Tù Nhân Lương Tâm – Trần Văn Tích

Định nghĩa

Tiếng Việt có khái niệm tù nhân lương tâm tương đương với hai khái niệm đồng nghĩa trong tiếng Pháp prisonnier de conscience (tù nhân lương tâm) và prisonnier d‘opinion (tù nhân tư tưởng).

Tổ chức Ân Xá Quốc Tế định nghĩa tù nhân lương tâm là người không sử dụng và không đề cao bạo lực nhưng bị tù vì một số nguyên nhân như nguồn gốc dân tộc, xã hội hay quốc gia, ngôn ngữ, màu da, giới tính, tình trạng kinh tế hoặc tin tưởng về tôn giáo, chính trị. Để bảo vệ nhân quyền, công pháp quốc tế qui định rằng không ai có thể bị giam giữ mà không có lý do chính đáng và mọi người bị qui tội vi phạm pháp luật đều phải được xét xử một cách công bình. Tuy nhiên trên khắp thế giới có rất nhiều quốc gia không tôn trọng những qui định vừa kể : không có luật sư biện hộ cho nghi can khi thẩm vấn, không có bác sĩ độc lập khám xét các nghi can, không cho tiếp xúc với gia đình thân nhân, sử dụng những lời gọi là thú tội được thu thập qua đe dọa khủng bố. Ân xá Quốc tế theo dõi và bảo vệ những cá nhân lên tiếng nhân danh bản thân hay nhân danh hội đoàn. Ân xá Quốc tế hợp tác với báo chí, với những nhà hoạt động xã hội, với những nhà giáo, với những thành viên nghiệp đoàn, với những người đấu tranh chống trưng thu nhà đất. Ân Xá Quốc Tế đòi hỏi phải thả ngay tức khắc và vô điều kiện mọi tù nhân lương tâm trên khắp thế giới đồng thời phải hủy bỏ mọi đạo luật quy định trừng phạt các cá nhân lên tiếng mạnh mẽ hoặc có hành động chống đối bất bạo động. Giữa tù nhân chính trị và tù nhân lương tâm có sự khác biệt. Tù nhân chính trị là nguời bị giam giữ vì những lý do chính trị, tức là những người chống đối lại kẻ cầm quyền bằng bạo động hay bất bạo động. Tù nhân lương tâm là những người bị giam giữ không phải vì đã hành động mà đơn giản chỉ vì đã phát biểu lập trường hay tin tưởng. Như thế và theo tiêu chuẩn của Amnesty International thì Nelson Mandela là tù nhân chính trị còn Mẹ Nấm là tù nhân lương tâm. Tuy nhiên trong thực tế, phân biệt giữa tù nhân lương tâm và tù nhân chính trị lắm khi không phải dễ

Tù nhân lương tâm trên thế giới

Ân Xá Quốc Tế đã lập danh sách các tù nhân lương tâm tại nhiều quốc gia trên thế giới. Cam Bốt có một tù nhân lương tâm, Bắc Hàn có một tù nhân lương tâm, Trung Cộng có bốn tù nhân lương tâm, Nga có năm tù nhân lương tâm, Hoa Kỳ có một tù nhân lương tâm (tên Saifullah Paracha, dân Pakistan, bị giam ởnNhà tù Guantanama vì thuộc phe Al Qaeda).

Việt Nam Cộng Sản có các tù nhân lương tâm sau đây, theo danh sách của Amnesty International: Cù Huy Hà Vũ, Lê Công Định, Nguyễn Đan Quế, Nguyễn Văn Hải, Nguyễn Văn Lý, Phan Thanh Hải, Tạ Phong Tần, Vi Đức Hồi, Trần Huỳnh Duy Thức. Chúng ta thấy trong số này các ông bà Cù Huy Hà Vũ, Nguyễn Văn Hải, Tạ Phong Tần đã sang Hoa Kỳ. Người được xem là tù nhân lương tâm mới nhất “bị trục xuất“ sang Hoa Kỳ cùng với thân mẫu và hai con là Mẹ Nấm Nguyễn Ngọc Như Quỳnh không có tên trong danh sách của Ân Xá Quốc Tế. Có ít nhất ba tù nhân lương tâm công khai tuyên bố sẽ không chịu đi Hoa Kỳ và Việt Cộng đành để họ tiếp tục ở lại Việt Nam: Bác Sĩ Nguyễn Đan Quế, Linh Mục Nguyễn Văn Lý và Kỹ Sư Trần Huỳnh Duy Thức. Riêng Bác Sĩ Nguyễn Đan Quế đã được phía Hoa Kỳ chính thức tuyên bố sẵn sàng đón tiếp bác sĩ sang định cư tại Mỹ nhưng trước sau như một và cho đến hôm nay Bác Sĩ Nguyễn Đan Quế vẫn cương quyết không rời khỏi quê hương. Luật Sư Nguyễn Văn Đài thoạt tiên cho biết sẽ không ly hương nhưng về sau đổi ý và xuất ngoại sang Đức. Báo cáo năm 2018 của Ân Xá Quốc Tế cho biết Việt Nam hiện có 97 tù nhân lương tâm.

Một số quốc gia vắng bóng tù nhân lương tâm như Pháp, Đức. Cuba có tù nhân lương tâm Danilo Maldonado, 32 tuổi, ngồi tù mười tháng và vừa được thả hôm thứ Ba 23.10.2018. Amnesty International xem anh này là tù nhân lương tâm cuối cùng của Cuba hiện nay. Maldonado nhuộm da hai con lợn màu xanh lá cây rồi viết tên hai lãnh tụ cộng đảng Cuba là Raul và Fidel lên lưng chúng. Maldonado dự định sẽ thả cho hai con heo này chạy rông trong một công viên. Không thấy nói có cá nhân, đoàn thể hay quốc gia nào can thiệp cho Maldonado.

Không đề cao quá đáng, không đòi hỏi quá đáng

Share this post