia kế hoạch này

Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược Và Quốc Tế Mỹ (CSIS, Center for Strategic and International Studies) hồi tháng 3 công bố kết quả nghiên cứu cho thấy: Trong số 68 quốc gia tham gia “Vành Đai Và Con Đường”, đã có 23 nước lâm vào nguy cơ mắc nợ chồng chất, trong đó 8 nước đứng trước nguy cơ “mắc nợ chủ quyền”. Nhiều nước Nam Á, trong đó có Pakistan và ASEAN đã tham gia “Vành Đai Và Con Đường” và nợ nước ngoài tăng vọt. Sri Lanka sau khi tham gia “Vành Đai Và Con Đường” do mắc nợ nhiều quá đã phải giao một cảng chiến lược trên Ấn Độ Dương cho Trung Cộng.

Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương mà ông Donald Trump đề ra, Mỹ không phải bỏ ra nhiều tiền, theo Mỹ chỉ nhằm tới mục đích chiến lược bài bố lại cục diện ở khu vực này “không bá quyền khu vực, chỉ nhằm bảo đảm tự do và cởi mở về hàng hải trên Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”. Thực tế, Mỹ đang dựng lên một tuyến phòng ngự về địa duyên chính trị, ngoại giao và kinh tế từ Nhật, các nước Đông Nam Á, Úc Đại Lợi đến các nước Nam Á… với mục đích bao vây là Trung Cộng.

Mục tiêu của chiến tranh thương mại chính là Trung Cộng

Ông Donald Trump đang thiết lập tuyến phòng ngự cũng không chỉ nhằm vào “Vành Đai Và Con Đường”; cuộc chiến tranh thương mại Mỹ-Trung mới là vở kịch chính trong quan hệ hai nước. Tuy nhiên, trong khi thực hiện chiến tranh thương mại, ông Donald Trump không chỉ từng bước đẩy lui Trung Cộng mà cũng khiến các đồng minh khó chịu.

Hồi tháng 3/2018, sau khi tuyên bố sẽ đánh thuế hàng hóa Trung Cộng, ông cũng tuyên bố sẽ đánh thuế đối với thép và nhôm của các đồng minh Gia Nã Đại, Mễ Tây Cơ và EU. Xem ra ông muốn chiến tranh thương mại trên toàn thế giới, gây chiến tứ bề. Sau mấy lần trì hoãn, từ ngày 1/6 Mỹ quyết định đánh thuế thép và nhôm nhập từ Gia Nã Đại, Mễ Tây Cơ và EU. Lập tức, các nước này tới tấp tuyên bố sẽ trả đũa bằng cách đánh thuế hàng hóa Mỹ nhập khẩu.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là EU và Gia Nã Đại cũng bắt đầu điều tra chống bán phá giá đối với sắt thép nhập cảng để ngăn chặn sắt thép giá rẻ ồ ạt chảy vào. Thì ra, ông Donald Trump “khai hỏa” vào đồng minh nhưng mục tiêu chính vẫn là Trung Cộng, cụ thể hơn là sắt thép Trung cộng bán tháo đã được thay hình đổi dạng.

Theo “The Wall Strett Journal”, Trung Cộng đã sử dụng thủ đoạn tinh vi để trốn tránh bị đánh thuế chống bán tháo. Đó là: Xây dựng các nhà máy sản xuất sắt thép ở nước ngoài.

Được chính phủ trợ cấp, từ 2000 đến 2013, sản lượng sắt thép của Trung Cộng đã tăng gấp 7 lần, năm 2013 chiếm một nửa tổng sản lượng của cả thế giới; giá sắt thép xuất khẩu của Trung Cộng năm 2016 giảm xuống chỉ bằng 50% năm 2011 khiến ngành công nghiệp sản xuất sắt thép toàn thế giới bị “trọng thương”.

Mỹ đánh thuế sắt thép nhập khẩu để chống bán tháo, tuy đến từ nhiều nơi khác nhau nhưng đều bắt nguồn từ Trung Cộng. Trump “khai hỏa” vào đồng minh, nhưng rõ ràng không thực sự coi họ là mục tiêu để đánh, mà là để thực hiện mục tiêu cuối cùng là tự do mậu dịch mà ông theo đuổi: “không thuế quan, không rào cản, không trợ cấp”. Chính vì vậy, các nhà phân tích cho rằng, ông Trump phát động tấn công mậu dịch vào đồng minh chỉ là mưu lược. Khi các đồng minh bày tỏ tán thành mục tiêu tự do mậu dịch là hai bên liền bắt tay dàn hòa và lập tức chuyển hướng nhằm vào Trung Cộng.

Ngày 25/7, sau khi Tổng thống Donald Trump hội đàm với Chủ tịch EU Jean Juncker hai bên đã tuyên bố hòa giải về mậu dịch, đạt được hiệp nghị khung, đồng ý thực hiện “không thuế quan, không rào cản, không trợ cấp” đối với các sản phẩm trừ xe hơi. Đồng thời, EU cũng mở rộng việc mua đậu tương là sản phẩm mà Mỹ bị ảnh hưởng nặng trong cuộc chiến tranh thương mại với Trung cộng.

Ngày 1/8, Mễ Tây Cơbày tỏ đã đạt được hiệp nghị trong đàm phán về xe hơi – vấn đề trở ngại chính trong Hiệp định tự do mậu dịch Bắc Mỹ. Mỹ cũng nói, hy vọng sẽ ký được Hiệp Định Tư Do Mậu Dịch Bắc Mỹ mới với Gia Nã Đại và Mễ Tây Cơ trong tháng 8.

Ngày 9/8, Mỹ và Nhật đàm phán về mậu dịch tại Washington. Trước đó, hồi tháng 7, Nhật và EU đã ký được Hiệp Nghị Không Thuế Quan giữa hai bên.

Mỹ và các đồng minh “bước trước rút kiếm khỏi bao, bước sau đã vui vẻ cùng nhau”, tình thế thay đổi quá nhanh khiến Trung Cộng vốn đang có ý đồ “liên Âu kháng Mỹ” trở nên bối rối, ngỡ ngàng.

Điều khiến Trung cộng khó xử hơn nữa, là lãnh đạo EU trước khi đi thăm Mỹ và đàm phán mậu dịch không những đã cự tuyệt sự lôi kéo của Trung Cộng của Mỹ chống lại “mậu dịch không minh bạch” của Trung Cộng.

Nhìn lại những chiêu thức ra tay của ông Donald Trump, người ta chợt nhớ đến câu ngạn ngữ cổ của Trung Cộng “Hạng Trang múa kiếm, ý tại Bái Công”, mục đích thực sự của chiến tranh thương mại là nhằm vào Trung Cộng.

Share this post